Paulus’ doorn voor het vlees

In 2 Korinthe 12 vinden we een bekend gedeelte waarin Paulus volgens de meeste vertalingen beschrijft dat God hem een doorn in het vlees had gegeven. Er is al veel gespeculeerd over wat deze doorn zou zijn en allerlei ziekten en kwalen zijn hiervoor al aangevoerd. Maar we hoeven niet te gissen, want Paulus geeft zelf aan wat deze doorn is.

Ook zijn er vertalingen die zeggen dat Paulus gesmeekt of gebeden heeft of God om zijn probleem weg te nemen en dat God dat niet deed, maar dat Hij tot Paulus heeft gesproken: Mijn genade is voor jou genoeg. Zo van: daar moet je het maar mee doen, Paulus…
Maar klopt dat wel? In deze studie gaan we eens zien wat Paulus precies zegt.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze Bijbelstudie ontleedt de ware betekenis van Paulus' 'doorn voor het vlees' aan de hand van de grondtekst. Door grondige woordstudies wordt beargumenteerd dat deze doorn geen fysieke ziekte was, maar een boodschapper van Satan die Paulus benauwde. Wanneer Paulus de Heer driemaal 'erbij roept' (parakalesa), smeekt hij niet primair om wegneming van de omstandigheden, maar om de vertegenwoordiging en nabijheid van de Heer. Het diepe besef dat Gods genade genoeg is en dat Zijn kracht juist in menselijke zwakheid tot volmaaktheid komt, biedt een troost en vrede die de omstandigheden overstijgen.

Besproken Schriftgedeelten: 2 Korinthe 12, Galaten 1, Galaten 2, 1 Korinthe 9, 1 Thessalonicenzen 4 vers 17, Genesis 1, Openbaring 2, Openbaring 21, Openbaring 22, Openbaring 22 vers 7, 2 Korinthe 11, Genesis 18, Handelingen 28, 1 Korinthe 16, 1 Timotheüs 1, Romeinen 8, Johannes 14, Genesis 24, 2 Korinthe 5, Filippenzen 4, Filippenzen 4 vers 4

“Maar wanneer wij beseffen dat Hij erbij is, dan neemt Hij het kwade niet weg, maar Hij neemt ons wel weg van het kwade.”

Inleiding en Schriftlezing uit 2 Korinthe 12 ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen. Fijn om in jullie midden te zijn. Het is alweer een tijdje geleden dat ik hier gestaan heb. Niet dat ik niet onder jullie was, want ik ben sinds die tijd wel een tweetal keren aan de andere kant van de camera gaan zitten. Het is fijn dat ik hier mag staan en ik wil het met jullie hebben over dit onderwerp: Paulus’ doorn voor het vlees.

Wellicht zijn er nu mensen die denken: "Hè, is het niet de doorn in zijn vlees?" Daar gaan we naar kijken, want in dit gedeelte waarin Paulus spreekt over een doorn voor het vlees, wil ik iets gaan zoeken. We vinden dat gedeelte in 2 Korinthe 12.

Ik zeg daar meteen bij – want ik heb er altijd een beetje moeite mee, hoewel je er soms niet aan ontkomt – om een gedeelte zomaar uit een brief te plukken en daarover te spreken. We vallen hier middenin de brief; dit is het één na laatste hoofdstuk van de tweede Korinthebrief. Daar zijn dus twee hele, lange brieven aan voorafgegaan. Ik bespreek de dingen het liefst gestructureerd en compleet, waarbij ik bij hoofdstuk 1 begin om de brieven vervolgens door te spreken. Dat is eigenlijk het allermooiste, maar de frequentie waarmee ik hier ben, is voor die aanpak wat te laag. Ik ontkom er dus niet aan om een specifiek gedeelte te bespreken. De vorige keer herinner ik me dat ik hier sprak over Jozef; dat zijn wat meer afgekaderde hoofdstukken met een kop en een staart. Hier val je niet alleen middenin de brief, maar echt aan het einde. Er is dus nogal wat aan voorafgegaan, en daarom zal ik straks ook nog iets over de context zeggen.

Maar eerst wil ik het gedeelte lezen. Ik lees het met jullie uit de Herziene Statenvertaling. Ik weet dat er mensen zijn die daarin meelezen, dus dat is wel zo makkelijk. Maar ik doe dat ook niet zomaar. Ik kom daar nog op, omdat de vertalingen ons soms een beetje op het verkeerde been zetten, en de Herziene Statenvertaling is daar één van.

2 Korinthe 12, vanaf vers 1:
"Te roemen is werkelijk niet gepast voor mij, want ik zal komen op verschijningen en openbaringen van de Heere. Ik ken een mens in Christus, veertien jaar is het geleden – of het in het lichaam gebeurde, weet ik niet; of buiten het lichaam, weet ik niet; God weet het – dat zo iemand tot in de derde hemel werd opgenomen. En ik weet van deze mens – of het in het lichaam of buiten het lichaam gebeurde, weet ik niet; God weet het – dat hij werd opgenomen in het paradijs en onuitsprekelijke woorden heeft gehoord, die het een mens niet is geoorloofd uit te spreken. Over zo iemand zal ik roemen, maar over mijzelf zal ik niet anders roemen dan in mijn zwakheden. Want gesteld dat ik zou willen roemen, ik zal niet dwaas zijn; ik zal immers de waarheid spreken. Ik onthoud mij daar echter van, opdat niemand méér van mij denkt dan wat hij aan mij ziet of van mij hoort. En opdat ik mij door het alles overtreffende karakter van de openbaringen niet zou verheffen, is mij een doorn in het vlees gegeven, een engel van de satan, om mij met vuisten te slaan, opdat ik mij niet zou verheffen. Hierover heb ik de Heere driemaal gesmeekt dat hij van mij weg zou gaan. Maar Hij heeft tegen mij gezegd: Mijn genade is voor u genoeg, want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht. Daarom zal ik veel liever roemen in mijn zwakheden, opdat de kracht van Christus in mij komt wonen. Daarom heb ik een behagen in zwakheden, in smadelijke behandelingen, in noden, in vervolgingen, in benauwdheden, om Christus' wil. Want wanneer ik zwak ben, dan ben ik machtig."

Tot zover. Paulus zegt hier nogal wat. Hij vangt het gedeelte aan met het feit dat hij gaat roemen, en dat heeft natuurlijk een reden. Ik zal daarom eerst wat vertellen over de context.

De Context: Valse Boodschappers in Korinthe ↑ hoofdstukken

Kijk, wat Paulus in deze hoofdstukken doet, is zijn apostelschap verdedigen. Met name in hoofdstuk 10, 11 en 12 verdedigt Paulus zijn apostelschap tegenover die Korinthiërs. Want er waren tegenstanders van zijn boodschap in de Ecclesia, in de gemeente van Korinthe. Tegenstanders van zijn boodschap; dat waren leraren die kwamen met een andere boodschap, dus andere boodschappers. Houd dat woord ook even in gedachten, want daar kom ik straks nog op terug.

Paulus gebruikt niet mis te verstane woorden. Hij heeft het over valse apostelen – pseudo in het Grieks – pseudo-apostelen, bedrieglijke werkers die zichzelf voordoen als apostelen van Christus. Zij veranderen zichzelf in apostelen van Christus, maar zij zijn het niet. Sterker nog, Paulus zegt: zij zijn net als Satan. Die doet zich namelijk ook voor als een boodschapper van licht. Ik heb hier niet het hele vers geciteerd, maar zoekt u het allemaal maar eens na. Hij zegt daar ook bij dat zij zich voordoen als valse apostelen en bedrieglijke werkers, en dat is niet zo gek, want Satan zelf doet zich ook voor als een boodschapper van licht en dienaren van de rechtvaardigheid.

