uitverkiezing

Uitverkiezing is een bijbels begrip, maar men heeft in de christelijk religieuze wereld een verschrikkelijke karikatuur van deze waarheid gemaakt. God heeft enkelen uitgekozen om naar de hemel te gaan en daarmee de rest bestemd tot de hel, zo is het idee.

Uitverkiezing is inderdaad een exclusieve zaak, enkelen worden door God uitgekozen. Maar bij God is het doel van uitverkiezing altijd inclusief. Enkelen worden uitgekozen om het geheel te zegenen. Zo werd Abraham door God uitgekozen, zodat alle geslachten van de aardbodem in hem gezegend zouden worden. Ook in de brieven van Paulus wordt gesproken over uitverkiezing. Waartoe zijn wij als gelovigen uitverkoren?

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie bespreekt het Bijbelse concept van uitverkiezing als het verkiezen van een individu of groep om de rest van de schepping te zegenen. In tegenstelling tot het theologische dogma over uitverkiezing voor hemel of hel, toont de Schrift dat God in de Christus een lichaam uitkiest om als zonen aangesteld te worden. Deze uitverkorenen zullen de hoogste positie delen om de hele schepping te bevrijden van de slavernij van de vergankelijkheid. Het uiteindelijke doel van Gods exclusieve uitverkiezing is daarmee volkomen inclusief: het al samenvatten onder één Hoofd.

Besproken Schriftgedeelten: Mattheüs 24, Mattheüs 24:14, Mattheüs 25, Genesis 12, Handelingen 17, Romeinen 8, Romeinen 9, Romeinen 9:11, Romeinen 9:13, Jesaja 42, Nehemia 9:7, 1 Korinthe 1, 1 Korinthe 1:26, 1 Korinthe 12, Efeze 1, Efeze 1:3, Efeze 1:4, Efeze 2, 1 Thessalonicenzen 4, Galaten 1:4, 1 Timotheüs 4

“God heeft ons uitgekoren in Hem, vóór de grondlegging van de wereld, om de hele schepping van de slavernij te gaan bevrijden.”

Introductie: het Gangbare Protestantse Dogma over Uitverkiezing ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen. Fijn om hier in het midden te zijn, en niet weer eens in Epe. Ik zocht net naar een bruggetje tussen wat Herman zei en wat ik ga vertellen. Dat wordt een beetje lastig, want ik ga het niet over het profetisch woord hebben, over het aanbreken van de derde dag en over de grote verdrukking. Dat was nogal wat, wat Herman daar even aanhaalde. We zaten daar al even te babbelen onder het zingen, maar op dit moment – of eigenlijk de laatste tijd – houdt dat profetisch woord mij ook nogal bezig.

Ik ben op mijn website een serie blogs aan het schrijven over Matthäus 24 en 25. In Matthäus 24 houdt de Heer Jezus een rede, een toespraak voor zijn discipelen, wat eigenlijk één grote compilatie is van het profetisch woord; van de zaken die we vinden bij de Hebreeuwse profeten. In zijn toespraak rijgt de Heer al die uitspraken aan elkaar en zet ze ook in chronologische volgorde. In die blogs ga ik dan ook tamelijk uitgebreid in op de dingen die gaan gebeuren, zoals de grote verdrukking: hoe lang duurt die nou precies? En de wederkomst van Christus op de Olijfberg voor zijn volk Israël. Wat kunnen we daarvoor allemaal nog verwachten? Een schijnvrede, een grote verdrukking... hoe lang duren die? Daarna komt er nog een dag van toorn met oordelen over de volkeren, want de grote verdrukking is een periode specifiek voor Israël.

Dat is nogal wat, en dat is dus ook niet even in een paar zinnen wel te zeggen, maar niet uit te leggen. Daar ga ik me hier dus ook niet aan wagen. Maar als u daar wat meer informatie over wilt, dan kunt u terecht op mijn website gezonderwoorden.nl. Ik ben volgens mij bij vers 14 aangekomen en het hoofdstuk heeft meer dan vijftig verzen: Matthäus 24 en daarna Matthäus 25 nog. Dat gaat dus nogal even duren.

