In twee eerdere studies hebben we al stilgestaan bij Psalm 110. De eerste keer zagen we hoe in vers 1 de huidige positie van Christus wordt beschreven aan Gods rechterhand. Daar is Hij gezeten, totdat in de toekomst alle vijanden onder Zijn voeten zullen worden gesteld. Over deze toekomst, waarin de Messias heerst vanuit Sion, handelen dan ook de verzen 2-3 en 5b-7. Deze verzen hebben we in het tweede deel besproken.
In deze studie bespreken we Psalm 110:4. Daarin wordt óók gesproken over de positie aan Gods rechterhand, die Christus nú heeft en daar wordt door God plechtig verklaard dat Hij Priester is tot in de aeon, naar de orde van Melchizedek. Nadrukkelijk wordt dit verklaard, want God heeft het met een eed gezworen. Wat betekent het, dat Hij Priester is, wie is Melchizedek eigenlijk en wat zegt de Schrift nog meer over deze mysterieuze figuur?
Excuses voor de kwaliteit van de video. De weergave op het scherm is niet goed leesbaar. Voor volgende keer zal ik dat proberen te verhelpen.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Hij is geen priester naar de orde van Aäron, wat allemaal zou verdwijnen, maar Hij is priester tot in de aeon naar de ordening van Melchizedek.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie en de Context van Psalm 110
- De Structuur van de Psalm: Christus' Positie Nu en in de Toekomst
- Jahweh Heeft Gezworen: een Onveranderlijke Belofte
- Wie Is Melchizedek? Koning van Salem en Priester van de Allerhoogste
- Koning Én Priester: een Onmogelijke Combinatie Onder het Oude Verbond
- Vaste Spijs: de Hebreeënbrief over de Weggenomen Voorhang
- Hebreeën 7: de Superioriteit van Melchizedek Boven Abraham en Levi
- Een Onontbindbaar Leven: de Omzetting van Priesterschap en Wet
- De Hoofdsom: Onze Liturg in het Hemelse Heiligdom
Introductie en de Context van Psalm 110 ↑ hoofdstukken
Goedemorgen allemaal, van harte welkom in deze samenkomst waar we weer Gods Woord gaan openen. Het is de hoogste tijd om te beginnen. Ja, het was hier wat rommelig vanmorgen. Deze ruimte wordt verhuurd, dus er was gisteravond een feestje geweest dat niet was opgeruimd. Wij vielen dus met onze neus in de Bacardi-flessen, pannen, enzovoort. Maar met dank aan Jan-Pieter en Inge ziet het er nu redelijk schoon uit, toch? En Francis was tamelijk vroeg hier, dus vele handen maken licht werk, zullen we maar zeggen. Het was even anders binnenkomen dan normaal gesproken. Maar jullie hebben allemaal een schone stoel, want die zijn allemaal afgeboend.
Ik stel voor dat we gaan beginnen met de derde studie over Psalm 110. We hebben al twee keer eerder bij deze psalm stilgestaan en dat is niet voor niets. Dit is de meest aangehaalde psalm in het Nieuwe Testament. Het leek mij daarom goed om daar eens wat dieper op in te zoomen en er wat langer bij stil te staan. Daar is alle reden toe, zoals we al hebben gezien. Ik ga echt geen samenvatting geven van de voorgaande twee keren. Als je zo om je heen kijkt, denk je dat iedereen wel een van die twee studies heeft meegemaakt, maar dat is toch niet helemaal waar, hè Leon? Nee, ik kan natuurlijk niet twee studies gaan samenvatten, want dan zijn we alweer door de tijd heen voordat ik met het derde gedeelte begin. Dat gaan we dus niet doen.
Wat ik wel ga doen, is de psalm nog eens lezen om het geheugen op te frissen. Ook bladeren we nog even snel door de structuren waar we in de voorgaande studies naar hebben gekeken. Eerst lees ik hem even voor; dat kan prima, want het zijn maar zeven verzen. Psalm 110, een psalm van David. JAHWEH zegt met nadruk tot mijn Heer: Zit aan Mijn rechterhand totdat Ik uw vijanden stel tot een voetenbank voor uw voeten. JAHWEH zendt uw krachtige scepter vanuit Sion. Heers te midden van uw vijanden! Uw volk is gewillig in de dag van uw strijdkracht, in heilige eer. Vanuit de baarmoeder van de dageraad zal voor u de dauw van uw jeugd zijn. JAHWEH heeft gezworen en Hij zal geen spijt hebben. U bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek. Mijn Heer is aan uw rechterhand. Hij doorboort koningen in de dag van Zijn toorn. Hij verschaft recht onder de natiën, Hij vervult lichamen, Hij doorboort het hoofd over een immens land. Onderweg zal Hij drinken uit de waterstroom; vanwege dit heft Hij het hoofd omhoog.
Ja, dit is Psalm 110 en ik heb het verdeeld over twee dia's.
De Structuur van de Psalm: Christus' Positie Nu en in de Toekomst ↑ hoofdstukken
De psalm is verdeeld in twee delen. De stippellijn op de dia geeft die twee delen aan. Het blauwe gedeelte—zeg maar vers 1, vers 4 en vers 5a—die komen overeen. Die handelen over de positie die Christus nu heeft, terwijl Hij aan Gods rechterhand in de hemel zit. "Zit aan mijn rechterhand totdat..." Dat eerste vers hebben we in de eerste studie behandeld, dat is alweer een week of vijf geleden. We hebben vooral gezien dat vers 1 nogal eens aangehaald wordt in het Nieuwe Testament; we hebben daar een hele reis doorheen gemaakt.
Ik refereer even aan Matthäus 22, waar de Heere Jezus verzocht wordt door de leidslieden van het Joodse volk. Hij legt hun een vraag voor en zegt: "Als de Messias komt, wiens zoon is Hij?" Zij zeggen dan: "Van David," want dat wisten ze. Maar dan zegt de Heere tegen hen: "Maar hoe kan het dan dat David zegt: 'Yahweh heeft tot mijn Heer gesproken: Zit aan mijn rechterhand totdat Ik uw vijanden stel tot een voetenbank voor uw voeten'?" Dat zijn natuurlijk deze woorden. Daarop wisten zij het antwoord niet. Ze dropen af en ik geloof dat er ook bij stond dat ze Hem vanaf dat moment niets meer durfden te vragen.
Ik vind dat gedeelte schitterend, want onder andere daaruit weten we hoezeer de Heere Jezus leefde uit het geloof in de Schriften. Hij wist dat Hij, voordat Hij zou heersen als Koning op de troon van Zijn vader David, verhoogd zou worden tot aan Gods rechterhand. Hij wist wat Yahweh hier met nadruk zegt: "tot mijn Heer." Dat zegt David: "tot mijn Heer." Niet "tot mijn zoon," maar "tot mijn Heer." De Zoon van David is dus tevens zijn Heer. "Zit aan mijn rechterhand." De Heere Jezus wist: voordat Ik zal heersen vanuit Sion—het volgende gedeelte in de psalm—zal Ik eerst verhoogd worden tot aan Gods rechterhand. Hij wist het, maar zijn tijdgenoten niet. Er zullen er best geweest zijn die het ook wisten of geloofden, maar die lui tegen wie Hij het in Matthäus 22 had, in ieder geval niet.
