In Filippenzen 4 roept Paulus op ons altijd te verheugen en hij herhaalt dat zelfs. Dat wij een Heer hebben, is reden om ons altijd in Hem te verblijden. Hij is ook de reden dat we in niets bezorgd hoeven te zijn, Hij zorgt immers voor ons. Het besef van wie God is en dat alles verloopt volgens Zijn plan geeft vrede en rust onder alle omstandigheden.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Als Hij dan degene is die voor ons zorgt, dan zouden we ons dus geen zorgen hoeven maken.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie en Achtergrond van de Filippenzenbrief
- De Gemeente als Paulus' Vreugde en Lauwekrans
- Vaststaan in de Heer: Onze Hemelse Verwachting
- Altijd Verheugen en Ware Inschikkelijkheid
- In Geen Ding Bezorgd: Bidden met Dankzegging
- De Vrede van God als een Bewakend Garnizoen
- Gericht Zijn op het Goede en Paulus Navolgen
- Tevredenheid en Kracht in Alle Omstandigheden
- Gods Complete Voorziening Naar Zijn Rijkdom
Introductie en Achtergrond van de Filippenzenbrief ↑ hoofdstukken
Een hele goedemorgen allemaal. Goed om in jullie midden te zijn hier in Epe. Ook de mensen thuis die meekijken met de livestream: van harte welkom. Ik heb zoals gebruikelijk — zoals ik inmiddels vaker doe als ik hier ben, eigenlijk altijd de laatste tijd — de presentatie op mijn website gezet, omdat de camera hier alleen mij filmt. Mochten de mensen de presentatie willen meebladeren, dan is deze te vinden op mijn website bij de aankondiging en in de agenda.
Inderdaad, ik wil het hebben over dit onderwerp: 'In geen ding bezorgd'. Dat is ook min of meer een vervolg op de vorige keer. De vorige keer heb ik hier gesproken over het leiden van een rustig en stil leven. Dat ging over een gedeelte van de apostel Paulus in de Timotheüsbrief, waarin Paulus oproept tot gebed voor koningen en hooggeplaatsten. Dat is een gebed met dankzegging, opdat wij een kalm en rustig leven mogen leiden — of een gerust en stil leven, dat hangt een beetje van je vertaling af. Het idee van die frase, en dat was zo’n beetje de clue, is niet dat wij bidden dat die koningen en hooggeplaatsten ons met rust laten, maar dat wij beseffen dat God al die koningen en hooggeplaatsten daar geplaatst heeft. Zij zijn 'geplaatsten'. God is de Plaatser en de Beschikker; Hij zet daar neer wie Hij wil en al die overheden zijn onder God gesteld. Wanneer wij dat beseffen, dan weten wij dat wat zij ook doen en hoe zij ook acteren, dat dit binnen de ruimte is die God hun geeft. Wij hebben een Heer die voor ons zorgt en daarom kunnen wij ons ook onderschikken aan die overheden.
Toen heb ik een vers uit Filippenzen aangehaald. Ik heb meerdere verzen aangehaald, maar ook een vers uit Filippenzen 4. Ik zat met Lianne wat na te praten over de ochtend hier de vorige keer en toen zei ik: "Ja, Filippenzen 4, daar hadden we het toen nog over." Ik zei: "Dat is zo'n schitterend gedeelte." Het vers dat daarna komt is ook zo mooi, en toen ik thuis nog eens zat te kijken, dacht ik: "De verzen ervoor zijn ook zo mooi." Nou, je raadt het al, toen dacht ik: "Misschien moeten we het daar gewoon eens over gaan hebben."
Zo kom ik in de Filippenzenbrief terecht. Dat is hoofdstuk 4, het laatste hoofdstuk van de brief geschreven door de apostel Paulus. Ik ga heel kort wat dingen zeggen over de Filippenzenbrief in één dia; dat is dus niet heel uitgebreid, want er valt natuurlijk veel meer over te zeggen. Het is een schitterende brief, maar dit zijn enkele highlights en feiten. De brief is geschreven door de apostel Paulus, net als de Timotheüsbrief waaruit we de vorige keer een gedeelte bespraken. Hij is gericht aan een gemeente of ecclesia die hij persoonlijk kende. Hij is daar geweest, dat lees je in Handelingen 16. Paulus schrijft deze brief — en dat is wel echt iets wat benoemd moet worden — tijdens zijn gevangenschap.
Ik weet niet in hoeverre jullie deze brief kennen, maar ga hem eens lezen. Het zijn maar vier hoofdstukken, dus dat kun je vanmiddag onder de koffie nog even doen bij wijze van spreken. Nu raad ik het niet aan om zo snel door alle Bijbelgedeeltes te gaan, maar om gewoon een beeld te krijgen van wat er zo globaal besproken wordt in deze brief, is het goed om hem eens helemaal te lezen in plaats van direct in te zoomen op elk woord en elk zinsdeel, wat we nu toch meer gaan doen.
Hij schreef deze brief dus tijdens zijn gevangenschap en opvallend in deze brief zijn woorden als 'vreugde' en 'blijdschap', die wij wellicht niet direct in verband zouden brengen met een gevangenschap. Ik moet er altijd aan denken: ik heb zelf aardig wat banen gehad, maar ik heb zelf ook in de gevangenis gewerkt. Dat was niet echt een zaak van vreugde; daar was ik snel weer weg. Ik begon me op een gegeven moment ook wel zelf een gevangene te voelen met alle deuren die op slot gingen en de deuren met sluiswerking, waarbij je eerst door de ene deur moest voordat je de andere door kon. Ik was ook nog wat jong, dus wellicht wat ongeduldiger dan ik nu ben. Nu denk ik soms aan een gevangenis en denk ik: "Nou, zo’n slecht leven heb je daar nou ook weer niet." Je hoeft niet heel veel na te denken en je hebt toch ook heel veel tijd voor jezelf. Er zijn veel dingen die wegvallen die je normaal gesproken voor jezelf misschien wel moet doen. Je moet dit, je moet dat... nou, dat hoeft daar allemaal niet.
Ik ben niet jaloers op Paulus in die zin dat hij gevangen heeft gezeten. Als ik er dan voor mag kiezen, dan kies ik toch de vrijheid. Maar het heeft wel wat. Er zijn ook mensen die zich gewoon op laten sluiten als het winter is; dan zijn ze van de straat en hebben ze drie keer per dag een maaltijd. Nu heb ik het wel over Nederland, want het is hier wat anders geregeld dan in andere landen. Maar laten we het over de Filippenzenbrief hebben. Gevangenschap dus. In gevangenschap en in boeien ook, lees je dan in de Schrift. Kijk, Paulus had niet veel bewegingsvrijheid, dus hij zat gewoon echt vast. Wij noemen dat ook 'vastzitten', alleen zo vast zit je tegenwoordig niet in een gevangenis. Je hebt best wel wat bewegingsruimte, maar als je echt in het blok zit of in de boeien, ja, dat is wel even een ander verhaal.