Dus als u wilt weten waar de boodschappers van Satan zich begeven: die doen zich voor als boodschappers van licht en dienaren van de rechtvaardigheid. Omdat boodschappers toch echt de predikanten zijn, de verkondigers, de sprekers. Dus u bent gewaarschuwd. Wij zouden de dingen die gezegd worden – wie het ook zegt, of hij wel of geen titel voor zijn naam heeft – aan slechts één toetssteen moeten onderwerpen, en dat is het Woord van God. Dat geldt ook voor degene die het Woord brengt op dit moment, dat ben ik. Als u dingen leest of als er dingen tot u komen op wat voor manier dan ook: is het het Woord van God? Dat is het enige waarvan de toets doorstaan zou moeten kunnen worden.

Paulus is scherp, want hij zegt: zij verkondigden een andere Jezus dan Paulus verkondigde, en ook een ander evangelie. In de Galatenbrief zegt hij dat ook: "Zodra jullie iemand horen die een ander evangelie brengt, dan zijn jullie ontzettend snel afgebracht van de boodschap die ik jullie verkondigd heb." En dat was op een andere manier, maar toch ook weer overeenkomstig met wat er in Korinthe aan de hand was. Deze boodschappers maakten de Korinthiërs tot slaven, zij eisten vergoedingen, zij "aten hen op" en sloegen hen in het gezicht. Dat heb ik er even bij gezegd, want dat gaan we straks ook nog zien wanneer Paulus het heeft over een engel van Satan die hem met vuisten slaat.

Dan zegt Paulus dat sommigen van hen aanbevelingsbrieven hadden. Die Korinthiërs hadden blijkbaar gevraagd: "Paulus, waar zijn jouw aanbevelingsbrieven als apostel?" Hij verdedigt hier zijn apostelschap. Paulus zegt: de Ecclesia in Korinthe is tot geloof gekomen door de prediking van Paulus, door het evangelie dat hij daar had gebracht. Dus Paulus zei: heb ik brieven nodig? Aanbevelingsbrieven? Jullie zijn mijn brief! Oftewel: zij waren een sprekend voorbeeld van zijn apostelschap. Zij waren daar door hem tot geloof gekomen en elders, in 1 Korinthe 9, zegt hij: "Jullie zijn het zegel van mijn apostelschap." Als je wilt weten waarom ik een apostel ben, dan moet je naar jezelf kijken. Jullie zijn tot geloof gekomen door mij, door mijn prediking, door dit evangelie dat ik aan jullie verkondigd heb.

Kijk, ik heb hier deze hoofdstukken uit 2 Korinthe, maar in 1 Korinthe 9 begint Paulus al: "Ben ik dan geen apostel? Heb ik dan niet Jezus Christus onze Heer gezien?" Daar zegt hij dus inderdaad dat zij het zegel van zijn apostelschap zijn. Hier zegt hij: "Jullie zijn onze brief." Dat zeggen de Korinthiërs ook nog over Paulus: "Zijn brieven zijn wel gewichtig en sterk, maar zijn persoonlijke verschijning is zwak en zijn woord is verachtelijk." Blijkbaar was Paulus niet zo’n indrukwekkende persoonlijkheid, hoewel hij uit zijn geschriften wel anders naar voren komt. Maar voor die Korinthiërs was het in ieder geval niet erg indrukwekkend. Men zegt ook wel dat Paulus een klein mannetje is geweest, want zijn naam in het Latijn, Paulus, betekent iets als "kleintje" of "kleinhouder". In het Grieks komt er weer een andere betekenis bij kijken: "de pauze" of "onderbreking". Dat zou je ook nog op kunnen vatten als een onderbreking in zijn groei, waardoor hij ook klein is gebleven. Dat heeft dus meerdere kanten.

Maar deze tegenstanders verheerlijkten zichzelf. Paulus noemt dat "roemen in het vlees". Daar waren die Korinthiërs heel gevoelig voor en dat lezen we ook in deze hoofdstukken. Paulus zegt: als er iemand anders komt die een andere Jezus predikt en een ander evangelie brengt, en die jullie "opvreet" en met de vuist in het gezicht slaat, dan accepteren jullie hem. Dan nemen jullie hem aan. De tegenstanders hadden allerlei aanbevelingsbrieven, zoals dat nu ook nog gaat in de theologische wereld; dingen waarop ze zich lieten voorstaan en waaraan ze allerlei titels hechtten. Daar roemden zij in: "Ik ben toch die en die" of "Ik heb die en die titel en ik heb daar gestudeerd." Nou, Paulus zegt: dan ga ik dat ook maar doen, roemen. Maar absoluut met tegenzin. Dat blijkt ook echt wel uit deze hoofdstukken, want hij zegt er vervolgens bij: "Indien er geroemd moet worden, dan zal ik ook roemen in wat mijn zwakheid is."

Dit is de inleiding, dat lijkt voor nu even lang genoeg. Maar ik zou u eigenlijk willen adviseren om die twee brieven eens door te lezen, want Paulus is continu bezig om die Korinthiërs te corrigeren en hen te wijzen op het Woord. Hij zegt eigenlijk ook al in de eerste hoofdstukken van de eerste Korinthebrief: "Jullie zijn nog baby's in Christus. Ik wil jullie voeden met vaste spijs, maar jullie hebben nog steeds melk nodig." De Korinthebrief bestaat dus hoofdzakelijk uit "melk". Dat is van een andere orde dan bijvoorbeeld de Kolossenzenbrief of de Efeziërsbrief. Maar Paulus gaat dus roemen. Hij gaat zich ook verheffen, maar hij gaat ook roemen in wat hij heeft meegemaakt. Dat deed hij in het hoofdstuk hiervoor ook al, in 2 Korinthe 11. "Zijn zij Israëlieten? Ik ook." Dat doet hij bijvoorbeeld in Filippenzen ook: "Ik ben een Israëliet, een Hebreeër uit de stam van Benjamin, besneden op de achtste dag," enzovoort. Hij zegt: "Maar ik heb dat allemaal als schade geacht, want het zijn allemaal dingen van het vlees." Nou, Paulus gaat dus roemen. Laten we maar gewoon naar het gedeelte gaan.

Paulus' Wegrukking Naar de Derde Hemel en het Paradijs ↑ hoofdstukken

En hij zegt: als er geroemd moet worden – hoewel het inderdaad niet nuttig is... Hij zegt eigenlijk wel dat het zinloos is, maar ja, als er geroemd moet worden, dan doe ik dat ook maar. Want die anderen doen dat ook en jullie hebben daar blijkbaar een gevoel voor. Maar dan heb ik ook wel iets om in te roemen: dan zal ik komen op gezichten en onthullingen van de Heer.

Paulus had dus visioenen gehad van de Heer, en over die visioenen en gezichten gaat hij het nu hebben. Nogmaals, hij doet dat echt met tegenzin. Dat blijkt wel als hij zegt: "Ik weet van een mens in Christus..." Dat is interessant, want wat Paulus nu gaat doen, is spreken in de zogenaamde 'derde persoon'. Hij neemt als het ware afstand. Omdat hij het met tegenzin doet, spreekt hij erover alsof hij het over iemand anders heeft. En dat doet hij zo goed dat er commentatoren en uitleggers zijn die denken dat hij het daadwerkelijk over iemand anders heeft. Maar we zullen straks vanzelf wel zien dat hij zichzelf bedoelt. Eigenlijk zegt het eerste vers het al: als er geroemd moet worden, dan zal ik komen op gezichten en openbaringen van de Heer. In vers 7 blijkt vervolgens gewoon dat hij die mens zelf is, maar dat weten we bij vers 1 eigenlijk ook al. Hij doet het echter heel afstandelijk, aarzelend en terughoudend. Waarom hij dat zo doet, heb ik eigenlijk al gezegd, maar daar komen we nog op terug.