Deze ochtend wil ik het met jullie hebben over dit onderwerp: uitverkiezing. Dat is nogal een thema natuurlijk. Laat ik eerst eens zeggen wat het woordenboek erover zegt. Ik wou zeggen de dikke Van Dale, maar zo dik is hij niet, want het komt gewoon van de online Van Dale. Van Dale zegt dat uitverkiezing een protestants dogma is dat stelt dat alleen door God uitgekozenen zalig kunnen worden. We hebben het niet zo vaak over 'zalig' in het hedendaags taalgebruik, hoewel we het zalig kerstfeest net achter de rug hebben.

Van dat protestantse dogma op zich heb ik niet zo heel veel verstand. Ik zeg altijd: ik ben niet echt opgegroeid in de kerk. Ik ben wel geboren in een gezin dat naar de kerk ging, maar op de leeftijd dat de meeste mensen dat serieus gaan nemen, had ik zoiets van: dat ga ik dus niet doen. Eén van mijn herinneringen uit mijn jeugd is dat ik een broer had die drie jaar ouder was en puber werd. Hij begon op een gegeven moment overal tegenaan te schoppen. Ik was drie jaar jonger, hij zal een jaar of veertien zijn geweest, en ik zag dat. Ik herinner me nog heel goed dat ik dacht: 'Aha, zo kan het dus ook. Dat ga ik dus ook doen.'

Vanaf die tijd ben ik ook een beetje rebels geweest ten opzichte van die protestantse opvoeding, dus ik heb me daar niet echt in verdiept. Ik had dat voor deze studie wel kunnen doen, maar het is verbazingwekkend hoeveel je daar onbewust toch al van meekrijgt. Ik weet heus wel een beetje hoe het zit. Ik had nu een hele uiteenzetting kunnen geven over hoe men in de christelijke wereld over uitverkiezing denkt, maar dat vind ik nooit zo'n mooie benadering. Dan ga ik namelijk vooral vertellen hoe het niet is. Ik ga jullie vertellen wat de Schrift erover zegt en hoe het naar mijn overtuiging wél is. Het is aan u om te checken of deze dingen alzo zijn, zoals de Bereeërs in Handelingen 17.

Over het algemeen wordt uitverkiezing gezien als: God kiest er een paar uit en die gaan naar de hemel. Daarmee is dus ook meteen gezegd dat die anderen – een hele grote groep, natuurlijk het allergrootste deel – voorbestemd zijn voor de hel. Dat is meestal het idee. Vandaar ook dat je de termen uitverkiezing en predestinatie hebt; daar heeft u waarschijnlijk ook al eens van gehoord. Uitverkiezing is dus het uitkiezen van een select gezelschap dat naar de hemel gaat, zo zegt men in het dogma. Predestinatie betekent letterlijk: 'pre' is voor en 'destinatie' heeft met het Engelse destiny, bestemming, te maken. Voorbestemmen dus.

Als je de ene groep uitkiest voor de hemel, dan heb je het andere deel, dat grote deel, daarmee niet uitgekoren voor de hemel. De logische conclusie is dan dat zij voorbestemd zijn voor een andere plek. In dat dogma is dat de hel. De hel... daarover ging het hier een paar weken geleden toen mijn naamgenoot hier sprak. Daarin kwam duidelijk naar voren dat de Schrift dat begrip niet kent, dus daar ga ik verder ook niet al te veel over zeggen. Ik wil jullie een paar voorbeelden geven van uitverkiezing in de Schrift. Nee, laat ik eerst nog wat zeggen over de aanleiding waarom ik het eens over dit onderwerp wilde hebben.

Aanleiding: een Praktijkvoorbeeld over de Bijbelse Betekenis van Uitverkiezing ↑ hoofdstukken

Ik was een paar weken geleden met Lian op een feestje en daar stonden we op een gegeven moment aan een tafel met drie heren. Ik kende ze geen van drieën echt, op één na die ik vorig jaar op een feestje had gesproken, maar ook hem kende ik niet werkelijk. Onze drie gesprekspartners zaten echter alle drie in een kerk. Eén van hen noemde een aantal kerken waar hij lid van was geweest; ik dacht: daar is mijn cv niets bij, dat was nogal een lange lijst. Er zaten zelfs denominaties tussen waar ik nog nooit van gehoord had. Ik dacht: nu moet de tijd toch wel gekomen zijn dat je het ongeveer gaat opgeven, maar dat was dus niet zo.