En dan toch die woorden 'vreugde' en 'blijdschap' die elke keer maar weer klinken. Dat is sowieso in de gevangenisbrieven, zoals wij die dan noemen, het geval. Die stromen over van vreugde, blijdschap en dankbaarheid. Geweldig! Paulus had ook een hechte relatie met die Filippenzen. Dat merk je ook echt als je deze brief leest. Dat zullen we ook nog wel zien in het gedeelte wat ik bespreek. Ik ga straks naar Filippenzen 4, maar ik kan niet eens heel het hoofdstuk bespreken. Ik sla echt een paar keer een paar verzen over. Maar nogmaals: lees dat zelf dan ook, en vooral ook de verzen die ik oversla.
De hoofdthema's — dat is altijd een beetje lastig, want daar valt echt wel meer over te zeggen. Het leven in Christus; Paulus noemt al snel, volgens mij is het in hoofdstuk 1 vers 6, de dag van Christus. Dat is ook het uitzicht: de dag van Zijn parousia, Zijn wederkomst, waarop wij Hem zullen ontmoeten. Dat is de dag van Christus. En het hemels burgerschap — daar heb ik het de vorige keer trouwens wel over gehad. Want we hadden het over politiek en over de vraag hoe wij hier in het leven staan in deze wereld. Weliswaar met de voeten op de grond, maar met het hoofd in de wolken. Die uitspraak is dubbelzinnig natuurlijk, want ons hoofd is daar. Ons denken is daar ook; we zouden de dingen zoeken en bedenken die boven zijn. We hebben een hemels burgerschap; we zijn burgers van een koninkrijk in de hemelen, zegt Paulus. Dat betekent dat de positie die wij hier hebben in deze wereld er één is als gasten en bijwoners, zoals dat bijvoorbeeld in de Hebreeënbrief genoemd wordt.
Maar Paulus heeft het erover dat wij ambassadeurs van Christus zijn. Dat heb ik de vorige keer ook aangehaald. Dat betekent dat als je een ambassadeur bent, je dus 'in den vreemde' bent. Je bent in een land anders dan het jouwe, maar je vertegenwoordigt wel het land waar je zelf toe behoort. Dus als je de ambassadeur van Nederland in Amerika bent, dan vertegenwoordig je de belangen van Nederland in Amerika, maar je bemoeit je verder niet met de Amerikaanse politiek en de Amerikaanse gang van zaken. Dat is niet jouw taak. Zo staan wij hier ook in de wereld: wij zijn ambassadeurs van Christus. Als we dan een taak hebben — en die hebben we ook — dan is het het bekendmaken van het woord van verzoening. Maar met politiek en macht bemoeien wij ons niet; dat deed Lot trouwens wel in Sodom.
En dat werd hem niet in dank afgenomen; dat heb ik ook nog als voorbeeld genoemd. Dat is dan de andere kant: dat het Lot niet in dank werd afgenomen. Maar in de Petrusbrief – we vinden dat in een van de Petrusbrieven, dat heb ik de vorige keer niet eens gezegd – daar lees je ook dat Lot dagelijks zijn rechtvaardige ziel kwelde door, zeg maar, christelijke politiek te bedrijven.
Nog eentje dan, met een uitwerking voor het praktische leven – en die moeten we niet verkeerd opvatten, daar gaan we het dus ook nog wel over hebben: wat betekent het nou dat wij in Christus zijn? Dat we uitzien naar de dag van Christus, dat we ambassadeurs van Christus zijn, met een burgerschap in de hemelen, en dat we Hem verwachten vanuit de hemelen.
En dat betekent iets in het leven. Daar leven wij uit; wij leven uit geloof. Dat we dat kennen, weten en steeds meer mogen beseffen, dat betekent iets voor onze wandel. En daar gaat het dus ook over in deze brief.
De Gemeente als Paulus' Vreugde en Lauwekrans ↑ hoofdstukken
Ik vang aan bij Filippenzen 4 vers 1. Daar staat: "Zodat, mijn geliefde broeders, naar wie ik verlang..." Op dat eerste woord kom ik straks terug, maar het betekent dat hij iets zegt naar aanleiding van het voorgaande. "Mijn geliefde broeders, naar wie ik verlang, mijn vreugde en lauwerkrans."
Ik was blij met het gesprekje dat ik van tevoren met Gerard had en wat hij daarna ook vertelde in de inleiding. Paulus noemt de Filippenzen zijn vreugde en lauwerkrans. Zij zijn zijn blijdschap en zijn lauwerkrans. De meeste vertalingen zullen hier 'kroon' hebben, maar zo'n lauwerkrans is een onderwerp op zich. Ik zeg er nu even snel iets over. Ik had het er met Gerard ook al over dat het een mooi onderwerp is en misschien moeten we het daar eens uitgebreider over hebben, maar als ik dat nu ga doen, kom ik niet meer aan mijn eigenlijke onderwerp toe.
Zo'n lauwerkrans is het idee wat Gerrit aangaf: dat was de eer die men kreeg na een sportwedstrijd. Een atleet die op de renbaan liep en als eerste over de streep kwam, die werd gelauwerd. Die ontving een lauwerkrans, waar andere vertalingen 'kroon' zeggen. Paulus zegt hier dat die Filippenzen zijn vreugde- en lauwerkrans zijn. Blijkbaar is het straks in de dag van Christus zichtbaar dat die Filippenzen het zichtbare resultaat zijn van de dienst van Paulus. Misschien staan zij daar wel als een soort krans of kroon om hem heen. Ik weet het niet, maar wij zullen geopenbaard worden voor het podium — meestal vertaald met de rechterstoel, maar het is het podium van Christus.