Het vierde vers handelt ook over de positie van Christus nu. Dat is het vers dat we nu gaan bespreken: "Yahweh heeft gezworen en Hij zal geen spijt hebben." Dit wordt tot de Messias gezegd: "U bent priester," of "Jij bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek. Mijn Heer is aan uw rechterhand." Dat "Mijn Heer is aan uw rechterhand" hebben we in vers 1 al gezien, daar zal ik nu eigenlijk niet meer bij stilstaan. Maar het gaat om die ene zin: "U bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek." Wat betekent dat dan? Daar gaan we het over hebben.
Vers 2 en 3, en vers 5b tot en met het einde van de psalm in vers 7, handelen over de toekomst. Dat hebben we drie weken geleden besproken. Daar gaat het over de krachtige scepter, de koningsscepter van de Messias die regeert vanuit Sion. Hij is op dat moment heersend te midden van vijanden. Hij heeft Zijn voeten gezet op de Olijfberg. Het volk Israël heeft de naam van Yahweh aangeroepen. Hij is verschenen en Hij zal dan zitten op de troon van Zijn vader David. Maar dan is er slechts één volk dat gewillig is in de dag van Zijn strijdkracht, en dat is het volk Israël. Voor de rest is de hele volkerenwereld nog vijandig en die zullen onderworpen worden, want Hij zit aan Zijn rechterhand totdat Zijn vijanden gemaakt zullen worden tot een voetbank voor Zijn voeten.
Daar hebben we het de vorige keer over gehad, dus ik kan nu snel door deze dia heen. Deel 1 was Christus' positie nu, deel 2 handelt over de toekomst. Deze keer gaan we het ook hebben over Christus' positie nu, maar dat wordt op een wat andere manier gezegd dan in vers 1. Dat "priester tot in de aeon," wat betekent dat? "Naar de orde van Melchizedek," wat betekent dat? Het klinkt allemaal nogal cryptisch en dat is het ook. We moeten daar eens het vergrootglas op leggen en kijken wat de Schrift daar nog meer over zegt. Want dat is nogal wat. Ik ben echt van plan om deze keer Psalm 110 af te sluiten, want er zijn nog zoveel onderwerpen die aandacht verdienen en die ik zou willen bespreken. Ik zet na deel drie toch maar een punt, al had dat ook een hele dikke komma kunnen zijn. Maar daar komen we nog wel op, dat zal ik nog wel laten zien. Ik heb ook aardig wat dia's deze keer, maar ook dia's waar we vrij snel doorheen zullen gaan. Ik hoop dat jullie allemaal al wakker zijn. Ik heb zelf een goede warming-up gehad; ik heb net het vloertje geveegd en de tafels gedweild, dus ik ben er helemaal klaar voor. Ik hoop jullie ook.
Nog even dit, want het is ook leuk: je kunt die verzen van Psalm 110 zo wegzetten op een tijdlijn. Eigenlijk ben ik dan een beetje in tegenspraak met wat ik net zei. Ik zei dat vers 1 handelt over de Messias aan Gods rechterhand, maar je zou ook kunnen zeggen dat het gesproken wordt tot de Messias op aarde: "Yahweh heeft tot mijn Heer gesproken: Zit aan mijn rechterhand." De Heere haalt die woorden aan op het moment dat Hij op aarde is, in Zijn wandel of in Zijn eerste komst, hoe je dat ook wilt noemen. Het wordt dus tot de Messias gesproken die op aarde is, maar natuurlijk gaat het over deze periode. Vers 1 en 4 gaan over de Messias aan Gods rechterhand "totdat"; dat heeft een "totdat," vandaar een einde op het tijdlijntje. Het stippellijntje is dan de huidige tijd, de tijd waarin wij leven, waarin Christus aan Gods rechterhand is.
Dat wordt ook beschreven als het zijn van Priester naar de orde, de ordening of de wijze van Melchizedek. Dat is een groot onderwerp, dat zei ik al. Ik heb er een plaatje bijgevoegd van de hogepriester die op de Grote Verzoendag het heiligdom inging om daar verzoening of bedekking te doen voor de zonden van het volk. Daar heeft het alles mee te maken, maar daar komen we straks op. Vers 2, 3 en 5b tot en met vers 7 gaan over de toekomst, wanneer de Messias regeert vanuit Sion en alle vijanden onderschikt worden. Nou, Psalm 110 vers 4, daar gaan we dan.
Jahweh Heeft Gezworen: een Onveranderlijke Belofte ↑ hoofdstukken
Jahweh heeft gezworen en Hij zal geen spijt hebben, of het zal Hem niet berouwen. En dat dit er zo staat... daar kom ik zo nog op terug. De Messias is aan Gods rechterhand; dat hadden we al gezien. Dat is trouwens ook vers 5: "Mijn Heer is aan Uw rechterhand." De Messias is aan Gods rechterhand, dat zijn de verzen 1 en 5a. En daar, in die positie, is Hij priester naar de orde van Melchizedek. Ik zeg 'daar', in die positie, en ik kom er zo nog wel op waarom ik dat zeg, maar dat heeft God gezworen.
In vers 1 zagen we: "Jahweh zegt met nadruk." Hier staat: "Jahweh heeft gezworen en Hij zal geen spijt hebben." Nu is het helemaal niet nodig dat... zo mag ik dat niet zeggen, want ik wilde zeggen dat het helemaal niet nodig is dat God zweert. Maar dat neem ik terug, want God doet het wel, dus dan vond Hij het blijkbaar wel nodig. Als God spreekt, kunnen we ervan uitgaan dat het vervuld wordt, want Hij is geen mens dat Hij liegen zou of dat Hij terug moet komen op Zijn eigen woorden. Maar toch staat er: "Jahweh heeft gezworen." En dan ook nog eens erachteraan: "Hij zal geen spijt hebben." Hij zal geen berouw hebben, Hij zal er niet op terugkomen.
Ik heb het even opgezocht: dat God zweert, vinden we slechts vier keer in de Bijbel. Tenminste, ik heb er vier gevonden, en als er iemand is die er meer vindt, dan hoor ik dat graag. Maar hoe dan ook, het is slechts een beperkt aantal keren dat we vermeld vinden dat God zweert. Ik ga ze niet allemaal langs, hoewel, als ik naar deze schriftgedeelten kijk, dan denk ik van: ja, dat zijn wel hele mooie gedeeltes allemaal. Abraham die Izaäk offert, enzovoort. Die laatste in Jesaja 45, daar staat dat God gezworen heeft dat elke knie voor Hem zal buigen, wat Paulus natuurlijk aanhaalt in Filippenzen 2. Maar ook dat is nogal wat, hè? Ook dat heeft God dus gezworen.
Jahweh heeft gezworen en Hij zal geen spijt hebben. Waarom doet God dat? In Hebreeën 6 komen we vanwege dit onderwerp nogal eens terecht in de Hebreeënbrief. Eigenlijk is de Hebreeënbrief vrijwel geheel, of laat ik het een beetje nuanceren, voor een groot gedeelte gebouwd op deze psalm, op Psalm 110. De Messias aan Gods rechterhand, maar ook Priester, Hogepriester naar de ordening van Melchizedek. En het is vooral deze brief, de Hebreeënbrief, die dit uitgebreid uit de doeken doet. Dus als ik dat echt uitgebreid zou willen bespreken, dan zou ik eigenlijk de hele Hebreeënbrief moeten bespreken of in ieder geval grote gedeelten daaruit. Wat ik vandaag naar voren breng is slechts het topje van de ijsberg, laten we het zo zeggen.