Dan zegt hij erbij dat het veertien jaar geleden is: "Of het in het lichaam was, weet ik niet; of dat het buiten het lichaam was, weet ik niet. God weet het." Deze brief is, naar men aanneemt, geschreven rond 55, 56 of 57 na Christus. Als je daar veertien jaar vanaf trekt, dan weet je wanneer dit ongeveer geweest moet zijn. In Galaten 1 en een gedeelte van Galaten 2 geeft Paulus een soort tijdlijn van de weg die hij ging na zijn bekering. Paulus is namelijk niet meteen nadat hij op de weg naar Damascus een ontmoeting had met de Heer voluit zijn bediening ingegaan om zendingsreizen te maken. Dat heeft echt nog wel even geduurd. Hij is bijvoorbeeld naar zijn geboortestreek gegaan en is een hele tijd in Syrië en Cilicië verbleven. In die periode vallen deze veertien jaar. We weten daar eigenlijk nauwelijks iets van, maar we hoeven er niet naar te raden: Paulus heeft gezichten en openbaringen gehad van de Heer. De Heer heeft hem dus onderwezen.

Paulus was natuurlijk onderwezen in het Oude Verbond. Hij was een farizeeër uit de groep van de farizeeën en hij had onderwijs genoten aan de voeten van Gamaliël, maar hij had echt een 'reset' nodig. God heeft hem dingen geopenbaard waardoor hij meer ging zien in de Hebreeuwse Bijbel. Paulus zei op een gegeven moment: ik heb het Woord tot volheid gebracht. Dat wordt wel vergeleken met een glas: hij heeft het glas niet groter gemaakt, maar wel voller. Hij bracht het Woord tot volheid door de dingen die nog ontbraken eraan toe te voegen. De Heer heeft dat via Paulus toegevoegd, maar daardoor vinden we die dingen nu ook terug in de Schrift.

Hij herhaalt nog eens: "Of het in het lichaam was, weet ik niet; of dat het buiten het lichaam was, weet ik niet. God weet het." Het is opvallend dat hij dit zegt; hij legt er echt de nadruk op. Voor die Korinthiërs was dit heel belangrijk. Voor hen ging het vaak om het lichaam en de aardse dingen, maar ook om de positie die ze hadden. Ze hielden zich bezig met politiek, en ook die tegenstanders roemden in het vlees. Dat gaat allemaal over het aardse en het menselijke. Maar Paulus zegt: ik had een gezicht, een openbaring. Ik weet van een mens in Christus, veertien jaar geleden – of dat in het lichaam was of buiten het lichaam, dat weet ik niet. Dat is heel belangrijk: God weet het wel.

Hij vertelt dat diegene weggerukt werd tot in de derde hemel. Die mens waar hij het over heeft, is Paulus zelf dus, en hij werd weggerukt tot in de derde hemel. Dat woord 'wegrukking' is hetzelfde woord dat we vinden in 1 Thessalonicenzen 4 vers 17, als het gaat over dé wegrukking die we allemaal kennen, met de wolken. Paulus werd dus weggerukt tot in de derde hemel. Wat is die derde hemel dan? Er zijn mensen die spreken over zeven hemelen, maar die vind je in de Schrift niet terug; volgens mij komt dat idee uit de Koran. Om het heel kort te zeggen: de eerste hemel is de hemel waarin de vogels vliegen. Daarboven bevindt zich de sterrenhemel, dat is de tweede hemel. En daarboven heb je de hemel der hemelen: de woonplaats van God. Dat is de derde hemel. Eigenlijk is het precies andersom dan we het soms projecteren, maar laten we in dit geval onthouden dat de derde hemel de woonplaats van God is. Ik denk dat die andere twee hemelen door God zijn geschapen, dat lezen we immers in Genesis 1. Maar de derde hemel, de woonplaats van God, behoort volgens mij niet tot de geschapen wereld, net zoals God Zelf niet tot de geschapen wereld behoort.

En hij herhaalt: "Ik weet van die mens – of het in het lichaam was of buiten het lichaam, weet ik niet; God weet het – dat hij weggerukt werd tot in het paradijs." We komen hier dingen tegen waarbij we echt moeten inzoomen op de woorden. Ik heb tot voor kort altijd gedacht, als ik dit gedeelte las, dat Paulus twee keer hetzelfde bedoelde. Ik nam aan dat het paradijs gewoon een ander woord voor de hemel was, maar dat vind je nergens in de Bijbel terug. Dat kon ik dus niet hardmaken en ik zou het ook niet gezegd hebben, ook al had ik dat zelf vermoed.

Ik wil u een andere benadering voorstellen. Kijk, 'paradijs' is een Grieks woord dat is overgenomen uit het Hebreeuws. In het Hebreeuws hebben we het woord *pardes*. Het woord *pardes* betekent zoiets als een tuin of een hof. Dit woord komen we maar een paar keer tegen in de Hebreeuwse Bijbel en daar is het vertaald met 'tuin' of 'hof'. Wij denken bij het paradijs allemaal direct aan de hof van Eden, toch? Maar dat wordt nergens zo genoemd; dat heet de tuin of de hof van Eden. Echter, in de Griekse vertaling van het Oude Testament, de Septuagint, is dat woord 'tuin' weergegeven met *paradeisos*. In de Griekse Bijbel vind je de hof van Eden dus wel aangeduid als het paradijs.

Maar naar welke tuin of welk hof zou Paulus nu weggerukt zijn? Hij is weggerukt naar de hemel, maar zegt hij nu hetzelfde als hij spreekt over het paradijs? Heeft hij het over dezelfde wegrukking, maar heeft hij ook iets anders gezien? Ik denk dat hij ook iets anders heeft gezien. Want als het paradijs de plek is waar de bomen van het leven staan – zoals die ook stonden in de hof van Eden – dan kennen wij een hoofdstuk in de Bijbel waar gesproken wordt over de boom des levens. Ik heb hier Openbaring 2 op de dia staan, maar dat moet volgens mij Openbaring 21 of 22 zijn. Volgens mij is het Openbaring 22 vers 7.

"Wie overwint, aan hem zal Ik geven dat hij eet van de boom van het leven, die in het midden van het paradijs van God is." En het paradijs is hier in Openbaring 22 de nieuwe aarde. Dus Paulus is weggerukt tot in de derde hemel, maar hij is ook weggerukt – tenminste, zo lees ik het, u moet er zelf maar eens over nadenken – tot op de nieuwe aarde. Hij heeft natuurlijk een tijdreis gemaakt. Dat is niet zo vreemd, want dat heeft Johannes ook gedaan. Johannes werd ook weggerukt. In Openbaring staat dat Johannes zegt: "Ik was in de geest op de dag des Heren." Al die onthullingen die God hem heeft gegeven, beschrijft Johannes in het boek van de Openbaring. Onder andere zegt Johannes daar: "Ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde." En die nieuwe aarde gaat hij ook beschrijven; die wordt dan het paradijs genoemd. "Wie overwint, aan hem zal Ik geven dat hij eet van de boom van het leven, die in het midden van het paradijs van God is." Dus ik lees het zo dat Paulus inderdaad weggerukt werd tot de derde hemel, maar ook een tijdreis heeft gemaakt en dingen heeft gezien die ook Johannes heeft gezien.