Ze zaten dus alle drie in een kerk. Er was één man die het hoogste woord had en hij vertelde dat ze een nieuwe dominee hadden, een jonge gast. Die had toch wel iets aangedurfd, zo luidde het verhaal. Hij had het al heel snel aangedurfd om het over uitverkiezing te hebben. Nou nou, dat was toch wel wat. Ik hoorde dat zo'n beetje aan; we hadden het over tradities en kerkelijke opvoeding gehad. Ik hield me een beetje van de domme, daar heb ik niet zo'n moeite mee. Ik vroeg hem: "Maar wat is er nou zo bijzonder aan dat die man het over uitverkiezing heeft gehad? Ik kom hier ook nog niet zo lang en ik ga het ook over uitverkiezing hebben, dus ik schaar me in een illuster rijtje met die dominee. Maar wat is daar dan zo bijzonder aan?"

"Nou ja," zei hij, "dat is toch wel echt een ding hoor, in de kerk. Het is een hot item en het is niet iets waar je makkelijk over praat in de kerk." Toen zei ik: "Ik heb heel die kerkelijke opvoeding niet en ik zit niet in die kerkelijke tradities. Maar als ik gewoon mijn Bijbel open, dan begin ik in Genesis. Ik had bij Adam kunnen beginnen, maar ik kijk naar de woorden tot Abraham. God zegt tegen Abraham – we gaan het straks lezen – terwijl hij in Ur woont: 'Ga uit je land, uit je maagschap en uit het huis van je vader naar een land dat Ik je wijzen zal. En dan zal Ik alle geslachten van de aardbodem in jou gaan zegenen.'"

Dat was Abrahams uitverkiezing. Ik zei tegen die heren: "Dat heeft helemaal niets met hemel of hel te maken, of met een eindbestemming." Ik legde uit dat God één individu uitkiest om alle geslachten van de aardbodem in die ene te gaan zegenen. Dat was zijn uitverkiezing. Toen nam ik de korte route en zei: "Dan kom ik in de Efezebrief, een brief van Paulus." Aan het begin van de Efezebrief, in vers 3, zegt Paulus: "Gezegend zij de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, die ons zegent in alle geestelijke zegen in de hemel in Christus." Wij zijn dus gezegend met elke geestelijke zegen in de hemel in Christus. En dan gaat hij ze opnoemen. De eerste die hij noemt, in vers 4, is: "zoals Hij ons uitverkoren heeft in Hem."

Ik vroeg: "Waarom is dat zo'n moeilijk onderwerp? De Bijbel staat er vol mee, met de uitverkiezing. Alleen: waarom heeft Hij ons als ecclesia, als gemeente, als lichaam van Christus, uitverkoren? Is dat omdat wij naar de hemel gaan en de rest naar de hel? Nee, dat staat ook in Efeze 1. Hij heeft ons uitverkoren in Christus. Hij is dé Uitverkorene, met alle hoofdletters, maar in Hem zijn wij uitverkoren." En wat gaat Hij doen? Hij gaat heel de schepping zegenen in de Christus. Hij gaat heel de schepping samenbrengen onder de Christus. Dat is uitkiezen: dat er een individu, of voor mijn part een groep of een volk, wordt uitgekozen, zodat de rest door die groep of dat individu wordt gezegend.

Uitverkiezing is dus altijd, wanneer het op die manier over uitverkiezing gaat – ik kom daar straks nog wel op terug – het uitkiezen van een individu of een groep, of zelfs een volk, om de rest te zegenen. Dat was in het kort mijn toespraak die avond. Dat ga ik nu dus iets uitgebreider doen en ook onderbouwen dat het zo is. We hadden daar nog wel wat interessante gesprekken over. De man die daarvoor het hoogste woord had, was opeens weg. Die vond het blijkbaar niet zo leuk. Maar ja, dat heb je ook wel eens. Misschien vond hij het alleen niet zo leuk dat ik even aan het woord was. Maar er was ook iemand bij die het wel heel leuk vond en die bleef luisteren.