Daar worden de prijzen uitgereikt. Niet om onze werken, maar omdat God door ons heen heeft kunnen doen. Wij zijn Zijn instrument, zoals een hamer of een boor of wat voor instrument dan ook in de hand van degene die het werk doet. Wij zijn Zijn instrument. Hij doet het werk en dat doet Hij door ons heen. Zij zijn het bewijs dat zijn arbeid niet vergeefs is, dat zegt Paulus ook ergens. Die lauwerkrans, of die kroon van mijn part, werd uitgereikt bij sportwedstrijden of als publieke of militaire eer. In ieder geval wordt daarmee aangegeven dat iemand heeft gedaan wat hij moest doen. Al klinkt 'moest doen' weer een beetje als een 'moeten' en ik wil er geen wettische klank aan geven. Paulus zegt ergens ook: "Ik kan niet anders." Hij heeft mij geroepen en of ik nu wil of niet, dit is mijn roeping. God gaat dat werk wat Hij in en door Paulus heeft kunnen doen, belonen. Dat zal zichtbaar zijn en dat is die lauwerkrans. Er zijn echt wel schriftgedeelten die daarover gaan, bijvoorbeeld 1 Korinthe 9 over de renbaan, maar misschien moeten we het daar eens uitgebreider over hebben. Voor nu laat ik het hier even bij. Ik hoop dat jullie zoiets hebben van: dat weten we al lang Gerard, prima, ga lekker verder. Of dat jullie geprikkeld zijn en denken: daar wil ik best eens meer over weten.
Dan kom ik op dat 'zodat' waar Paulus mee begint. Dat 'zodat' betekent 'daarom' of 'als gevolg daarvan'. Dat slaat natuurlijk op het voorgaande. "Zodat, mijn geliefde broeders, naar wie ik verlang, mijn vreugde en lauwerkrans..." En dan zegt Paulus: "Sta zó vast in de Heer, mijn geliefden!"
Vaststaan in de Heer: Onze Hemelse Verwachting ↑ hoofdstukken
In het voorgaande heeft Paulus zaken beschreven waar wij op mogen staan en die ook de reden zijn om vast te staan in de Heer. Ik kan hier niet de hele Filippenzenbrief voor het voetlicht brengen, maar wat Paulus hier in het direct voorgaande zegt, is inderdaad die schriftplaats over ons burgerschap in de hemelen. Hij zegt daar: "Want ons burgerschap is in de hemelen." Hij brengt dat overigens ook in contrast met degenen die anders wandelen dan hij; hij zegt in het voorgaande dat zij aardse dingen bedenken, dat hun einde het verderf is en hun heerlijkheid in hun schande. Maar dan zegt hij: "Maar ons burgerschap, dat is in de hemelen."
Vanuit die hemelen verwachten wij ook de Redder, de Heer Jezus Christus. Er staat dat Hij ons vernederd lichaam zal veranderen, gelijkvormig aan Zijn verheerlijkt lichaam, naar de kracht waarmee Hij ook alles aan Zichzelf kan onderschikken. Paulus zegt hiermee: wij behoren de hemel toe. Wij zijn mensen met een hemels burgerschap. Daar ligt onze 'politeuma', daar is onze politiek, daar ligt ons burgerrecht. Hier op aarde zijn we dus slechts ambassadeurs van Hem, want ons leven is met Christus verborgen in God.
Wij verwachten de Redder, de Heer Jezus Christus, van waaruit ons burgerschap is. En wat verwachten wij dan? Welnu, Hij gaat ons vernederd lichaam, dit vergankelijke aardse lichaam, veranderen. Dit 'lichaam van de vernedering', zo staat het er letterlijk, dat ondergeschikt is aan allerlei aardse wetmatigheden, dat gaat veranderd worden. Hoe wordt dat veranderd? Dat wordt gelijkvormig; het krijgt dezelfde vorm als Zijn verheerlijkt lichaam. God gaat ons dus veranderen. Hij gaat ons lichaam veranderen en ons een nieuw lichaam geven.
Dit spreekt over het moment van de wegrukking. In 1 Thessalonicenzen 4 zegt Paulus dat er een geroep van de aartsengel zal klinken en dat de Heer met een bevelend roepen zal neerdalen van de hemel. Dan zullen de doden in Christus eerst opstaan, en degenen die levend overgebleven zijn, zullen worden veranderd. Tezamen zullen wij de Heer tegemoet gaan in de lucht. Op dat moment wordt ons vernederde lichaam veranderd en ontvangen we een lichaam gelijkvormig aan Zijn lichaam. Dat is in overeenstemming met de kracht waarmee Hij ook alles aan Zichzelf kan onderschikken en natuurlijk ook zal onderschikken.
Daarover zegt Paulus: "Zodat, mijn geliefde broeders naar wie ik verlang", met dit in het vizier: "sta zo vast in de Heer, geliefden." Want dit is die Heer Jezus Christus die wij uit de hemelen verwachten en die ons vernederde lichaam veranderen zal en het gelijkvormig zal maken aan Zijn verheerlijkt lichaam. Over die Heer heeft hij het. Sta zo vast in de Heer, geliefden. Als wij weten wie Hij is, wat Hij kan en wat Hij zal doen, dan staan we vast. Dat is werkelijk iets om op te staan.
Ik had eerst ergens genoteerd: "Wie dat weet, die kan daarin standvastig wandelen." Maar ja, standvastig wandelen is een beetje een lastige uitdrukking. Ik noem mijn eigen formulering nu even als voorbeeld van hoe we soms zoeken naar woorden, terwijl de Schrift spreekt over het wandelen 'in Hem'. Je kunt standvastig zijn en toch wandelen: wandelen 'waardig de Heere'. Dat betekent dat je Hem op waarde schat en Hem werkelijk kent zoals Hij is. Als je dat weet, beseft en kent, dan sta je ook vast. Want Hij verandert niet. Alles om ons heen is veranderlijk; in deze wereld gaat alles steeds sneller, maar er is Eén die altijd Dezelfde is, en dat is Hij. Hij is onveranderlijk. Hij houdt van ons en Hij is onze Heer. We hebben het net al gezongen: "U bent mijn Heer."
Hij is overigens Heer van allen, ook dat geeft standvastigheid om te mogen weten in deze wereld die zo van Hem los is. Toch is Hij Heer van allen, zoals onder andere in Romeinen 10 vers 12 staat. Dat komt omdat Hij de losprijs heeft betaald voor anderen. Allen zijn gekocht en betaald. Prijs God als daar nu je ogen al voor geopend zijn en je Hem mag erkennen als Heer. Eens zal elke knie buigen en elke tong zal van harte belijden dat Hij Heer is, want Hij is Heer van allen. Als je dat allemaal mag weten en kennen, en ook de goede afloop van de dingen kent — juist omdat Hij Heer van allen is — dan sta je daar stevig in.