Dan zegt Paulus: "Onuitsprekelijke uitspraken, woorden die het een mens niet geoorloofd is te spreken." Dat is ook wel weer lastig, want waarom mocht hij die dingen niet uitspreken? Dat het een mens niet geoorloofd is te spreken, staat in de tegenwoordige tijd. Dus Paulus mocht dat op dat moment niet uitspreken. Dat zou natuurlijk kunnen gaan over de dingen die Paulus later pas zou onthullen. Dit is de Korinthebrief, een van zijn eerste brieven. Later in de Efezebrief en de Kolossebrief, die ik al eerder noemde, trekt hij alle registers open als het gaat over de verborgenheden: de verborgenheid van Christus en het geheim van Gods wil. Die geheimen, die verborgenheden, worden daarin vol in het schijnwerperlicht gebracht. Wellicht dat Paulus hier dan ook zegt dat hij tijdens die onthulling onuitsprekelijke uitspraken hoorde die het een mens op dat moment niet geoorloofd was te spreken.

Maar naar aanleiding van wat ik hiervoor zei over dat hij weggerukt werd, weliswaar tot de derde hemel maar ook tot het paradijs, zou het ook nog zo kunnen zijn dat hij niet degene was die die dingen met betrekking tot het paradijs zou onthullen. Want dat was natuurlijk aan Johannes toevertrouwd. Johannes heeft Openbaring geschreven en die zouden we via hem ontdekken. Dus ik zeg hier een 'of', maar misschien is het wel een 'en'. Dus én de openbaringen die God aan Paulus had gegeven met betrekking tot het lichaam van Christus en de verborgenheid – waar het moment nog niet voor was om die dingen te delen – én hij was niet degene die die dingen met betrekking tot het paradijs zou onthullen, want dat was Johannes.

Nou, zegt hij dan: "Over zo iemand zal ik roemen, maar over mijzelf zal ik niet roemen, of het moet zijn in mijn zwakheden." Zie je hoe hij hier afstand neemt? We hebben straks gezien dat hij het zelf was, maar hij neemt echt afstand omdat hij niet wil roemen. En toch gaat hij het doen. Door in die derde persoon te spreken – "over zo iemand zal ik roemen, maar over mijzelf zal ik niet roemen" – neemt hij er echt afstand van. Hij zegt er dan ook bij: "Ik wil roemen, maar dan roem ik het liefst in mijn zwakheden." Dat was de opmaat, en dat gaat hij straks ook nog doen.

Vervolgens zegt hij: "Want als ik wil roemen, zal ik niet onverstandig zijn, want ik zal de waarheid spreken." Kijk, Paulus had genoeg om in te roemen, zeker naar het vlees. Dat doet hij ook een paar keer: hij is uit de stam van Benjamin, besneden op de achtste dag, een Farizeeër, enzovoort. Maar Paulus had dus ook die ervaringen, die gezichten en onthullingen waarin hij kon roemen. Hij had daar te maken met valse apostelen in de ecclesia van Korinthe. Die roemden blijkbaar nogal in zichzelf en in wat ze hadden meegemaakt, bepaalde ervaringen die ze hadden gehad. Paulus zegt: "Ik wil dat niet, maar ik ga het toch doen." Maar hij zegt ook: "Als ik dat doe, als ik wil roemen, dan is dat niet in onverstandigheid. Ik zal niet onverstandig zijn, want ik zal de waarheid spreken." Hij geeft aan dat waarin hij roemt, echt gebeurd is. Dat is de tegenstelling tot wat die andere, valse apostelen de mensen wilden wijsmaken. Dat is wat je tussen de regels door leest.

Maar hij zegt hier dan: "Ik ben terughoudend, zodat niemand mij toerekent boven wat hij van mij ziet of wat hij van mij hoort." Paulus vraagt zich af: waarom ben ik terughoudend in die gezichten, openbaringen en onthullingen en de dingen die ik heb meegemaakt? Je kunt het wel vertellen, maar je kunt het toch niet controleren. Hij wist zelf niet eens of hij erbij was in het lichaam of buiten het lichaam. Daarom zegt hij ook dat het helemaal geen nut heeft om dat te doen. Dus als u nog eens iemand tegenkomt die bepaalde gezichten en onthullingen heeft gehad, of zelfs mensen die zeggen: "Ik heb Christus gezien, ik heb Hem meegemaakt," dan heeft het geen nut om daarin te roemen. Het is toch niet te controleren.

Paulus zegt hier eigenlijk: "Het enige wat ik jullie eigenlijk wil meegeven, zijn de dingen die ik onderwijs." Dus de dingen van het Woord. Dat is wat jullie van mij horen en zien; dat is het enige wat ik jullie mee wil geven. In al het overige heb ik het weliswaar allemaal meegemaakt, maar het is niet nuttig en daarom ben ik er zo terughoudend in. Echt opbouwen doet dit niet, want je kunt het niet checken. Als ik echter wat doorgeef wat jullie onder bewijs kunnen stellen, dan bouwt het op. Want dan is degene die het Woord doorgeeft weliswaar degene die het doorgeeft, maar degene die het tot zich neemt, checkt of deze dingen ook zo zijn – om bijvoorbeeld maar eens de schriftplaats van de Bereeërs aan te halen. Dan wordt het ook van jezelf; dan is het niet meer "hij zegt het", maar "het is God die spreekt". Dan is het waardig en dan bouwt het op.

Ja, en daar komen we dan op dat gedeelte waar hij over die doorn in het vlees gaat spreken. "Daarom ook, omdat ik mij op de overtreffendheid van de onthullingen niet verhef..." Paulus had iets om zich op te laten voorstaan. We kennen natuurlijk de geschiedenis van de weg naar Damascus, waar de Heer aan hem verscheen. Maar daar zegt de Heer ook al dat Hij nog meerdere keren aan hem zou verschijnen. Nou, dit zal een van die verschijningen geweest zijn, waarbij hij opgetrokken en weggerukt werd tot in de derde hemel en tot het paradijs. Maar Paulus zegt, vanwege die gezichten en onthullingen: "Daarom dus ook, opdat ik mij om de overtreffendheid van die onthullingen niet verhef..."

De Doorn voor het Vlees: een Boodschapper van Satan ↑ hoofdstukken

"Er werd mij een doorn voor het vlees gegeven." De meeste vertalingen zeggen zoiets als 'een doorn in het vlees', soms een 'splinter', maar er schuilt een punt achter of iets dat prikt, irriteert en steekt. Het staat hier in de derde naamval. Dat het meestal wordt vertaald als een 'doorn in het vlees', wekt vaak de indruk dat het om een kwaal gaat, een fysieke kwaal. Er zijn natuurlijk al heel wat van die kwalen de revue gepasseerd die Paulus’ doorn voor het vlees zouden zijn: een lichamelijke kwaal of een ziekte. We weten allemaal dat Paulus ook wel iets aan zijn ogen had; hij zei ergens in een brief: "Kijk eens met hoe grote letters ik u schrijf." Hij liet zijn brieven vaak opschrijven en had daar een secretaris voor, wat je natuurlijk ook als een luxe zou kunnen uitleggen. Het is heerlijk als je een brief alleen maar hoeft te dicteren terwijl iemand anders het opschrijft. Maar ik geloof niet dat hij het daarover heeft als hij spreekt over een doorn voor het vlees.