In Hebreeën 6 staat: "Want God, die aan Abraham belooft..." God heeft dus beloofd, maar wat doet God nog meer? Welnu, God die aan Abraham belooft, zweert. Abraham had al een belofte, maar God bevestigt die belofte door met een eed aan Abraham te zweren. Hoezo doet God dat dan? Nou, omdat Hij niemand groter had om bij te zweren. God wilde Abraham de belofte met een eed bevestigen en Hij had niemand om groter bij te zweren dan bij Zichzelf, want God is de Allerhoogste, de Allergrootste, Hij is God. Dus ja, toen heeft God dus gezworen bij Zichzelf. En als God zweert, zweert Hij bij Zichzelf. Want als wij zweren, als wij een eed afleggen, dan doen wij dat bij een hogere macht, bij God natuurlijk. Dat is de hogere macht. Hier staat in Hebreeën 6: "God die aan Abraham belooft, zweert omdat Hij niemand groter had om bij te zweren bij Zichzelf." En Hij zegt: "Waarlijk, zegenende zal Ik jou zegenen en vermeerderende zal Ik jou vermeerderen." De belofte die Abraham al had gehad, werd bevestigd door middel van een eedzwering. En God doet dat omdat Hij niemand heeft om bij te zweren die groter is dan Hijzelf.
Hij zal geen spijt hebben. Daar zou ik ook wel wat schriftplaatsen voor aan kunnen halen. Maar bijvoorbeeld in 1 Samuël 15 staat ook: "Ook handelt de Onveranderlijke van Israël niet in onwaarheid en Hij heeft geen spijt, want Hij is geen mens dat Hij spijt heeft." Kijk, wij zijn mensen. Wij doen soms... mensen hebben ook kwade bedoelingen, maar we zijn ook mensen die dingen doen met de beste bedoelingen, zeggen we dan. Maar ja, wij weten niet eens wat er over een paar seconden gebeurt, laat staan morgen, volgende week of volgend jaar enzovoort. Dus ja, wij moeten nogal eens terugkomen op dingen die we gezegd of gedaan hebben. Maar God is de Onveranderlijke. Hij kent de toekomst. Dus Hij handelt niet in onwaarheid en Hij heeft geen spijt, want Hij is geen mens dat Hij spijt heeft.
God heeft dus het volgende wat nu komt: "U bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek", dat heeft Hij met een eed gezworen en daar zal Hij niet op terugkomen. Hij zal geen spijt hebben. U, jij bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek. Dus nogmaals: voordat de Messias koning zou zijn in Sion, zou Hij priester zijn. Overigens, die frase van 'tot in de aeon', dat is eigenlijk iets waar ik nu niet eens in deze studie op inga, in ieder geval niet uitgebreid. Daar hebben we het vaker over gehad, denk ik. Je kunt niet elke keer als je zo'n begrip 'aeon' tegenkomt dat heel uitgebreid gaan bespreken. Maar in de meeste vertalingen staat hier: "U bent priester tot in eeuwigheid", maar dat staat er niet. U bent priester tot in de aeon, 'tot in de eeuw', dat zou nog kunnen. In een woordenboek kwam ik tegen dat een eeuw een tijdperk is. Wij hebben daar honderd jaar van gemaakt, maar van oorsprong is een eeuw gewoon een tijdperk, of een tijdperk waarvan de duur niet per se bekend hoeft te zijn.
Wij leven nu ook in een tijdperk wat de Schrift beschrijft als de boze aeon. En hierna zal, wanneer Satan gebonden zal zijn volgens Openbaring 20, de toekomende aeon, dat toekomende tijdperk, aanvangen. Dat is een binding van Satan die duizend jaar duurt. En daarna zal er nog wat de Schrift noemt de 'aeon van de aeonen' zijn, de allerheerlijkste aeon, de allermooiste aeon; een opklimmende reeks dus. Er zijn hierna in ieder geval nog twee van die tijdperken. Overigens leuk: de aeon van de aeon, dat is de alles overtreffende aeon. Zoals de hogepriester in het Heilige der Heiligen staat, dat allerheiligste vertrek in de tabernakel. Zo'n zegswijze is dat: Heilige der Heiligen, aeon van de aeonen.
Nou, Jahweh heeft gezworen. Tot de Messias wordt dit gezegd: "U bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek." Een orde is een wijze of een manier; 'ordening' zegt de Statenvertaling geloof ik. Als dingen geordend worden, dan geschiedt het ook volgens een bepaalde manier. Ik heb dit woord trouwens... ik heb het er volgens mij niet bij gezet, maar toen ik dit Griekse woord opzocht in het Nieuwe Testament, toen kwam ik op die geschiedenis in Lukas 1 bij de geboorte van Johannes de Doper. Dan wordt de geschiedenis, die vangt aan met zijn vader – ook zijn moeder trouwens – maar zijn vader is Zacharias en Zacharias was uit de stam van Levi. Die was een priester en die had naar de orde van de dagorde dienst in de tempel. Ik wilde 'tabernakel' zeggen, maar dat was de tempel natuurlijk, want die stond daar. Dus de vader van Johannes de Doper, toen zijn geboorte werd aangezegd in Lukas 1, die had volgens de orde van de dagorde dienst; hij had die dag dienst. Dus er was een hele ordening rondom dat priesterschap, ook onder het oude verbond. Alles moest volgens een bepaalde wijze, volgens een bepaalde manier verlopen.
Maar tot de Messias wordt gezegd door God: "Jij bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek." En om nog even bij het voorbeeld te blijven van Zacharias: Zacharias was priester naar de orde van Aäron, of Levi, zo zou je het kunnen zeggen.
Maar onder het oude verbond, onder de wet – dat priesterschap waar ik net dat plaatje van liet zien – geschiedde dat volgens een bepaalde orde en de priesters waren uit de stam van Levi. Die konden dus niet uit een andere stam komen. En de hogepriester kwam uit de familie van Aäron. Aäron was de eerste hogepriester en werd opgevolgd door erfrecht, zou je kunnen zeggen. De tweede hogepriester was dus Eleazar, dat was zijn zoon. Onder de wet ging dat naar de orde van Aäron, zo wordt het trouwens ook genoemd in de Hebreeënbrief. Maar dit geschiedt naar de orde van Melchizedek.
Wie Is Melchizedek? Koning van Salem en Priester van de Allerhoogste ↑ hoofdstukken
Wie is nu weer Melchizedek? Zo zullen sommigen zich wellicht afvragen. Daar moeten we dus eens naar gaan kijken. Zoals gezegd is dit een uitgebreid onderwerp, en toch staat er in de Schrift niet zo heel veel over die Melchizedek. We vinden de geschiedenis van Melchizedek in Genesis 14, en dat zijn slechts drie verzen. Eigenlijk had ik daar heel het hoofdstuk moeten lezen, maar dat vond ik wat te ver gaan, ook omwille van de tijd destijds. In Genesis 14 vallen we midden in de geschiedenis van Abram. Abram had een neef, Lot. We kennen allemaal van de zondagsschool of de kinderbijbel de verhalen dat op een zeker moment de bezittingen van Abram en Lot nogal toenamen. Ze breidden uit in familie, rijkdom en kuddes, en toen gingen ze onderhandelen over wie welke kant op zou gaan. Lot keek naar – het zal de linkerkant geweest zijn – de kant van Sodom en Gomorra. Hij dacht: dat ziet er vruchtbaar uit, daar ga ik naartoe. Abram zei: "Oké, ga maar."