Wij hebben de boodschap dat we een geweldige toekomst met Hem zullen hebben, waarbij we vanaf het moment van de wegrukking zullen delen in Zijn positie. Want in 1 Thessalonicenzen 4 staat ook: "Alzo zullen wij altijd samen met de Heer wezen." Wie zulke geweldige vooruitzichten heeft, die staat vast in Hem. 'Heer' betekent dat Hij onze eigenaar is, onze bezitter; we behoren Hem toe. De suggestie is ook dat wij Zijn lijfeigenen zijn, Zijn slaven. Het woord 'slaven' heeft bij ons een heel negatieve klank. Ik heb ook de boeken gelezen en de films gezien waarin slaven werden afgeranseld, maar er zijn ook verhalen bekend, vooral uit die tijd, dat een slaaf een heel goed leven kon hebben. Paulus noemt zichzelf een slaaf van Christus, en het idee daarvan is dat je volledig voor Zijn rekening komt. Je behoort Hem toe en Hij zorgt dus voor je. Het enige waar wij ons dan mee bezig hoeven houden is: hoe behagen wij onze Heer? Hij is onze Heer en wij zijn Zijn slaven, Zijn lijfeigenen.
Paulus noemt zichzelf een slaaf van Christus Jezus, bijvoorbeeld in Romeinen 1 vers 1. In de Kolossensenbrief noemt hij Epafros — de man die de boodschap van het evangelie onder de Kolossensen had gebracht — ook zijn medeslaaf. Zij waren samen en hadden dezelfde dienst. Dat betekent dat als Hij onze Heer is, wij Hem toebehoren en volledig voor Zijn rekening zijn.
In dit vers in Filippenzen 4 staat ook twee keer het woord 'geliefden': "Zodat mijn geliefde broeders naar wie ik verlang, mijn vreugde en lauwerkrans, sta zo vast in de Heer, geliefden." Paulus had die Filippenzen heel lief, maar in de eerste plaats zijn zij geliefden van God. Dat is afgeleid van 'agape', Gods onvoorwaardelijke liefde. Sta zo vast in de Heer, geliefden. De wetenschap dat Hij ons liefheeft, is onveranderlijk. Wat wij ook uitvreten of wat wij ook goed doen: Zijn liefde voor ons verandert niet. Die blijft dezelfde, want die is onvoorwaardelijk omdat we van Hem zijn en omdat we Zijn schepselen zijn. Wanneer ik nu een aantal verzen oversla, zoals de haakjes in de presentatie aangeven, doen we dat om de hoofdlijn vast te houden.
Altijd Verheugen en Ware Inschikkelijkheid ↑ hoofdstukken
Verheug je in de Heer altijd. Altijd. Verheug of verblijd je in de Heer altijd. En dan zegt Paulus weer: "Zal ik het uitspreken: verheug je." Dat doet Paulus vaker in deze brief. Hij zegt: "Ik word er niet moe van," om het even met mijn eigen woorden te zeggen, "om die dingen nogmaals te herhalen en voor jullie is het een zekerheid." Dan landen de dingen pas echt. Dus hij zegt opnieuw: "Verheug je in de Heer en, weer zal ik het uitspreken, verheug je." De nadruk komt er echt op te liggen. Het woord verheugen of verblijden – dat hangt van de vertaling af – vind je negen keer in deze brief. Maar het is niet de enige brief; ook in 1 Thessalonicenzen 5 zegt Paulus bijvoorbeeld: "Verheug je altijd." Dat betekent dus dat er een feit is dat blijdschap geeft, een vreugdevol feit dat altijd gevierd kan worden.
Paulus zegt ergens in de Romeinenbrief dat hij bedroefd is, maar nochtans verheugd. Het is dus niet zo dat je altijd met een opgeplakte glimlach moet lopen of zou moeten lopen. Ook al zijn we droevig, teleurgesteld of verdrietig, er is toch altijd een reden om ons te verblijden. Zelfs met de tranen in de ogen kunnen en mogen we ons verblijden, want er is een feit dat altijd vreugde geeft. En dat is dat we een Heer hebben. Want zo staat het er: verheugen in de Heer. Er staat niet: verheug je in de omstandigheden. Nee, er staat: verheug je in de Heer. Ondanks de omstandigheden, dat is natuurlijk het idee.
Altijd. Ik bedoel, er zijn genoeg omstandigheden die niet zo vreugdig zijn. Daar hadden we het de vorige keer trouwens ook over. Als mensen wegvallen, geeft dat verdriet en een gemis. Dan zijn we verdrietig en missen we diegene, maar toch zijn we in Hem verblijd. In Hem weten we ook dat alle dingen medewerken ten goede. Iedereen die ons wegvalt, gaan we terugzien; de dood zal er niet meer zijn. We hebben echt een evangelie, mensen, geweldig! Daar kunnen we ons altijd in verheugen. Dus: verheug je in de Heer altijd, nogmaals weer zal ik het uitspreken, verheug je. Hij is Heer en dat betekent dat Hij beheerst en beheert – er zit niet zo heel veel verschil tussen – maar Hij beheerst alles. Deze wereld, alles wat in de wereld plaatsvindt, maar ook in ons kleine leventje en in onze omstandigheden: Hij beheerst dat.
Dat te weten, geeft ook rust. Daar komt Paulus vanzelf al op. Alles verandert, en dat lijkt wel steeds meer het geval, maar Hij niet. In Zijn liefde niet en in Zijn genade ook niet; dat is allemaal heel constant. Ik weet niet of ik dat helemaal goed zeg, want als het over genade gaat, zegt Paulus dat waar de zonde toeneemt, de genade steeds meer overvloedig wordt. Dat neemt dus alleen maar toe zelfs.
Dan staat er: "Laat jullie inschikkelijkheid bij alle mensen bekend worden." Nu hangt het een beetje van de vertaling af wat je hier hebt staan; ik loop er een paar langs. De NBG zegt 'vriendelijkheid' en de Statenvertaling 'bescheidenheid', maar daar zijn echt andere woorden voor. In de interlineaire vertaling zie je 'welwillendheid' staan. De interlineair van ISA heb ik hier afgedrukt. Welwillendheid, dat je goedwillend bent. Ik denk dat het woord dat het meest in de buurt komt 'inschikkelijkheid' is, waarbij we wel moeten beseffen wat inschikkelijkheid precies is. Inschikkelijkheid is geen fatalisme of apathie; dat je je maar schikt in de omstandigheden omdat het nu eenmaal niet anders is. Nee, dat is het niet. Inschikkelijkheid is een houding waarbij je je schikt in de dingen en de omstandigheden, maar vanuit kracht. En dan bedoel ik niet vanuit eigen kracht, maar vanuit vertrouwen op God.