Het vlees doelt niet altijd op een lichamelijke toestand. Dat kan wel, maar dat hoeft niet. We kennen allemaal de uitdrukking van 'welbeving'; dat komt trouwens ook uit de tweede brief aan de Korinthiërs. Ik zou er heel veel voorbeelden kunnen noemen over christenen die we 'niet meer kennen naar het vlees' en over 'roemen naar het vlees'. Dat laatste zijn we eigenlijk al tegengekomen. Dat heeft niets met iets fysieks te maken. Roemen naar het vlees is jezelf laten voorstaan op basis van een bepaalde positie, bijvoorbeeld een maatschappelijke positie die je hebt. Dus wat was nu Paulus’ doorn voor het vlees? Het wordt vrijwel altijd uitgelegd als een fysieke kwaal waarmee God hem klein wilde houden, maar wat was die doorn voor het vlees nu werkelijk? Het was een doorn voor zijn vlees, voor dit mens; het stak hem als het ware. Daar ligt het gekrenkte hart, zijn ego; ook dat is het vlees.

Maar wat was het? Er staat direct achter: "Het was een boodschapper van Satan." Daarom heb ik ook wat verteld over de context. Er waren daar allerlei boodschappers in die ekklesia die 'een andere Jezus' spraken en 'een ander evangelie'. Je kunt tussen de regels door lezen dat ze ook iets van Paulus vonden. Alles wat ik hier nu over ga zeggen, vul ik natuurlijk zelf in, maar de Korinthiërs zeiden: "Ja, zijn brieven zijn wel sterk en gewichtig, maar hij is maar een zwak en verachtelijk mannetje." Dat is wat ze eigenlijk zeiden. Je kunt je dus voorstellen dat de boodschappers daar wellicht ook zoiets gezegd hebben; het waren in ieder geval mensen met een boodschap. Het waren boodschappers van Satan. Hij had het net al over valse apostelen die zich voordoen als boodschappers van Satan.

Het woord boodschapper wordt in de meeste vertalingen vertaald met 'engel', maar dit is gewoon een boodschapper. Men vertaalt dit woord bijna consequent met 'engel', behalve in het Nieuwe Testament waar het Griekse woord aggelos – daar gaat het om – vertaald wordt met 'boodschappers'. Dat gaat over de twee verspieders uit het boek Jozua die bij Rachab komen. Daar gaat het niet over engelen, dat weten wij ook wel; dat zijn twee verspieders, boodschappers van het volk Israël. Er zijn meer voorbeelden vanuit het Oude Testament te geven. Zo kwamen er ooit twee boodschappers bij Lot. Er staat eigenlijk: "Er kwamen twee engelen naar Lot," maar daarnaast staat dat het twee mannen waren. Dat waren gewoon mannen met een boodschap voor Lot. Een hoofdstuk eerder, in Genesis 18 – zoek het maar eens na – staat: "De Heer verscheen aan Abraham." Er staat vervolgens dat het drie mannen waren. Daar wordt het woord boodschapper niet genoemd, maar het staat er eigenlijk nog sterker: de Heer, Jahweh, verscheen aan Abraham en dan zijn er vervolgens drie mannen. Die drie mannen representeerden de Heer, zoals je in het Oude Testament ook talloze keren de 'Engel des Heren' hebt. Dan kom ik op een Engel van Jahweh; uit het verband blijkt soms dat Hij een geestelijk wezen is, maar ook wel dat Hij een man is.

Er werd mij dus een doorn voor het vlees gegeven: een boodschapper van Satan. Je vindt ook in de Hebreeuwse Bijbel al dat tegenstanders dorens worden genoemd. Ik heb daar een paar voorbeelden van, drie zelfs. We lezen gewoon even verder: "Maar als u de inwoners van het land niet van voor uw ogen verdrijft, dan zal het gebeuren dat zij als dorens zullen worden in uw ogen. Zij zullen u benauwen in het land waar u woont." Paulus werd ook benauwd door de boodschappers van Satan. Een ander voorbeeld: "Maar jij, wees niet bevreesd voor hen, wees niet bevreesd voor hun woorden, hoewel er prikkels en dorens bij u zijn en u bij schorpioenen woont." Dat is natuurlijk allemaal overdrachtelijk bedoeld; die mensen prikken en steken als dorens. Het idee is duidelijk. En nog een voorbeeld: "Dan zal er voor het huis van Israël geen prikkende doorn of pijnlijke distel meer zijn onder hen die hen omringen en verachten." Dat woord 'verachten' kwamen we al tegen: "Zijn brieven zijn sterk en gewichtig, maar zijn verschijning is zwak en verachtelijk," zeiden de Korinthiërs over Paulus.

Er was blijkbaar een specifieke boodschap in de ekklesia te Korinthe waar Paulus heel veel last van had. Of ze nu echt op de man speelden of probeerden zijn boodschap onderuit te halen, het vond in ieder geval ingang bij die Korinthiërs. Paulus had daar echt last van. Hij zegt dat deze boodschapper hem met vuisten slaat, opdat hij zich niet zou verheffen. Juist vanwege het allesovertreffende karakter van de onthullingen en de gezichten die hij van God had gekregen, werd hem een doorn voor het vlees gegeven: een boodschapper van Satan die hem met vuisten slaat, opdat hij zich niet verheft. Vergelijk dit met onze uitdrukkingen zoals 'een klap in het gezicht' of 'een stoot onder de gordel'. Dat zijn ook figuurlijke uitdrukkingen. Paulus zegt hier dat hij als het ware met vuisten werd geslagen door die boodschappers; stoten onder de gordel, klappen in het gezicht. Paulus had er last van, maar hij bad – dat zegt de Heer ook – en die doorn werd hem gegeven, zodat hij zich niet zou verheffen. Ook Paulus moest dus op die lijn blijven om hem klein te houden. En dan staat er:

Driemaal de Heere Erbij Geroepen (parakalesa) ↑ hoofdstukken

"Driemaal heb ik de Heere gesmeekt," zegt de Herziene Statenvertaling. Of gebeden, zegt de Statenvertaling – en de NBG ook volgens mij. Ik heb het hier letterlijk weergegeven met "erbij geroepen". Waarom doe ik dat? Omdat dat er letterlijk staat. Er staat niet dat hij de Heere gesmeekt heeft. Het zal ongetwijfeld een gebed zijn geweest dat Paulus tot de Heere gesproken heeft, maar bij bidden denken wij vaak: "Ja, ons bidden is vaak ook een lijstje van wat God nu weer moet wegnemen." Maar we gaan gewoon eens kijken naar wat er letterlijk staat: "Driemaal heb ik de Heere erbij geroepen."

Het woord dat hier gebruikt wordt – misschien kent u het al – is *parakalesa*. Dat is erbij roepen of ernaast roepen. Het woord komt wel een keer of honderd voor in het Griekse Nieuwe Testament en het heeft bijvoorbeeld ook de betekenis van bemoedigen. Je kunt ook iemand erbij roepen om diegene te bemoedigen. Dan roep je iemand erbij die optreedt als een soort behoeder. Maar deze specifieke vorm die Paulus hier gebruikt, komen we vijf keer tegen in het Nieuwe Testament. Eén keer in 2 Korinthe 12, en naar de andere vier keer gaan we gewoon even kijken: wat staat daar nou? Ik kan ze alleen maar even oplezen vanwege de tijd, maar ik geef u mee: zoek dat zelf eens op en lees het in het verband van wat Paulus daar precies zegt. Heeft hij deze mensen in de teksten die ik ga laten zien allemaal gesmeekt, of is het iets anders?