Zo vestigde Lot zich in Sodom. Daar ging hij overigens ook nog de politiek in; hij zat daar in de poort. De Bijbel zegt niet dat dit een verstandige keuze was, onder andere in de Petrusbrieven lezen we dat hij zijn rechtvaardige ziel dag aan dag heeft gekweld. Maar dat terzijde. Waar het in deze geschiedenis om gaat, is dat Lot op een zeker moment wordt ontvoerd. Er was een oorlog gaande en Lot en zijn familie werden krijgsgevangen genomen. Dan gaat Abram erachteraan met zijn gemobiliseerde leger. Er waren, geloof ik, vijf koningen tegen vier, of zes tegen vijf, dat weet ik niet precies, maar er was een strijd gaande waarbij de één de ander overwon en Lot werd meegevoerd.
Dan mobiliseert Abram zijn leger – "leger" hoor, want er wordt een getal bij genoemd: 318 man. We moeten daarbij niet denken aan massale volksopstanden, maar dat waren de aantallen. Gideon versloeg later met 300 man ook een leger van tienduizenden; ik sluit niets uit, maar dat soort aantallen worden genoemd. Abram achterhaalt het leger, behaalt de overwinning en bevrijdt Lot en zijn familie. En dan lees je opeens dit, "out of the blue" zouden we zeggen: Melchizedek, koning van Salem. Hij wordt in de overige geschiedenis helemaal niet genoemd. In Genesis 14 is hij niet een van die andere koningen. Melchizedek, koning van Salem.
Melchizedek betekent "rechtvaardige koning": Melech Tzedek of Tzadik. Melech is koning en Tzadik is een rechtvaardige; een rechtvaardige koning dus. Maar hij is ook koning van Salem, staat hier. Als je Psalm 76 ernaast legt, dan zie je dat Salem een andere naam is voor Sion, oftewel Jeruzalem. De plek waar de Messias zou heersen, volgens Psalm 110. De Hebreeënbrief – daar hebben we hem weer – zegt in Hebreeën 7 dat hij koning van Salem was, wat vertaald "koning van vrede" betekent. Sommigen zeggen dat de stad Jeruzalem toen nog helemaal niet bestond, dus dat Salem hier geen synoniem kan zijn voor Sion of Jeruzalem, maar dat het puur koning van vrede betekent. Nou ja, daar wil ik vanaf wezen of dat zo is, ik vind het allebei prima. Het gaat hier over Melchizedek. Hij is de rechtvaardige koning, maar ook koning van Salem, koning van vrede. De Vredevorst dus eigenlijk; die representeert hij.
Deze Melchizedek lijkt zo erg op Christus, dat ik ook mensen heb horen uitleggen dat hij Christus zélf is. Maar ja, dat heb je met een type dat er zo sterk op lijkt; dan begin je vanzelf te denken: hij lijkt er wel héél erg op, misschien is hij het wel. Nou ja, dat geloof ik dus niet. Maar dat wordt een te uitgebreid onderwerp om nu helemaal uit de doeken te doen. Melchizedek wordt hier beschreven als koning van Salem. Zijn naam betekent rechtvaardige koning, hetwelk overgezet is koning des vredes, zo staat het in Hebreeën 7. Ik kom daar nog op terug, want ik wil straks nog een flink aantal verzen uit Hebreeën 7 doornemen.
Hij bracht brood en wijn voort. Wie een beetje gevoel en kennis heeft van de Bijbelse symboliek, weet dat brood en wijn staan voor leven, maar ook voor het Woord van God. Eigenlijk is het leven en overvloed. Brood en wijn is een uitbeelding van leven, maar dus ook van het Woord van God, want het Woord van God is leven; het is een levend Woord dat wij hebben. Dat zit er allemaal in, in brood en wijn. Als we het glas heffen, zeggen we natuurlijk ook: "op het leven!" We weten uit de brieven van Paulus ook dat het breken van brood en het gezamenlijk maaltijd houden een uitbeelding is van leven, van gemeenschap en van overvloed. Deze Melchizedek, koning van Salem, bracht brood en wijn voort. En hij was priester van God, de Allerhoogste. Ik had het zojuist over het priesterschap en het hogepriesterschap onder het oude verbond. Wat heel belangrijk is – en dat heb ik nog niet eens gezegd – is dat deze Melchizedek koning van Salem was en brood en wijn voortbracht.
Koning Én Priester: een Onmogelijke Combinatie Onder het Oude Verbond ↑ hoofdstukken
Onder het oude verbond was de combinatie van koning en priester volstrekt onmogelijk. De koningen kwamen immers uit de stam Juda en de priesters kwamen uit de stam Levi. Dat was onder de wet een onmogelijke combinatie. In Hebreeën 7 staat dan ook dat de Heer tijdens Zijn wandel op aarde geen priester kon zijn, want Hij was uit de stam Juda gesproten, de koningsstam. Naar de wet van Mozes kon Hij wel Koning zijn — Hij was de Zoon van David — maar naar diezelfde wet van Mozes, naar de orde van Aäron of van Levi, kon Hij tijdens Zijn wandel op aarde geen priester zijn. En toch wordt er tot de Messias gezegd: "Jij bent priester tot in de aeon, naar de orde van Melchizedek." Dus niet naar de orde van Aäron, maar naar de orde van Melchizedek; een andere wijze, een andere manier, een andere orde.
Hij was priester van God, de Allerhoogste. Met name in Hebreeën 7 wordt commentaar gegeven op de geschiedenis van Melchizedek. Daar wordt over Melchizedek gezegd dat hij is zonder vader, zonder moeder en zonder geslachtsregister; dat hij geen begin van dagen of einde van leven heeft, maar vergelijkbaar is met de Zoon van God. In Hebreeën wordt uitgelegd dat alles wat er rond die Melchizedek geschreven staat betekenis heeft, maar dat ook alles wat er niét staat betekenis heeft. De brief zegt dat hij is zonder vader, zonder moeder en zonder geslachtsregister, terwijl dat juist bij koningen en priesters van essentieel belang is. Als iemand de potentie had om koning te worden, moest hij uit de stam Juda komen en moesten we weten wie zijn vader en moeder waren; zijn geslachtsregister was van groot belang. Voor priesters gold precies hetzelfde: kon je je geboorteregister overleggen waaruit bleek dat je uit de stam Levi kwam? Anders kon je namelijk geen priester worden. En wilde je hogepriester worden, dan moest je specifiek uit de familie van Aäron komen.
Voor een priester onder het oude verbond was dit dus van essentieel belang, maar over Melchizedek staat geschreven dat hij is zonder vader, zonder moeder en zonder geslachtsregister, en dat hij geen begin van dagen of einde van leven heeft. Er staat niet wanneer hij geboren is en het staat niet wanneer hij is overleden. Daarin is hij vergelijkbaar met de Zoon van God. Melchizedek was priester van God de Allerhoogste, en er wordt niets gezegd over waar hij vandaan kwam, wie zijn vader of moeder was, of uit welke stam hij voortkwam. Die stammen waren er op dat moment natuurlijk ook nog niet, hoewel Hebreeën 7 daar ook nog iets interessants over opmerkt.