We hebben een Heer, zo lazen we net: verheug je in de Heer altijd, wederom zeg ik u, verheug je. Hij is onze Heer en Hij zorgt voor ons. Daarom hoeven we ook niet altijd ons recht te halen en ons gelijk te hebben, maar kunnen we ons ook gaan schikken in de omstandigheden. Wanneer je je schikt, betekent dat soms dat je denkt: ik heb het gelijk of het recht aan mijn kant, maar ik zie daarvan af. Dat is kracht. Dat is dus geen fatalisme of een houding van "laat dan ook allemaal maar". Nee, dat is in vertrouwen op God. In vertrouwen op God kun je je schikken in de omstandigheden. Dat is wat hier bedoeld wordt: laat jullie inschikkelijkheid aan alle mensen bekend worden. Het zou van ons bekend moeten zijn dat we op die manier inschikkelijk zijn.
Hoezo dan? De Heer is nabij. Dus: verheug je in de Heer altijd, nogmaals zeg ik je: verheug je. En dus kunnen we ons schikken in omstandigheden, ook al zijn die lastig en vinden we eigenlijk dat we ons recht zouden kunnen halen. Ik zeg ook niet dat je je recht niet mag halen, want dat deed Paulus ook bij gelegenheid; hij beriep zich onder andere op de keizer. Er zijn nog wel meer voorbeelden van. Maar we hoeven dat niet per se altijd te doen. We kunnen ons ook gaan schikken. Hoezo kunnen we dat? Nou, de Heer is erbij en Hij is onze Heer. Hij zorgt voor ons; we zijn Zijn eigendom.
Het is trouwens ook zo dat uiteindelijk toch alles rechtgezet zal worden. Alles wat nu krom is, gaat Hij rechtzetten. Wanneer wij op Hem vertrouwen, is Hij in dit leven bij ons en zorgt Hij voor ons. Daar kunnen we inschikkelijk zijn, maar ook met betrekking tot de toekomst. Hij gaat het allemaal rechtzetten; het wordt uiteindelijk toch rechtgezet. Waarom zouden we ons dan niet schikken als we dat kunnen doen? Hij is onze Heer en Hij zorgt voor ons. We hoeven dus niet voor onszelf te zorgen en altijd voor onszelf op te komen, maar dat doet Hij en dat zal Hij doen. Ja, en dan komen die woorden...
In Geen Ding Bezorgd: Bidden met Dankzegging ↑ hoofdstukken
"Wees in geen ding bezorgd." Dit is het vers dat ik de vorige keer al even aanhaalde en waar ik het graag nog eens over wilde hebben. Er staat dus letterlijk: niets. "Wees bezorgd" – dat zie je in de interlineaire vertaling – "wees in niets bezorgd." Nu is de vraag: is er hier iemand die zich nog nooit zorgen heeft gemaakt? Ik zeg het ook tegen mezelf, maar nee, dat denk ik niet. En toch zegt Paulus het wel. Wij hoeven ons geen zorgen te maken. Er staat overigens niet "je mag je geen zorgen maken", dat staat er ook niet, maar: "wees in geen ding bezorgd."
In die eerste dia met het overzicht van waar de Filippenzenbrief ongeveer over gaat, had ik als laatste punt een uitwerking voor het praktische leven. Maar het voorgaande is essentieel: dat we een Heer hebben die wij uit de hemel verwachten, die ons vernederd lichaam zal veranderen en dat we gaan delen in onze geweldige toekomst en in alles wat aan Christus beloofd is. Als je dat werkelijk gaat beseffen, loop je echt met je hoofd in de wolken. Hoe meer je dat beseft, laat ik het zo zeggen, hoe minder zorgen je je maakt. Hoe meer besef je hebt van wie de Heer is, wat Hij kan en wat Hij doet, hoe minder zorgen je je maakt. Daarom zegt Paulus dit ook. Bij de Heer is de sky niet de limit; bij Hem is er helemaal geen limit. Bij Hem is alles mogelijk. Als Hij dan degene is die voor ons zorgt, dan zouden we ons dus geen zorgen hoeven maken. Wees in niets, wees in geen ding bezorgd, want wij hebben een Heer en Hij is nabij. Hij geeft ons wat we nodig hebben. Dat is ook de belofte waar ik nog op terugkom.
Ik denk dat jullie ook allemaal een parallel gedeelte kennen in Mattheüs 6, de bergrede. Dat is trouwens echt een schitterend gedeelte. Tijdens de voorbereiding op deze studie dacht ik dat ik dat eigenlijk ook eens zou moeten bespreken, maar dat kon niet meer voor deze ochtend. Misschien – ik spreek volgende week in Den Haag en ik heb er nog geen onderwerp voor – moet ik het daar eens over hebben. Het is zo mooi dat de Heer tot Zijn discipelen zegt: "Daarom zeg Ik tegen jullie..." – dat is dus ook weer concluderend uit het voorgaande, wat ik nu maar even laat liggen. "Wees niet bezorgd over jullie ziel" (de meeste vertalingen zeggen hier 'leven'), "wat jullie zullen eten of wat jullie zullen drinken, ook niet over jullie lichaam, wat jullie zullen aantrekken. Is de ziel niet meer dan het voedsel en het lichaam meer dan de kleding?" En dan staat er: "Maar zoek eerst het koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid en al deze dingen zullen jullie toegevoegd worden." Dit zouden we kunnen zingen: "Zoek eerst het koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid, en al het andere ontvangt u bovendien." Zoals in het kinderliedje. Ik zie sommige mensen kijken van: moet ik nu over een lied gaan vertellen? Maar hier staat dus: al deze dingen zullen jullie toegevoegd worden. De Statenvertaling zegt: "toegeworpen worden". Dat is de belofte wanneer wij Hem toebehoren.
Wanneer wij zoeken – en dan vertaal ik het even naar de dingen zoals Paulus het zegt – wanneer wij de dingen zoeken die boven zijn, waar onze Heer is, dan zorgt Hij voor ons. Al het andere zullen we dan toegevoegd krijgen. Dus hier staat: wees niet bezorgd over wat je zou eten of drinken en alle praktische dingen van het leven, want Hij zorgt voor je. Je zou je denken er niet door moeten laten bepalen: wat moet ik eten, wat moet ik drinken, hoe zit het met dit? Ik kan talloze voorbeelden noemen, maar bedenk: zoek de dingen die boven zijn, zoek het koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen jullie toegevoegd worden. Dat is de belofte. Ik weet wel dat dit woorden zijn die de Heer tot Israël sprak, maar het zijn woorden die Paulus ook gebruikt, alleen in een iets andere setting. Het idee is hetzelfde: wanneer we Hem toebehoren en Hem zoeken, zorgt Hij voor alles. Hij zorgt voor ons.