"Om deze reden dan," zegt Paulus tot de voornaamsten van de Joden in Handelingen 28, "heb ik u bij mij geroepen: om u te zien en met u te spreken. Want om de hoop van Israël heb ik deze boeien om." Paulus wilde zijn boodschap kwijt bij de voornaamsten van de Joden. Want als je iemand een boodschap mee wilt geven en je wilt dat zij als vertegenwoordiger van jou optreden, dan zul je toch die boodschap moeten vertellen. Dat deed hij hier bij de voornaamsten van de Joden, zodat zij tot het volk zouden spreken. Al zag hij al dat dat niet ging gebeuren, want het volk is altijd verblind. Maar dat is de reden waarom Paulus hen erbij roept.

Dan 1 Korinthe 16: "En wat Apollos, de broeder, betreft: ik heb hem er vele malen toe opgeroepen," zou je ook kunnen zeggen, "dat hij met de broeders naar u toe zou komen. Maar hij wilde nu beslist niet komen. Hij zal zeker komen wanneer het hem gelegen komt." Dus weer iemand die Paulus erbij roept om als vertegenwoordiger of als pleitbezorger voor hem op te treden.

In 2 Korinthe 12, net na het gedeelte dat we nu bespreken: "Ik heb Titus erbij geroepen en vaardig hem samen met de broeder af." Die laatste twee uit de Korinthe-brieven waren beiden broeders die Paulus erbij heeft geroepen om een boodschap mee te geven voor de ecclesia in Korinthe, om daar als vertegenwoordiger of als pleitbezorger van Paulus op te treden.

En in 1 Timotheüs 1: "Doe zoals ik jou bij mijn reis naar Macedonië opriep: blijf nog in Efeze, om aan sommigen opdracht te geven geen andere leer te onderwijzen." Hier wordt Timotheüs door Paulus ertoe opgeroepen om nog even te blijven in Efeze, want daar was Paulus' belang om de waarheid te bewaken.

Nou, en dan die vijfde keer: "Driemaal heb ik de Heere gesmeekt." Ja, dat staat er gewoon niet. Ook het woord "gebeden" staat er niet; er staat *parakalesa*. "Driemaal heb ik de Heere erbij geroepen." Ik wil proberen meer inhoud te geven: driemaal heb ik de Heere erbij geroepen om als pleitbezorger op te treden. Driemaal heb ik de Heere erbij geroepen om als vertegenwoordiger voor mij op te treden. Dat is wat Paulus zegt. Hij heeft de Heere niet erbij geroepen om Hem te smeken: "Heere, alsjeblieft, ik trek het niet, neem die boodschap van de satan, die doorn voor het vlees, bij mij weg." Nee, "ik heb de Heere erbij geroepen". Dat is wat hij letterlijk zegt.

In de eerste vier voorbeelden was het een verzoek om hulp van Paulus om hem te vertegenwoordigen. Ook hier is dat het geval. Alleen in die eerste vier voorbeelden zijn het mensen die hij erbij roept, die hij vraagt om als pleitbezorger, als vertegenwoordiger of als advocaat – dat is ook zo'n betekenis – op te treden om belangen te behartigen. Hier is het de Heere die hij vraagt om erbij te komen.

Ik heb het eigenlijk al gezegd, maar ten diepste geloof ik best dat Paulus af wilde van die doorn voor het vlees. Dat bestrijd ik niet; dat willen we allemaal. Alleen, het wordt altijd zo uitgelegd dat de nadruk erop ligt dat Paulus niet meer met die omstandigheden om kon gaan en dat hij daarom de Heere heeft gesmeekt om het van hem weg te nemen. Ik lees het anders als ik beleef wat ik net heb gezegd. Ik lees dat hij de Heere erbij heeft geroepen, wellicht met het idee – want zo kun je het ook lezen: "Driemaal heb ik de Heere erbij geroepen, opdat Hij afstand van mij zou nemen." Niet dat Paulus gebeden heeft: "Nee, alsjeblieft, die doorn voor het vlees weg", maar hij wist gewoon dat als de Heere erbij zou zijn, dat het probleem vanzelf afstand van hem zou nemen. Of dat zijn afstand tot het probleem groter zou worden.

Want kijk, God neemt het kwade niet altijd weg. Dat doet Hij soms wel, maar als wij de Heere bidden of Hij het kwaad weg wil nemen, of dingen in ons leven die we niet fijn vinden... nou, laten we zeggen dat het in de meeste gevallen anders gebeurt. Maar wanneer wij beseffen dat Hij erbij is, dan neemt Hij het kwade niet weg, maar Hij neemt ons wel weg van het kwade. We stijgen er bovenuit. Het probleem wordt kleiner als we een besef hebben van Zijn genade en wie Hij is, maar ook dat Hij die ongemakkelijke omstandigheden een plek geeft in ons leven.

Als wij weten dat Hij dat niet voor niets doet – en Paulus wist dat, hij zegt zelfs waarom hij die doorn voor het vlees gekregen heeft. Paulus wist het, maar wat weten wij nou vaak van de omstandigheden waarin wij ons bevinden en van het "waarom"? Vaak hebben we echt een flauw idee. Maar God plaatst en werkt in alles, dus niets gebeurt voor niets en al het kwade werkt mee ten goede. God doet alles meewerken ten goede, dus dat kwade ook. Als wij dus bidden: "Neem dat alsjeblieft weg", dan zijn we misschien wel helemaal verkeerd aan het bidden. Paulus zegt ook in Romeinen 8 dat alles meewerkt ten goede, maar in datzelfde gedeelte zegt hij dat wij helemaal niet weten wat wij bidden moeten zoals het behoort. God heeft de dingen geplaatst die moeten zijn, en dan gaan wij bidden of Hij die alsjeblieft wegneemt? Dat weten we niet, want wij moeten bidden naar wat "moet zijn". Ik geloof dat dit bij Paulus ook het geval is.

Je zou je af kunnen vragen: waarom drie keer? Nou, dat weet ik ook niet. Drie is een van de getallen in de Bijbel waarbij heel vaak nieuwe dingen tot stand komen; denk aan de derde dag, de opstanding. Als je het uit gaat leggen als: "Ja, we moeten nu eenmaal vaker om dingen vragen", dan zeg ik: "Ja, maar waarom dan niet 300 keer of 80 keer?" Ik zou niet weten waarom het precies drie keer is, maar de gedachte dringt zich wel een beetje op.

Ik zie juist dat hij de derde hemel had, en nu gaat het weer over die drie; er zal vast ook een overeenkomst in zitten. Maar driemaal heb ik de Heer erbij geroepen om op te treden als pleitbezorger voor mij, opdat die boodschapper van Satan afstand van mij zou nemen. Dat woord *parakalesa* kennen wij denk ik allemaal wel, ook in een ander verband. Want we kennen Johannes 14; dat is natuurlijk een heel bekend gedeelte waarin de Heer zegt dat Hij zal weggaan. Hij zegt tegen Zijn discipelen: "Ik zal de Vader vragen en Hij zal jullie een andere *Parakletos*, een Erbij-geroepene, geven om tot in de aion met jullie te zijn."