Hij was priester van God de Allerhoogste. Als je die aanduiding "God de Allerhoogste" opzoekt, dan zie je bijvoorbeeld in Psalm 97 dat daarin uitgebreid Zijn koningschap over deze hele wereld uit de doeken wordt gedaan. In Psalm 47 lezen we dat alles onder Zijn voeten wordt gesteld. In Psalm 110 staat natuurlijk: "Zit aan Mijn rechterhand totdat Ik uw vijanden tot een voetbank voor uw voeten heb gesteld." We hebben gezien dat de scepter vanuit Sion heerst in het midden van de vijanden. Dat gaat over Zijn koningschap over de hele aarde, en dat vinden we hier ook terug: Hij was priester van God de Allerhoogste. Het was dus ook niet de een of andere afgodenpriester van een andere godheid. Nee, hij was priester van God de Allerhoogste, dus volledig legitiem, ook al was het niet in overeenstemming met de wet van Mozes, die er op dat moment natuurlijk nog niet was.
Vervolgens zegent Melchizedek Abram. Hij zegt: "Gezegend is Abram door God de Allerhoogste, Bezitter en Eigenaar van hemelen en aarde." Je moet je indenken dat de Hebreeënbrief geschreven is aan Hebreeën en dat de schrijver dit soort feiten naar voren haalt. Hij wijst erop dat Abram werd gezegend door Melchizedek, terwijl Abram de stamvader is van het Joodse volk. De schrijver merkt daarover op — en daar is geen discussie over mogelijk — dat het mindere altijd door het meerdere wordt gezegend. Abram ondergaat en herkent die zegen van Melchizedek, en daarmee erkent hij dus ook de positie van Melchizedek: dat Melchizedek de meerdere is van hem, de grote aartsvader Abram.
Na de zegen zegt Melchizedek: "Gezegend is God de Allerhoogste, die jouw benauwers in jouw hand heeft gegeven." Dit volgde op de strijd waarbij Abraham zijn neef Lot bevrijdde. Als reactie geeft Abram hem een tiende van alles. We komen in de Schrift telkens weer op dezelfde plek in de Hebreeënbrief terecht: "Zie dan hoe groot deze is," zegt de schrijver, "aan wie de aartsvader Abraham ook een tiende geeft van het beste van de buit." Dat Abram gezegend wordt door Melchizedek en dat hij hem vervolgens een tiende geeft van de buit, bevestigt beide keren dat Melchizedek groter en meerder is dan Abram.
Als we dit op een tijdlijn plaatsen, zien we dat de verschijning van koning-priester Melchizedek aan Abraham plaatsvond ver voordat het oude verbond kwam. Eerst was daar Melchizedek, koning en priester naar de orde van Melchizedek. Pas veel later kwam het oude verbond, waarin werd gesteld dat koningen uit Juda moesten komen en priesters uit Levi. Dat was, zoals Hebreeën 7 zegt, een vergankelijk priesterschap. Het idee van een priester is eigenlijk dat hij altijd zou moeten blijven om verzoening te doen en zijn taken te vervullen, maar de priesters onder het oude verbond werden door de dood verhinderd om te blijven. Daarom moest er een andere Priester komen, een Priester die zou blijven tot in de aeon, zolang als nodig is. Deze Priester is niet naar de orde van het oude verbond, maar Hij heeft veel oudere papieren. Hij is naar de orde, de manier en wijze van Melchizedek: namelijk koning én priester.
Dat is bovendien een onaantastbaar en ongeschonden priesterschap. Sommige vertalingen zeggen "onvergankelijk", en dat is logisch, want Christus is de Opgewekte. Hij heeft de dood achter Zich gelaten en is de Eersteling die in onvergankelijk, onontbindbaar leven is opgewekt. God heeft Hem in die positie als de Opgewekte gesteld als Priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek. Dit gaat dus aan het hele oude verbond voorbij. Op een tijdlijn betreffende het priesterschap had ik net zo goed de beloften aan Abram, het oude verbond en het nieuwe verbond kunnen zetten; dat is precies hetzelfde principe. Het nieuwe verbond is geen voortzetting van het oude; het heeft oudere papieren die teruggaan naar de beloften aan Abraham. Het oude verbond met zijn priesterschap en alles wat daarbij hoorde, was slechts tijdelijk.
Vaste Spijs: de Hebreeënbrief over de Weggenomen Voorhang ↑ hoofdstukken
Waar gesproken wordt over dat priesterschap, over Christus als hogepriester naar de orde van Melchizedek, daar wordt ook Psalm 110 geciteerd of aangehaald. Niemand neemt voor zichzelf de eer, maar men wordt ertoe geroepen — dat gaat over priesterschappen — zoals immers ook Aäron. Dat was door God zo bepaald: Aäron, hogepriester uit de stam van Levi. Zo verheerlijkt ook Christus zichzelf niet door hogepriester te worden, maar Hij die tot Hem spreekt: "Mijn Zoon ben Jij, Ik heb Jou vandaag verwekt." Dit is niet Psalm 110, maar Psalm 2, die we een tijdje geleden besproken hebben. Zoals Hij ook op een andere plaats zegt: "Jij bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek."
Nogmaals, Christus was in Zijn wandel op aarde hier geen priester. Dat kon ook niet. Hij was ook geen hogepriester. We hebben bij de bespreking van Psalm 2 gezien dat "Mijn Zoon ben Jij, Ik heb Jou vandaag verwekt" gaat over de dag van de opstanding. Het gaat niet over Zijn geboorte uit de maagd Maria, maar over de opstanding. Dat is ook het commentaar dat in Handelingen erbij wordt gegeven; ik heb dat toen ook aangehaald. Dat geldt dus ook voor: "Jij bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek." Dat werd Hij in Zijn opstanding. "Mijn Zoon ben Jij, Ik heb Je vandaag verwekt," zoals Hij ook op een andere plaats zegt: "Jij bent priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek." Dit is natuurlijk Psalm 110 vers 4.
Ik zeg het nogmaals even in een voetnoot: Psalm 2 en Psalm 110 heb ik niet voor niets vrij snel achter elkaar besproken. Die psalmen hebben nogal wat overeenkomsten. Als ik dan in Hebreeën 5 vers 10 kom, lees ik over Hem, Christus de Zoon, die door God aangesproken wordt als hogepriester naar de orde van Melchizedek. Ja, over wie wij veel hebben te zeggen. Dat is ook een beetje mijn manco, mijn strubbeling voor deze studie. Er is echt heel, heel veel over te zeggen. Sowieso omdat de hele Hebreeënbrief erover gaat. Maar de schrijver van de Hebreeënbrief zegt tot zijn luisteraars dat het moeilijk uit te leggen is omdat zij traag geworden zijn in het horen. Daar wil ik u natuurlijk niet van beschuldigen, maar die Hebreeënbrief gaat nogal langzaam. Ik wilde Paulus zeggen, maar dat mag ik eigenlijk niet zeggen want zijn naam staat er niet in. Ik houd het er maar op dat het Paulus was die de brief schreef, maar als u daar anders over denkt, zoek ik daar geen ruzie over. De schrijver van de Hebreeënbrief neemt een ontzettend lange aanloop om eindelijk op het punt te komen dat hij wil bespreken.
Je moet je voorstellen: hij heeft het tegen Hebreeën, tegen Hebreeuws sprekenden, tegen Israëlieten of het Joodse volk. Die hele cultus, de hele godsdienst van de tabernakel kenden zij. Priesterschap, de wet van Mozes, de ordeningen van Levi en Aäron; dat was voor hen gesneden koek, met de paplepel ingegoten. Maar waar dat precies van spreekt, waar dat op wijst... dat krijgt hij er blijkbaar zo moeilijk in bij ze. Zij hadden daar eerst wel notie van genomen, maar dat was allemaal weer verwaterd. De brief spreekt er ook van dat zij dreigden af te vallen en dat zij onder druk werden gezet door hun volksgenoten om de Messias te verwerpen en die met voeten te treden, zoals dat in de brief staat.