"Wees in geen ding bezorgd, maar laat in alles, in gebed en in smeekbede..." Vorige keer heb ik dit al even genoemd, maar ik wil het nog een keer noemen om het geheugen even op te frissen. Hoe is dat woord voor "gebed" opgebouwd? De richting is "naartoe", en "wel" betekent "goed hebben". Als ik dat heel kort zou zeggen, dan is gebed ten diepste niet "handen samen, ogen dicht en nu gaan we tegen God praten", maar het is "goed gericht zijn". "Goed gericht zijn" klinkt lekker omdat het lijkt op "goed berichten", de betekenis van evangelie. Wanneer we het goede bericht kennen, zijn we goed gericht. Gericht zijn op Hem, dat is gebed. Dat zouden wij een biddende houding noemen.
Over smeekbeden kan ik niet op al die woorden uitgebreid ingaan, maar ook dit woord hebben we het de vorige keer even over gehad. Smeken is in de Bijbel geen wanhopig en onzeker God aanroepen, maar smeken is een beroep doen op Gods belofte. Ik heb toen ook Daniël als voorbeeld genoemd. Die ging bidden tot God en hij zei dat de termijn vervuld was; hij deed dus een beroep op Gods belofte. Dat deed hij in gebed en in smeken. Een beroep doen op Gods belofte, dat is hier de smeekbede: "U zorgt voor mij Heer, dat heeft U beloofd." Het idee is natuurlijk dat als we ons wel dingen in het hoofd halen of zorgen maken, we alles in gebed en in smeekbede bij Hem moeten brengen. Ook als we dingen hebben die ons bezighouden, zonder dat je je per se direct grote zorgen maakt: laat alles in gebed en in smeekbede. Paulus zegt ook niet: "Maak je geen zorgen en verder niks", maar: "laat alles in gebed en in smeekbede, met dankzegging, jullie verzoeken bekendgemaakt worden bij de God."
Er staat hier niet: "in gebed en in smeekbede én dankzegging", maar: "mét dankzegging". Dat is een verschil. Het "met dankzegging" gaat over het gebed en die smeekbeden. Wij danken God op voorhand over de dingen waarvoor wij Hem aanroepen. Die verzoeken maken we bekend bij God, maar we doen dat in dankzegging. We danken Hem en vertrouwen erop dat Hij altijd geeft wat nodig is. Want we zouden in geen ding bezorgd zijn, omdat Hij voor ons zorgt en Hij onze Heer is.
En dat Hij geeft wat nodig is – dat zeg ik er altijd bij – dat is niet wat wij denken dat nodig is. Ik heb echt al heel vaak dingen gedacht waarvan ik overtuigd was dat ik ze nodig had, maar ik heb ze niet gekregen. Uiteindelijk dacht ik: "Ja, dat is maar goed ook dat ik het niet gekregen heb." En de dingen waarvan ik dacht dat ik ze niet nodig had, die heb ik wel gekregen en die bleek ik wel nodig te hebben. Ik ga geen voorbeelden noemen... Zit jij nou te lachen? Maar goed, als je daar voorbeelden van gaat geven... het gaat niet om die voorbeelden. Het gaat erom: Hij zorgt voor ons en Hij geeft ons wat Hij vindt dat wij nodig hebben voor Zijn plannen en Zijn bedoeling. Want ja, onze plannen... kom op.
Ik moet altijd denken aan dat nummer van Robbie Williams als je het hebt over de plannen van God. Kennen jullie dat nummer? Volgens mij heet het 'Feel'. Daarin zegt hij zoiets van: ik was God mijn plannen aan het vertellen en toen moest Hij lachen. Kom op, onze plannen... Het gaat toch om Zijn plan, wat Hij wil, Zijn bedoeling?
Nou, we zouden Hem op voorhand danken dat Hij ons geeft wat we nodig hebben en dat Hij in alle omstandigheden is. Met dankzegging zouden we onze verzoeken bekendmaken bij God. En dan staat er dat als we dat doen, de vrede van de God — ja, nogmaals, het vorige vers, dus de God — ons zal bewaren.
De God is de Plaatser, de Beschikker; er is één God. 1 Timotheüs 2, de vorige keer: er is één God die wil dat alle mensen gered worden, zo staat daar in 1 Timotheüs 2. Nou, dan weet je dat het gaat gebeuren, want er is één God, de God namelijk, en niemand kan Hem daarvan afhouden.
De Vrede van God als een Bewakend Garnizoen ↑ hoofdstukken
En de vrede van de God – dit is dus de vrede die er is als wij in geen ding bezorgd zijn, maar onze verzoeken in gebed en smeekbeden met dankzegging bekendmaken bij de God – dan zal de vrede van de God over ons komen. Let wel: hier staat niet 'de vrede met God'. Paulus zegt in Romeinen 5 dat wij vrede met God hebben, maar dat is hier het onderwerp niet. Die vrede met God is er al, die staat vast. Het gaat hier specifiek over de vrede van God. Dat is letterlijk de vrede die God Zelf heeft.
Het is een heerlijke gedachte dat God vrede heeft. Als je naar deze wereld kijkt, of naar je eigen leven, dan vliegt het je vaak aan. Mensen kunnen enorm tobben over de omstandigheden in de wereld, maar God heeft er vrede mee. Hij heeft vrede met alles wat er nu gebeurt en met alles wat nog staat te gebeuren. Hij weet immers hoe het af gaat lopen. Hij is de Bedenker, de Beschikker en de Plaatser van alles. Hij heeft een plan en Hij weet als geen ander: dat plan ga Ik volvoeren en volbrengen. Wij mogen dat ook weten, omdat Hij ons dat bekendmaakt.
Paulus schrijft dat wanneer je de God kent, de vrede van God, die superieur is aan elk denken, over je zal komen. Het woord dat in de interlinear vertaald wordt met 'superieur' heeft de betekenis van ergens 'overheen zijn'. De NBG-vertaling en de Statenvertaling zeggen dan: 'die alle verstand te boven gaat'. Natuurlijk gaat God ons denken te boven; Hij is God en Hij heeft alles gemaakt. Wij zijn maar klein en ons denken beslaat slechts een heel beperkt gebied. Daar kunnen we God niet in vatten. Het gaat ons verstand dus verre te boven.