De Heer zegt dus: "Ik ga weliswaar weg, maar Ik zal de Vader vragen – en dat gebed is natuurlijk verhoord – om jullie een andere Trooster te geven," zoals de meeste vertalingen dat zeggen. Dat is hetzelfde woord. *Parakalesa* is het werkwoord, *Parakletos* is het zelfstandig naamwoord. Het klinkt hetzelfde en het heeft natuurlijk alles met elkaar te maken. Het is de Erbij-geroepene. Sommige vertalers zeggen "de Trooster", maar de *Parakletos* is degene die Paulus erbij heeft geroepen.

Wie is dat dan? Ja, dat is de Geest. De Geest van Christus, de opgewekte Christus. Want de Heer was hier op aarde en Hij zei tegen Zijn discipelen: "Ik zal vragen of de Vader jullie een andere *Parakletos* geeft." Dat betekent dat Hij Zelf ook een *Parakletos* was. Terwijl Hij op aarde was, was Hij voor de discipelen de Erbij-geroepene om te troosten. Maar Hij zegt: "Ik ga weg, dus dan zal Ik aan Mijn Vader vragen om nu een andere *Parakletos* te geven." Dat is de Geest, de opgewekte Heer vanuit de hemel.

Ik zat er gisteren al mee in mijn hoofd en heb het woord nog even opgezocht. Het woord "troosten" in de Schrift is in het Hebreeuws *nacham*. Dat kennen jullie wel van de naam Noach; daar is het van afgeleid. Het heeft met troosten te maken. Vaak wordt gezegd: "De sleutel hangt bij de deur." Dat betekent dat waar een begrip voor het eerst in de Bijbel voorkomt, daar vaak ook een hele mooie uitleg van dat begrip te vinden is.

We komen dat begrip *nacham*, troosten, voor het eerst tegen in Genesis 24. Daar is Sara overleden en Izak zoekt troost. Je kent die geschiedenis van de knecht die een vrouw ging zoeken voor Izak bij de waterbron, bij de put. Dat was uiteindelijk Rebekka. Izak brengt haar naar de tent van zijn moeder Sara, die overleden was. Wat daar precies gebeurd is, weten we natuurlijk niet, maar hij neemt Rebekka en zij wordt zijn vrouw. Hij heeft haar lief en zo wordt Izak getroost na de dood van zijn moeder. Izak verloor zijn moeder Sara, maar hij kreeg er iets beters voor terug. Dat is het begrip "troost" in de Bijbel.

Wanneer worden wij getroost? Dat is niet als iemand een doekje voor het bloeden komt brengen. Als God troost geeft, geeft Hij er iets beters voor terug. Bij Izak werd zijn moeder weggenomen, en bij Paulus werd die doorn voor het vlees weliswaar niet weggenomen, maar hij kreeg er iets beters voor terug: namelijk zicht op Gods genade. Hij kreeg weer zicht op de genade van God. In ieder geval kreeg hij het besef: ik heb de Heer erbij geroepen. En hij besefte ook wat hij kreeg toen hij de volgende verzen las.

Paulus riep de Heer dus erbij om voor hem op te komen. Vroeg Paulus nou om die moeilijke omstandigheden weg te nemen of niet? Hij zal het misschien wel gewild hebben, maar als je het echt goed leest, vraagt hij daar niet naar. Hij zegt: "Ik heb de Heer erbij geroepen opdat hij afstand van mij zou nemen." Vroeg hij de Heer om Zijn aanwezigheid in die moeilijke omstandigheden? In ieder geval dat laatste. Paulus wist van zichzelf dat hij het niet meer kon in eigen kracht. Hij kreeg het besef hoe groot God was, maar ook hoe klein hijzelf was, en hoe zwak. Als je het besef krijgt hoe groot God is, dan heb je ook steeds meer besef van hoe klein je zelf bent. Hij is ontzettend groot en wij worden dan natuurlijk steeds kleiner. "Driemaal heb ik de Heer erbij geroepen, opdat hij afstand zou nemen van mij..."

Gods Antwoord: Mijn Genade Is voor U Genoeg ↑ hoofdstukken

Hij heeft tot mij uitgesproken: "Mijn genade is genoeg voor jou." Wat men meestal zegt, ook in de Herziene Statenvertaling, is dat Paulus drie keer heeft gesmeekt opdat de doorn afstand van hem zou nemen, maar dat God zei: "Maar Hij heeft tot mij uitgesproken: hier moet je het maar mee doen." Dat is wat de Statenvertaling suggereert. Sommigen zeggen daar "maar", maar er staat geen "maar" in de grondtekst. Er staat simpelweg: "En Hij heeft tot mij uitgesproken." Dus Paulus heeft de Heer erbij geroepen en God sprak tot hem. God heeft tot hem uitgesproken: "Mijn genade is genoeg voor jou."

Ligt daarin besloten dat die doorn niet weggenomen wordt? Dat denk ik wel. Maar het is geen boodschap van: je moet het er maar mee doen. Het is een boodschap van: jij krijgt meer dan waarom je vraagt. Ik ben erbij geroepen en Ik vertroost jou. Zoals Izak vertroost werd na de dood van zijn moeder toen hij Rebekka kreeg. Hij heeft tot mij uitgesproken: "Mijn genade is voldoende," of "genoeg voor jou." Dat is wel een mooi woord. Dit is dus geen tegenwerping, ook al geven sommige vertalingen die voeling er wel aan. Niet alle vertalingen hierover zijn even nauwkeurig, maar de Herziene Statenvertaling heeft dit in ieder geval zo ingegeven. Het is echter geen afwijzing in de zin dat God zijn verzoek niet heeft ingewilligd. Paulus' verzoek was dat hij de Heer erbij riep, en dat heeft de Heer ingewilligd. Paulus krijgt zicht op, of weerzicht — hoe wil je dat noemen? — op Gods genade. Paulus kreeg van God wat hij nodig had.

Dat is wel mooi: "Mijn genade is voor jou genoeg." Dat woord wordt ook wel vertaald met "tevreden", afhankelijk van de context. Maar iemand die tevreden is, heeft genoeg. Er zijn mensen die heel veel hebben, ze zijn heel rijk, maar ze hebben niet genoeg; ze zijn nooit tevreden. En er zijn mensen die bijna niets hebben, maar ze zijn tevreden. Wie is nu de gelukkige? Paulus krijgt weer zicht, of in ieder geval een dieper besef van Gods genade. En God sprak over mij: "Mijn genade is voldoende, genoeg voor jou. Want Mijn kracht wordt volbracht in zwakheid."

Dit woord "volbracht" betekent: tot volmaaktheid gebracht. Daar zit het woord *telos* in. Het woord *telos* betekent "einde". Het wordt dus tot het einde gebracht, tot volmaaktheid. Paulus zegt: mijn God heeft tot mij gesproken: "Mijn genade is genoeg voor jou, want Mijn kracht wordt volmaakt, voleindigd in zwakheid." Kijk, zonder onze zwakheid wordt Gods kracht niet zichtbaar. Als wij van onszelf sterk zijn en alles kunnen... wellicht dat die boodschappers die daar in de ecclesia van Korinthe hun boodschap mochten verkondigen, roemden in zichzelf en in wat zij allemaal bereikt hadden. Maar Paulus zei: "Ik roem daar niet mee, ik roem in mijn zwakheden." God heeft tot mij gesproken dat Zijn genade voldoende is voor mij, want Zijn kracht wordt volbracht in zwakheid.