De schrijver van de brief zegt: als je dat doet, dan blijft er niets meer over. Er wordt gesproken over een verschrikkelijk oordeel van vuur, en we weten dat in het jaar 70 na Christus de stad Jeruzalem en met name ook de tempel verwoest en verbrand zijn. Zij dreigden dus terug te vallen naar dat oude verbond, dat — zoals ik net in het tijdlijntje liet zien — tijdelijk was. Het was bovendien alleen voor dat volk, maar zij waren van dat volk. Ze dreigden terug te vallen naar iets waarvan straks niets meer over zou zijn. De tempel was immers het centrum van dat hele priesterschap en die hele godsdienst. Zij dreigden terug te gaan naar iets wat "nabij de verdwijning" was, ook een term uit de Hebreeënbrief.
Daarom schrijft de schrijver van de Hebreeënbrief hen deze brief. Hij wil hun zo graag vertellen waar dat oude verbond van spreekt. Dat het priesterschap van Aäron slechts een beeld is, een voorafschaduwing van wat zou komen, namelijk Christus. Zoals de hogepriester op Grote Verzoendag één maal per jaar dat Allerheiligste vertrek binnenging om daar verzoening of bedekking te doen voor de zonde van het volk — ik houd het woord verzoening maar aan, hoewel dat niet helemaal de juiste term is — zo is Christus de hemelen binnengegaan. Hij is geen priester naar de orde van Aäron, wat allemaal zou verdwijnen, maar Hij is priester tot in de aeon naar de ordening van Melchizedek. Dus: kijk niet dáárnaar, maar kijk dáár. Dat is wat de schrijver van de Hebreeënbrief zegt.
Hij heeft heel veel daarover te vertellen en dat probeert hij al vijf hoofdstukken lang. Elke keer doet hij twee stappen naar voren en dan weer één of twee terug. Hij legt in die eerste hoofdstukken uit dat Christus meer is dan engelen, want engelen hebben ook een belangrijke functie in de Hebreeuwse Bijbel. Het verbond werd door engelen in de hand van Mozes gegeven. Maar hij laat ook zien dat Hij meer is dan Aäron. "Meer" of "beter" staat er telkens: meer of beter dan de engelen, meer of beter dan Aäron, meer of beter dan Jozua, en ga zo maar door. Dat vertelt hij omdat hij zo graag dit wil vertellen: dat Christus geen priester of hogepriester is naar de orde van Aäron, maar dat Hij priester is naar de orde van Melchizedek, een priesterschap dat de dood achter zich heeft. Daar zouden die Hebreeën hun blik op moeten vestigen, op die Hogepriester.
Maar hij zegt: "Ik heb er heel veel over te zeggen, maar het is moeilijk uit te leggen omdat jullie traag zijn in het horen." In vers 12 noemt hij het "vaste spijs". Hij heeft het over melk en vaste spijs. Deze dingen — en dat is wellicht ook altijd de aarzeling om daarover te spreken — zijn vaste spijs. De symboliek zoals we die kennen in de hele Schrift, de typen die we vinden in Genesis — ik noemde net al Abraham, maar denk ook aan Jozef — en de hele tabernakeldienst spreken van Hem. Ik vind "cultus" altijd een beetje een raar woord en zoek naar een ander woord, maar de hele religie, de tempeldienst, alles spreekt van Hem. Dat bloed van stieren en bokken neemt natuurlijk geen zonde weg, zoals de schrijver van de Hebreeënbrief zegt. Dat wijst allemaal op zaken die veel hoger zijn, op Hem die werkelijk de zonde wegneemt. Dat probeert de schrijver van de Hebreeënbrief aan die Hebreeën uit te leggen naar aanleiding van hun Hebreeuwse Bijbel. Dat noemt hij vaste spijs. Vaste spijs is niet dat spul dat net als melk hapslik weg is, maar het is iets waar je op moet kauwen en overdenken: hoe zit dat dan? Elkaar bevragen, bestuderen, enzovoort. Dat is vaste spijs.
Soms moet het kwartje dus ook even vallen. Dus als je zoiets hebt van: nou, het kwartje is nog niet helemaal gevallen, maak je geen zorgen, kauw daar nog eens op. En zoek nog eens naar voedsel en neem nog eens wat tot je, dan komt dat wel. Maar laat je ook niet ontmoedigen dat het kwartje niet altijd in één keer valt. Dat is het natuurlijk ook.
Nou, dan spring ik naar Hebreeën 6, waarin God... weer midden in een hoofdstuk, maar ook midden in een zin natuurlijk. En daarom denk ik trouwens ook dat het Paulus is die dit geschreven heeft, want er staan lange zinnen, maar ook tussenzinnen. Daarin staat dat God, wanneer Hij des te bovenmatiger van plan is om aan de lot-bezitters of erfgenamen van de belofte het onveranderlijke van Zijn raad te laten zien... Dus God wil het onveranderlijke van Zijn raad of van Zijn bedoeling laten zien aan de erfgenamen van de belofte, degenen die de belofte hebben ontvangen.
Als we dan die tussenzin weglaten waarin God optreedt als bemiddelaar met een eed – en dat doet Hij om aan de lot-bezitters van de belofte het onveranderlijke van Zijn raad te laten zien – dan treedt Hij op als bemiddelaar met een eed, opdat door twee onveranderlijke zaken, waarbij het onmogelijk is dat God liegt (dus als God iets zegt is het zo, daar kun je op bouwen)... Maar God treedt dus op als bemiddelaar met een eed, opdat door twee onveranderlijke zaken, waarbij het onmogelijk is dat God liegt, wij die tot Hem de toevlucht nemen een sterke bemoediging hebben om de hoop te vatten die voor ons ligt. Die hoop hebben wij als een anker van de ziel, zeker en vast, die binnenkomt tot in het binnenste voorbij het voorhangsel.
Ik zei al: dit is vaste spijs. Maar dit is allemaal ook beeldspraak natuurlijk, symboliek en typologie. Maar dit gaat over wat ik zojuist zei: dat zoals die hogepriester op Grote Verzoendag inging in het Heilige der Heiligen, dat allerheiligste vertrek, zo is Christus de hemel binnengegaan. Dat wordt in Hebreeën 9 vers 24 ook gezegd, daar worden de hemelen de ware tabernakel genoemd. Dus die tabernakel is slechts een beeld. Wat is het ware waar die tabernakel van spreekt? Nou, dat is de hemel zelf, dat staat daar in Hebreeën 9 vers 24.
Dan gaat het hier ook over: Hij is het die binnenkomt tot in het binnenste, voorbij het voorhangsel. En dat is dat gordijn wat daar hing, waar Jezus ten behoeve van ons als voorloper binnenkwam, die naar de ordening van Melchizedek hogepriester wordt tot in de aeon. Daar is hij dus weer: Psalm 110.
Maar ik ga verder in de Hebreeënbrief. Ik zeg alleen dit er nog over – dit is wel een redelijk cryptisch gedeelte natuurlijk en misschien ga ik er wat snel doorheen – wat de Hebreeënbriefschrijver ook zegt tot die Hebreeën, is dat de hogepriester onder het oude verbond het Heilige der Heiligen binnenging. Het was alleen die hogepriester die op één dag in het jaar, op Grote Verzoendag, onder strikte voorwaarden dat heiligdom binnen mocht. Dat was voor heel het overige volk volstrekt verboden; die mochten daar niet komen en dat was zelfs op straffe des doods. En zelfs voor die hogepriester gold dat dit moest onder bepaalde voorwaarden. Dat kon niet zomaar en het was ook altijd een beetje de vraag van: komt hij wel terug?