Dit betekent volgens mij ook dat wij God niet altijd hoeven te begrijpen. Het zou zelfs hoogmoedig zijn als we zouden denken dat we God altijd kunnen doorgronden. Denk aan de woorden van Paulus in Romeinen 11: 'Hoe ononderzoekelijk zijn Zijn oordelen en onnaspeurlijk Zijn wegen!' Wij hoeven niet precies te weten waarom God de dingen doet zoals Hij ze doet. Wij mogen vertrouwen: Hij is God. Wanneer we dat beseffen en Hem zo kennen, dan zal de vrede van God, die ons verstand te boven gaat, jullie harten en jullie gedachten verzekerd bewaren in Christus Jezus. Die vrede van God zal zich dan meester maken van ons hart en het volledig omsluiten.
De uitdrukking 'verzekerd bewaren' heeft alles te maken met een garnizoen. Een garnizoen is een groep militairen die op één plaats gelegerd is om die plaats te bewaken en te beveiligen. Zo'n plek wordt dus bewaakt, beveiligd en verzekerd. In de tijd van Paulus waren er hele garnizoensteden die op strategische posities lagen met de specifieke taak om die omgeving te beveiligen. Filippi was zo’n stad, en vandaar dat Paulus dit beeld gebruikt in zijn brief aan de Filippenzen.
In Filippi zagen de mensen dagelijks militairen om zich heen en de stad stond erom bekend dat er veel veteranen woonden na hun diensttijd. Paulus zegt eigenlijk: de vrede van God zal je omringen als een wachtpost. De vrede van God, die superieur is aan elk denken en elk verstand te boven gaat, zal ons hart en onze gedachten verzekerd bewaren, beveiligen en bewaken als een garnizoen. En dat alles vindt plaats in Christus Jezus. Dat is de rust die het geeft om Hem te kennen. Het bewaart en beveiligt onze gedachten en schenkt ons de vrede van God.
Gericht Zijn op het Goede en Paulus Navolgen ↑ hoofdstukken
Dan zegt Paulus vervolgens: "Voor het overige, broeders", als aanvulling op het voorgaande. Al wat waar is, al wat eerbaar is, al wat rechtvaardig is, al wat zuiver is, al wat beminnelijk is, al wat positief is; als iets deugd is en als iets lof verdient, schenk daar aandacht aan! Zo zegt deze vertaling het. Bedenk dat, reken daarmee, zo wordt het ook wel weergegeven. Dit woord, *logizomai*, wordt ook wel vertaald met: "ik reken dan" of "reken dan". Het gaat om meer dan denken aan; het is ermee rekenen. Dus ik ga niet al die positieve dingen langs, maar het is acht keer positief denken. We hadden het trouwens van tevoren ook nog even over positief denken, maar dit is het denken in de vrede van God. Daar zouden we ons ook op richten. Dat is ook het denken wat de vrede van God voortbrengt natuurlijk. Nou, ik ga niet op al die dingen in, ook omwille van de tijd om het zo maar te zeggen.
En dan zegt Paulus in het volgende vers: "Wat jullie leerden en ontvingen, en wat jullie hoorden en waarnamen van mij, praktiseer, verricht deze dingen." Ja, Paulus zegt op meerdere plaatsen dat we hem moeten navolgen. Dat zegt hij in Filippenzen 3 vers 17, dus dat is het vorige hoofdstuk: "Word mijn navolgers." Dus wat jullie leerden, onderwezen kregen en ontvingen, en wat jullie hoorden en waarnamen van mij: praktiseer deze dingen. Paulus zegt eigenlijk: volg mij in woord en wandel. Dat is geparafraseerd wat Paulus hier zegt. En elders zegt hij in de Korintiërsbrief: "Word mijn navolger, zoals ook ik van Christus." En het onderwijs van Paulus komt rechtstreeks van Christus Jezus vanuit de hemelen en is maatgevend. Dat is het sowieso voor ons natuurlijk, de brieven van Paulus. Wat jullie leerden en ontvingen, wat jullie hoorden en waarnamen van mij: praktiseer deze dingen en de God van de vrede zal met jullie zijn.
Ja, mooi is dat, want hiervoor was het: als we God in alles danken, zal de vrede van God met ons zijn. Maar hier staat: als we Paulus navolgen in onderwijs en wandel, zal de God van de vrede met ons zijn. Het is net iets anders. Maar de God van de vrede, Hij hééft vrede. Hij heeft de vrede van God, die is dan ook ons deel. Maar Hij is ook nog eens de God van de vrede. En vrede maken en vrede tot stand brengen is eigenlijk een synoniem voor verzoenen. Als we Kolossenzen 1 vers 20 lezen, waar staat dat God het al met Zich verzoent, dan staat erachter dat Hij dat doet door vrede te maken door het bloed van het kruis. En als we Efeziërs 2 lezen, daar gaat het ook over verzoening, dan is het ook: Hij heeft de beiden in één lichaam verzoend, vredemakend. Zo staat het er ook. Vrede maken is eenheid brengen; dat wat vervreemd en vijandig is, tot vrede brengen en verzoenen.
Dat is de God van de vrede die wij kennen. En wij zijn nu al verzoend, zegt Paulus ook in Kolossenzen 1. Maar dat is slechts een deel van heel de schepping. En dat geeft ook in het leven nu dat wij in vrede kunnen leven. Paulus zegt dat ook ergens: "Heb dan vrede met alle mensen, voor zover dat van jullie afhangt." Maar dat betekent dus ook dat God vrede gaat maken met elk schepsel. Dus wij kunnen daar ook vrede mee hebben. Nou, en als we Paulus navolgen in onderwijs en wandel, want dat is zijn onderwijs, dan zal de God van de vrede met ons zijn.
Tevredenheid en Kracht in Alle Omstandigheden ↑ hoofdstukken
En ik verheugde mij in grote mate in de Heer dat jullie eindelijk eens opbloeiden in jullie gezindheid naar mij, waartoe jullie wel gezind waren, maar jullie hadden geen gelegenheid. Het gaat hier over de Filippenzen; Paulus had een hechte band met hen en ze ondersteunden hem ook. Hij ontving waarschijnlijk een gift van hen, en dat zegt hij hier ook, maar hij voegt er direct aan toe: niet dat ik dit zeg omdat ik gebrek heb. Want ik leerde tevreden te zijn in de omstandigheden waarin ik ben.