Als wij niet zwak zijn, kan God Zijn kracht niet tonen. Gelukkig zijn we allemaal zwak, dus dat is het probleem niet. Alleen hebben wij zelf wellicht niet altijd het inzicht dat we zwak zijn. Een mens is altijd zwak; er hoeft maar iets te gebeuren en het is gewoon afgelopen. Als er een adertje springt in je hoofd, dan lig je op de grond en is het klaar. Dat is onze zwakheid. Ik houd er misschien niet van om over mijn eigen ervaringen te roemen, maar ik heb het zelf ook meegemaakt. Er was een adertje gesprongen en dat was een ernstige zaak. Nou, dat is uiteindelijk weer goed gekomen, maar daar heb ik zelf niets aan kunnen doen. Daar sta ik dan ook even te roemen in mijn zwakheden. We zijn echt helemaal niets; we weten niet eens of we er morgen nog zijn. Maar Zijn kracht wordt dus volbracht, voleindigd in zwakheid.

En dan is Paulus’ conclusie: "Veel liever dan zal ik veel meer roemen in mijn zwakheden." Want als wij roemen in die zwakheden, dan kan het niet anders dan dat wij gaan roemen over God. Want als er dan iets gebeurt in ons leven, dan is het in ieder geval niet ons eigen werk. In je eigen zwakheden valt naar menselijke maatstaven niet zo heel veel te roemen. Als een mens tegenwoordig roemt, waar gaat het dan over? De wereld zit vol met internet en social media: "Kijk eens wat wij allemaal kunnen!" Maar als wij beseffen dat we niets kunnen en er wordt toch iets groots gedaan, dan is het God die het doet. Het is wat Hij doet, wat Hij heeft gedaan en wat Hij nog zal doen.

Daarom zegt Paulus ook: "Veel liever dan zal ik veel meer roemen in mijn zwakheden." En nogmaals, lees heel goed het vorige hoofdstuk eens door, waar hij allemaal over roemt. Hij heeft vijf keer veertig stokslagen min één ontvangen, hij is gestenigd, hij heeft schipbreuk geleden. Dat zijn de dingen waarin Paulus roemde. En ondanks al die ellende die hij had meegemaakt, was hij een apostel die het evangelie van Christus bracht. Dat kan dan maar op één manier mogelijk zijn geweest: dat God hem daartoe in staat gesteld heeft. Paulus wist wat genade was en daarom roemde hij in die zwakheden.

Dit zie je niet altijd zo in de vertalingen staan: "Veel liever dan zal ik veel meer roemen in mijn zwakheden." Hij had even geroemd in de onthullingen, maar veel liever roemt hij in zijn zwakheden, "opdat boven mij de kracht van Christus zou intrekken." Dat woord "intrekken" heeft in het Grieks de betekenis van "inkwartieren". Maar er staat ook een voorzetsel bij dat "op" of "boven" betekent. Dit woord hangt samen met *skenos*, wat "tent" betekent. Vandaar ook het woord "tabernakel". Als Paulus in 2 Korinthe 5 spreekt over ons aardse woonhuis, deze tent, dan heeft hij het over het lichaam dat afgebroken wordt. Maar de kracht van Christus, zegt hij, zou zich boven mij uitslaan en intrek nemen in mij als in een tent. De kracht, de *dynamis* — de macht, het vermogen eigenlijk. Daar is ook ons woord "dynamiet" van afgeleid. Kracht.

Dat is de kracht van Christus. Paulus zegt: die kracht komt niet uit mezelf. Want ik ben zwak, maar ik roem in mijn zwakheden. Want juist in die zwakheid komt de kracht van Christus over mij, als een tent die over hem wordt uitgeslagen. "Daarom heb ik een welbehagen in zwakheden, beledigingen, noden, vervolgingen, benauwdheden ten behoeve van Christus. Want wanneer ik zwak ben, dán ben ik sterk, dán ben ik machtig." Paulus zegt dat hij een "welbehagen" heeft. Dat woord is opgebouwd uit "goed" en "toeschijnen", oftewel: iets goed achten. Daarom acht ik het goed, die zwakheden en beledigingen. Hij achtte dat goed, want: "Wanneer ik zwak ben, dan ben ik machtig." En het woord "machtig" is weer hetzelfde woord *dynamis* als in vers 9. Als ik zwak ben, dan ben ik vermogend. Dan is er een kracht van Christus die intrek neemt in mij. Nou, tot zover wat betreft 2 Korinthe.

Afsluiting: Alles Bekendmaken bij God (filippenzen 4) ↑ hoofdstukken

Ik wil afsluiten met woorden uit Filippenzen 4 vers 4. Want wellicht zou de gedachte bij u op kunnen komen: maar we mogen toch alles bij Hem bekendmaken? Dus ik mag toch wel bidden tot Hij meekomt? Dat mag inderdaad. Natuurlijk mag dat; u mag alles bij Hem bekendmaken. Dat zegt Paulus ook in Filippenzen 4 en daarmee wil ik afsluiten: "Wees in niets bezorgd, maar laat in alles uw verzoeken door gebed en smeekbede met dankzegging bekendgemaakt worden bij God."

Hier staat dus wel het woord 'smeekingen' of 'smeekbede', dat is een ander woord dan Paulus in 2 Korinthe 12 gebruikt. Maar ik probeer dat ook duidelijk te maken bij de roepenen: wees in niets bezorgd. Dus ook niet over die 'doorn voor het vlees', die omstandigheden, die noden of vervolgingen; wees daarover niet bezorgd. Paulus zegt: "Laat in alles uw verzoeken, uw vragen, uw verzoeken door gebed en smeekbede met dankzegging bekendgemaakt worden bij God."

Gaat God dan die dingen wegnemen die wij bij Hem brengen? Nou, dat denk ik niet – of laat ik het zo zeggen: dat weet ik niet. Want dat weet ik echt niet. Het kan, maar ook bij Paulus hebben we gezien dat dit niet hoeft. Maar we mogen dat allemaal met dankzegging bekendmaken bij Hem samen. En die dankzegging wijst er natuurlijk op dat we Hem bij voorbaat danken voor Zijn genade; dat Hij erbij geroepen is en dat Hij erbij is in al die omstandigheden.

Paulus zei: "Driemaal heb ik de Heer erbij geroepen." Maar God nam zijn omstandigheden waarschijnlijk niet weg; dat wordt niet eens uit de doeken gedaan, denk ik. Maar Paulus kreeg zicht op Zijn genade. Zou ik dan bij voorbaat danken dat ook Zijn weg de juiste is? Dat als Hij het niet wegneemt, Hij God is en dat Hij ons daar dan ook de kracht voor zal geven. Want wij zijn zwak, maar Zijn kracht wordt in onze zwakheid volbracht.

En de vrede van God... als u dat gaat verstaan, dan krijgt u namelijk ook vrede met de omstandigheden. Als u beseft dat het van Hem is en dat Hij alles doet meewerken ten goede; dat er niets misgaat, maar dat alles past in Zijn plan. Want Hij heeft voor ons een bedoeling, Zijn weg met ons leven. Als u dat gaat beseffen, dan hebt u ook vrede. Dat is de vrede van God. De God, de enige God die boven alles staat. Moet u zich voorstellen: Hij is God. En we weten allemaal heel bepaald hoe het in deze wereld is. Het lijkt wel erg, maar God heeft er vrede bij. Hij is vrede. Dat is de vrede van God. Zullen wij dan ook vrede hebben met de omstandigheden? Dat gaat natuurlijk elk denken te boven. De vrede van God, die elk denken te boven gaat, zal uw harten en uw gedachten verzekerd bewaren, als een wacht in een garnizoen, in Christus Jezus. Want het is natuurlijk allemaal in Hem; in onszelf zijn wij zwak. Amen.

📖 Categorie: Studies