De Hebreeënbriefschrijver zegt tot die Hebreeën – dat is weer een paar hoofdstukken verder – dat omdat Hij ingegaan is, Hij een weg van nieuw leven heeft bereid met dat sprenkelen van bloed. Als het ware zou je een rode streep kunnen trekken zo het heiligdom in. De Hebreeënbriefschrijver zegt tot die Hebreeën dat zij als het ware zo achter Hem aan dat heiligdom in kunnen lopen. Zij kunnen naderen tot de troon van de genade, maar ook dat is beeldspraak. Want het deksel van de ark van het verbond – het verzoendeksel wordt dat genoemd – is een uitbeelding van de troon van God en de troon van de genade.
De schrijver van de Hebreeënbrief zegt tot die Hebreeën: omdat Hij daar is ingegaan, heeft Hij die weg bereid. Is het voorhangsel weggenomen en wij mogen nu zo achter Hem aan lopen. Nou, dat was onder het oude verbond volstrekt onaanvaardbaar en onmogelijk. Maar Hij is daar binnengegaan, vandaar ook: als voorloper, die naar de ordening van Melchizedek hogepriester wordt tot in de aeon.
Nou, en dan ga ik naar een nieuw hoofdstuk.
Hebreeën 7: de Superioriteit van Melchizedek Boven Abraham en Levi ↑ hoofdstukken
Dit sluit direct aan op Hebreeën 6. Ik lees nu gewoon verder in Hebreeën 7 en ik sla zelfs geen vers over. Ik ga wel een beetje voortmaken, want ik zie dat de tijd ook doorloopt. Wat ik nu wil doen... Hebreeën 7 is het grote hoofdstuk dat toelichting geeft op die Melchizedek. Ik ga dat hoofdstuk bijna geheel doorlezen — niet helemaal — en ik geef daar niet te veel commentaar bij. Dat hoeft eigenlijk ook niet meer, omdat Hebreeën 7 — ik heb al een paar verzen aangehaald — een commentaar is op Genesis 14 en natuurlijk Psalm 110. Want dat zijn de enige schriftplaatsen, die drie verzen in Genesis 14 en Psalm 110 vers 4, die in het Oude Testament, in de Hebreeuwse Bijbel, spreken van Melchizedek. Voor de rest vind je het nergens. En het is ook alleen de Hebreeënbrief in het Nieuwe Testament waar er weer gesproken wordt over die Melchizedek, en dat is met name Hebreeën 7.
Ik lees dit hoofdstuk en heel veel hebben we al gezien en ook gelezen in Genesis 14, dus dat moet vrij snel kunnen, dacht ik zo. Want deze Melchizedek was koning van Salem, priester van de hoogste God, die Abram bij zijn terugkomst na het verslaan van de koningen tegemoet komt en hem zegent. Aan wie Abram ook een tiende van alles toedeelt, is allereerst — zoals het vertaald wordt — koning van de rechtvaardigheid, maar vervolgens ook koning van Salem, dat is koning van de vrede. Tot zover niets nieuws, toch? Ik bedoel, dit hebben we allemaal gelezen en besproken. Zonder vader, zonder moeder, zonder geslachtsregister, die geen begin van dagen of einde van leven heeft, maar die vergelijkbaar is met de Zoon van God en priester blijft tot in het voortdurende. Dus hij blijft priester tot in de aeon, zolang het nodig is. Dat is trouwens met zijn koningschap ook zo; dat lezen we in 1 Korinthe 15. Hij zal als koning heersen totdat...
Zie dan — dit is natuurlijk commentaar van Paulus — zie dan hoe groot deze is, aan wie de aartsvader Abram ook een tiende geeft van het beste van de buit. En zij inderdaad, die uit de zonen van Levi het priesterambt in ontvangst nemen of het priesterambt bedienen, hebben volgens de wet het voorschrift om tienden te heffen van het volk. Dus onder het oude verbond was het zo dat de Levieten tienden hieven van het volk. Zij inderdaad, die uit de zonen van Levi het priesterambt in ontvangst nemen, hebben volgens de wet het voorschrift om tienden te heffen van het volk, dat is van hun eigen broeders. Ook al zijn deze — ik hoop dat jullie nog wakker zijn, maar wat Paulus hier gaat zeggen — ook al zijn deze uit de lende voortgekomen, uit Abraham. Ik ben blij dat je het snapt, anders moet ik hier over de bloemetjes en de bijtjes gaan vertellen en dat ben ik natuurlijk niet van plan. Maar de zonen van Levi, die het priesterambt bedienen of in ontvangst nemen, hebben volgens de wet het voorschrift om tienden te heffen van hun broeders, van het volk, ook al zijn deze uit de lende van Abram voortgekomen. Dus die zijn uit die grote aartsvader, die stamvader Abram, voortgekomen en toch heffen die Levieten tienden van hun broeders.
Maar hij, die niet in hun geslachtsregister is — Melchizedek dus, die niet uit het geslachtsregister van Abram of van Levi of van die broeders is — hij die niet uit hun geslachtsregister is, heeft van Abram een tiende genomen. En hij heeft hem die de beloften heeft, gezegend. Dus niet degene die de beloften heeft, heeft hém gezegend, nee, hij heeft Abram gezegend. En los van alle tegenspraak: het mindere wordt door het meerdere gezegend. En hier nemen sterfelijke mensen tienden in ontvangst, maar daar iemand van wie wordt getuigd dat hij leeft. Ja, om zo te zeggen is zelfs van Levi, die tienden in ontvangst neemt, door Abram heen een tiende genomen. Want hij was nog in de lende van zijn vader wanneer Melchizedek hem tegemoet komt. Hebben jullie die allemaal? Dit is wel... je moet wakker zijn. Ja, je moet wakker zijn. Als je dat niet bent, maakt het niet uit. Ik neem het op, dus luister het nog eens na. En lees dat hoofdstuk Hebreeën 7 nou eens gewoon heel aandachtig door. Wat staat er nou precies?
Kijk, het is natuurlijk Abraham, Izaäk en Jakob. Dat is de volgorde. Zij zijn uit de lende van Abraham voortgekomen en Jakob kreeg twaalf zonen. Eén daarvan was Levi. Die groeide uit tot een stam en zij kregen dat priesterschap toebedeeld. De aanleiding daarvoor ga ik nu even aan voorbij, maar zij werden verplicht om tienden te heffen van hun broeders. Maar hier zegt de schrijver van de Hebreeënbrief dat Melchizedek bij wijze van spreken tienden genomen heeft van Levi. Want die was nog in de lende van zijn vader Abram toen Melchizedek hem tegemoet kwam. Zo staat het er. Abraham was de overgrootvader van Levi, dus hij was nog ergens ver daar in de lende. Dat is een beeldspraak, ik kan er ook niets aan doen, maar toch nam die Melchizedek op die wijze van spreken tienden van Levi. Daarmee is natuurlijk meteen gezegd dat het priesterschap van Melchizedek hoger is dan het priesterschap van Levi en Aäron. Dat is natuurlijk ook wat hier naar voren gebracht wordt. En Christus is priester tot in de aeon naar de orde van Melchizedek. Het wordt opgenomen, luister nog eens terug. Scroll nog eens terug, zeggen we tegenwoordig natuurlijk. En ja, beter nog: lees dat hoofdstuk gewoon eens een paar keer goed door.