Nou, Paulus wist wel wat van omstandigheden. U kent vast de rijtjes wel uit de brieven waarin hij een hele rij noemt over vervolgingen, verdrukkingen, schipbreuken, stokslagen en steniging. En dan zegt Paulus: niet dat ik dit zeg omdat ik gebrek heb, want ik leerde tevreden te zijn in de omstandigheden waarin ik ben. Ik weet wat het is om vernederd te worden en ik weet wat het is om overvloed te hebben. In elk aspect, in alle omstandigheden ben ik ingevoerd. Hij had overal ervaring mee, zowel in verzadigd worden als in honger hebben, zowel in overvloed als in tekort hebben.
En dan komt dat bekende vers 13, dat we ook zouden kunnen zingen. In alle dingen ben ik sterk in Hem die mij kracht geeft, Christus. De NBG zegt hier: "Ik vermag alle dingen in Hem die mij kracht geeft." Dat is ook de volledige tekst van het bekende lied; eerst snel en dan wat langzamer. Maar het staat er eigenlijk niet precies zo. Ik vind het altijd mooi om te laten zien hoe het er wél staat, want met de zin "ik vermag alle dingen in Hem" zouden we aan de haal kunnen gaan. We zouden kunnen zeggen dat we alles kunnen omdat we in Hem zijn, met als enige beperking "in Hem die mij kracht geeft".
Maar daar heeft Paulus het hier niet over. Hij zegt: in alle dingen ben ik sterk in Hem die mij kracht geeft. En dat "alle dingen" slaat terug op de omstandigheden die hij zojuist noemde. Wij stappen dus niet op situaties af met een soort spierbaltaal van "ik vermag alle dingen want ik ben in Hem die mij kracht geeft". Nee, Paulus zegt: wat de omstandigheden ook zijn, ik ben sterk in Hem die mij kracht geeft. Hij noemt die omstandigheden twee keer vlak achter elkaar en daarin was hij sterk. Dat is op zijn minst een belangrijke nuance ten opzichte van het lied; houdt u dat in gedachten als u het nog eens zingt.
Paulus zegt verder: ik heb echt alles ontvangen en ik ben overvloedig. Dit zegt hij terwijl hij in gevangenschap zit. Hij schrijft dat hij in zijn boeien is; je bent geboeid en je zit tussen vier muren achter tralies, en toch zegt hij: "Ik heb alles ontvangen en ik ben overvloedig." Deze hele brief, evenals zijn andere gevangenisbrieven trouwens, stroomt over van blijdschap en vreugde. "Ik heb alles ontvangen en ik ben overvloedig, ik ben compleet voorzien." Hij zegt niet: "Ik ben blij dat ik nog wat gehad heb, ik zal het er maar mee doen." Nee, hij is compleet voorzien nu hij van Epafroditus ontving wat van de Filippenzen kwam. Epafroditus was de afgezant van die gemeente.
Paulus noemt hun gift een welriekend offer, aangenaam en welgevallig aan God. De hartgesteldheid waarmee de Filippenzen dit hadden gegeven, was alsof ze het aan de Heer gaven; aan Hem, als een offer aan God. En dat dus terwijl Paulus in gevangenschap zat, maar hij was tevreden. Dat woord "tevreden" is prachtig om even bij stil te staan. Het is opgebouwd uit een woord waar ook het woord "zelf" in zit. Het betekent tevreden zijn in de omstandigheden, maar daarin ook niet afhankelijk zijn van andere mensen, alleen van Hem. Daarin ben je dus ook zelfstandig.
Paulus was heel zelfstandig; hij vroeg nooit om een bijdrage. In tegenstelling tot sommige christelijke predikers tegenwoordig, waar ik wel eens verhalen over hoor, vroeg Paulus er nooit om. Hij aanvaardde het wel als hij iets van de Filippenzen kreeg, maar hij vroeg er niet om. En als hij het ontving, dan dankte hij God ervoor. "Ik heb alles ontvangen, ik ben overvloedig, ik ben compleet voorzien nu ik van Epafroditus van jullie ontving: een welriekend offer, aangenaam en welgevallig aan de God."
Gods Complete Voorziening Naar Zijn Rijkdom ↑ hoofdstukken
Dan kom ik op het laatste vers dat ik wil bespreken, dat ik wil laten zien. Geweldig, want dat past helemaal in de lijn van dat 'in geen ding bezorgd' zijn. En wat Paulus zegt tegen die Filippenzen is dit: "Mijn God nu zal in elke behoefte van jullie compleet voorzien naar Zijn rijkdom in heerlijkheid in Christus Jezus."
Dat moeten we toch eens even ontleden, want wat zegt Paulus hier nou? "Mijn God", ook hier weer, hè? De God, de echte God; Hij is God. Ik geloof dat het nu al de vierde of vijfde keer is dat ik erbij stilsta dat het er zo staat: "De God", de God van mij, laat ik het zo zeggen. De God van mij nu zal in elke behoefte compleet voorzien. Dus God zal in elke behoefte compleet voorzien. En nogmaals: niet wat wij denken of wat wij menen te behoeven, maar wat Hij nodig vindt en wat nodig is voor Zijn plan, voor Zijn bedoeling.
Maar er staat nog iets achter: "naar" of "in overeenstemming met" Zijn rijkdom. Dus niet uit Zijn rijkdom. Kijk, ik ben ook een rijk man, maar als ik iets zou geven uit mijn rijkdom, dan krijgen jullie tien euro. Maar als ik naar mijn rijkdom zou geven, dan zit u goed. We hebben het over God, hè, wie Hij is. En Hij belooft dat Hij in elke behoefte zal voorzien, compleet zal voorzien en in overeenstemming met Zijn rijkdom. Elk menselijk voorbeeld valt daar natuurlijk bij in het niet. Dus ik zeg dat ook even met een knipoog natuurlijk, maar u begrijpt wat ik ermee bedoel, of het nou uit iemands rijkdom is of naar zijn rijkdom.
Het gebeurt in heerlijkheid en in Christus Jezus. We zijn verbonden met Hem en in die verbondenheid, in onze wandel, geeft Hij ons alles wat we nodig hebben. Dat is de belofte: "Mijn God zal in elke behoefte van jullie compleet voorzien, naar Zijn rijkdom, in heerlijkheid, in Christus Jezus."
Nou, dat lijken me mooie slotwoorden. Het volgende vers had trouwens ook gekund, daar staat: "Hem nu zij de eer en heerlijkheid tot in de aionen van de aionen. Amen." Dat staat er ook nog achter. Amen.