Een Onontbindbaar Leven: de Omzetting van Priesterschap en Wet ↑ hoofdstukken
Indien dan door het Levitische priesterschap de vervolmaking was – als dat nou volmaakt geweest was... Immers, het volk is op basis daarvan onder de wet geplaatst. Welke behoefte is er dan nog aan een andersoortige priester om op te staan? Dat is wel leuk hè: naar de orde van Melchizedek, van wie niet gezegd wordt dat hij naar de orde van Aäron is. Want door het omzetten van het priesterschap komt er noodzakelijk ook een omzetting van de wet. Zie je hoe krachtig hier ook, om het maar even plat te zeggen, het oude verbond gewoon in één keer aan de kant wordt geschoven? Want het Levitisch priesterschap was verbonden met het oude verbond en de schrijver van de Hebreeënbrief zegt: als dat priesterschap omgezet wordt naar een andere orde, dan wordt de wet ook omgezet. Daar komt ook een andere orde. Dus dat is meteen ook weer een aanduiding van het einde van het oude verbond.
Want Hij van wie deze dingen gezegd worden, heeft deelgehad aan een andere stam, waaruit niemand acht heeft gegeven op het altaar. Het gaat over Christus. Uit welke stam was Hij geboren? Uit Juda. En uit Juda komen nu eenmaal geen priesters, dus Hij van wie deze dingen gezegd worden heeft deelgehad aan een andere stam waar niemand acht heeft gegeven op het altaar. Want dat waren de Levieten die acht gaven op het altaar. Want het is onmiskenbaar dat onze Heer vanuit Juda is gesproten of opgegaan. En over deze stam spreekt Mozes niets in zaken van priesters.
En het is nog bovenmatiger duidelijk, indien er een anderssoortige priester opstaat naar de gelijkheid van Melchizedek, die dit niet is geworden naar de wet van een vleselijk voorschrift, maar naar de kracht van onontbindbaar leven. Want Hij getuigt: "Jij bent priester tot in de aeon naar de ordening," of naar de orde, naar de wijze van Melchizedek. Ja, dus Psalm 110. Ik lees gewoon verder om de tijd te winnen.
Want de wet brengt niets tot volmaaktheid. Om dan te bedenken dat die rond dit tijdstip op zondagochtend op zoveel plaatsen wordt voorgelezen... De wet brengt niets tot volmaaktheid. Dat is ook leuk. Het is de introductie, de aanleiding tot een betere hoop, waardoor wij tot God naderen. Dus de wet – denk nog even aan dat stippellijntje – wat is die wet? Het is slechts een introductie, een aanleiding tot iets beters. Ook zo’n woord dat telkens terugkomt in de Hebreeënbrief: beter, betere. Een betere hoop, een betere verwachting, waardoor wij tot God naderen.
En in zoverre als het niet los was van eedzwering – want diegenen zijn priesters geworden zonder eedzwering, dat was gewoon bepaald zo, die stam, die familie – in zoverre als het niet los was van eedzwering... Maar Déze met eedzwering door Hem die tot Hem zegt: "De Heer heeft gezworen en Hij zal er geen spijt van hebben: Jij bent priester tot in de aeon naar de ordening van Melchizedek." In zoverre is Jezus ook borg geworden van een beter verbond. In de Hebreeënbrief wordt het nieuwe verbond voorgehouden en daar is een Priester die gezeten is aan Gods rechterhand in de hemel, en Priester is tot in de aeon, niet naar de orde van Aäron. Geen vergankelijk priesterschap, maar een onontbindbaar priesterschap. En Hij is daar gezeten aan Gods rechterhand. "Kijk niet naar beneden," zegt de schrijver van de Hebreeënbrief, "maar kijk omhoog, dáár is Hij."
En diegene... dit is dus dat vers wat ik al eerder aanhaalde... diegenen zijn in groter aantal priesters geworden omdat zij door de dood werden verhinderd te blijven. Ja, dus er moest telkens een nieuwe komen, zeg maar. Dat kun je over koningen ook zeggen natuurlijk hè. Die werden ook door de dood verhinderd te blijven. De paus ook, ja. Ja, dat is weer een apart verhaal. Ik heb het idee dat je daar helemaal niets voor terugvindt in de Schrift, zelfs niet onder het oude verbond. Maar dat is wel een ander onderwerp.
En diegenen zijn in groter aantal priesters geworden omdat ze door de dood verhinderd werden te blijven. Maar Déze heeft, omdat Hij tot in de aeon blijft, een ongeschonden priesterschap. Dus de dood verhindert Hem niet om te blijven. De dood heerst niet meer over Hem, zegt Romeinen 6. Vandaar ook dat Hij degenen die door Hem naar God toekomen totaal kan redden, omdat Hij altijd leeft om voor hen te pleiten. En redden is niet alleen van: "en je mag straks de goede kant op." Redden is nogal meer dan dat, want: heel maken, redden, behouden. Nou ja, dat even terzijde. Want ik moet er echt een punt achter zetten.
De Hoofdsom: Onze Liturg in het Hemelse Heiligdom ↑ hoofdstukken
En verder ga ik ook niet in Hebreeën 7, maar ik maak nog één klein sprongetje naar Hebreeën 8 om dit af te sluiten en om het punt van de Hebreeënbriefschrijver daarmee af te sluiten. Want hij zegt: "De hoofdsom nu van de dingen waarvan wij spreken..." Als je de hele Hebreeënbrief in één vers of één zin — en het is wel een lange zin — zou willen samenvatten, dan is het dit: "De hoofdsom nu van de dingen waarvan wij spreken is: Wij hebben zulk een Hogepriester, die is gezeten aan de rechterhand van de troon van de Majesteit in de hemelen, een Dienstverrichter van de heilige plaatsen en van de ware tent — hier staat het dus ook — die de Heer opzet en niet een mens."
De schrijver van de brief — nogmaals, ik denk dat het Paulus was — zegt tot die Hebreeën: wij hebben een zodanige Hogepriester. Niet zoals die hogepriesters op aarde, die door de dood werden verhinderd te blijven en waarbij er telkens weer een nieuwe moest komen. Zij voerden allerlei rituelen uit die eigenlijk maar symbolisch zijn en helemaal geen zonde weg kunnen nemen. Nee, wij hebben zulk een Hogepriester die is gezeten aan de rechterhand van de troon van de Majesteit in de hemelen, aan Gods rechterhand.
En Hij is een Dienstverrichter — 'liturg' staat hier in het Grieks — van de heilige plaatsen. Dat woord 'heilige' staat hier gewoon in het meervoud, dus van de heiligdommen of de heilige plaatsen. Hij is de Dienstverrichter van de ware tent of de ware tabernakel. Namelijk niet die tent die hier op aarde stond, maar de ware tent: de hemel zelf. In Hebreeën 9 vers 24 wordt dat ook zo gezegd. Het is de tent die de Heer opzet en niet een mens. Die hemel wordt dus voorgesteld als een tabernakel, door God gemaakt en niet door een mens.
Dat is de hoofdsom waarvan de Hebreeënbriefschrijver spreekt. En dat is allemaal gebaseerd op, gebouwd op en uitgelegd aan de hand van Genesis 14 en Melchizedek, maar natuurlijk ook aan de hand van Psalm 110. Hier wilde ik het bij laten.