Bijbelse Voorbeelden van Uitverkiezing in het Oude Testament ↑ hoofdstukken

Ik geef jullie voorbeelden uit de Schrift van uitverkiezing. En ik weet zeker: als ik dit rijtje noem en laat zien, dan denken jullie: "O ja, dan weet ik er ook nog wel een paar." Tenminste, daar ga ik van uit. Abraham noemde ik al; die hoef ik verder niet toe te lichten. Ik ga ze ook niet allemaal toelichten. Jakob... daar had ik het net even over met de mevrouw die achter Herman zit. Jannie heet je toch? Ja, we hadden het even over Jakob. Misschien kom ik daar straks nog wel op terug, want daar staat ook wel wat over in Romeinen 9, wat dan ook vaak verkeerd verstaan wordt. Maar ik kan niet op al deze voorbeelden heel uitgebreid ingaan.

Wat dacht u van Farao? Kijk, wij denken bij uitverkiezing dat God iemand uitkiest die dan gaat geloven, maar uitverkiezing is gewoon uitkiezen. Er zijn dan ook meerdere vormen van uitverkiezing, dus we moeten dat hele dogma gewoon even loslaten en zeggen: wat is nou uitkiezen? Dat is niet zo moeilijk, toch? In het begin van mijn eerste dia zag je allemaal chocolaatjes die er hetzelfde uitzagen en iemand ging er eentje uitkiezen. Dat was uitverkiezen. Ik kies ook; ik heb vanmorgen ook gekozen toen ik ging ontbijten. Maar zo simpel is het eigenlijk, als je het even terugbrengt tot de basis. Maar Farao staat in Romeinen 9 en werd door God uitgekozen. God zegt daar tot Farao: "Jou heb ik opgewekt, omdat Ik in jou Mijn kracht zou bewijzen." Dus Farao werd uitgekozen door God als een vat tot onteer, dat wel. Maar God wilde Zijn kracht in hem bewijzen, zodat heel de toenmalige wereld zou horen wat God gedaan heeft. Dat zouden de Romeinen ook vernemen.

Deze ga ik niet eens toelichten: het volk Israël is een uitverkoren volk. Maar wel door de geschiedenis heen ook per definitie voor het grootste deel een ongelovig volk. Dat wil ik er dan ook wel even bij zeggen. Maar het is wel Gods uitverkoren volk. En nu staan ze terzijde, maar in de toekomst, na de grote verdrukking helemaal, dan gaat God de draad weer oppakken met Zijn volk. Als de Heer wederkomt op de Olijfberg, dan gaat Hij via Israël Zijn koninkrijk vestigen over heel deze wereld.

Simson is ook een mooie. Van de moederschoot af was hij uitverkoren. Hij was ook een nazireeër. Dat is ook een soort van uitverkoren. Er zat nog wel meer aan vast, maar hij was van de moederschoot af; voor hem was bepaald dat hij richter zou zijn en dat hij zou beginnen Israël te verlossen uit de hand van de Filistijnen, staat er. Maar als ik Simson noem, dan weet u dat die andere richteren ook door God uitgekozen zijn, zoals Gideon.

Er is ook een leuke: Kores. Dat was een Perzische koning, maar hij is ook een heiden. Waartoe was hij uitgekozen door God? Dat zegt Kores zelf: "God heeft tegen mij gezegd dat ik de tempel ga bouwen." Dat leest u maar na, natuurlijk. En Jezus Christus: die wordt ook echt letterlijk in Jesaja 42 bijvoorbeeld de uitverkorene genoemd. Nou, ik had het er net over: vanaf de moederschoot afgezonderd. Simson, maar dan weet u meteen: Paulus is dus ook een uitverkorene. "Deze is Mij een uitverkoren vat", lezen we ook in Handelingen over Paulus. Enzovoorts, enzovoorts. Maar natuurlijk ook de ecclesia, het lichaam van Christus. Daar wil ik het straks nog wat uitgebreider over hebben.

We gaan eerst naar Genesis 12. Daar lees je dus de geschiedenis van Abraham. Ik ga er niet te lang bij stilstaan, want hij werd al genoemd. En JAHWEH, de Heer – in de meeste vertalingen staat de Godsnaam – JAHWEH zegt tot Abram: "Ga voor jezelf uit jouw land en uit jouw verwantschap en uit het huis van jouw vader naar het land dat Ik jou doe zien." En dat Abraham uitverkoren was, dat lees je dus niet in Genesis 12 letterlijk, maar wel in Nehemia 9 vers 7. En dat is ook nog een verhaal; dat moet u maar eens nalezen. Abraham ging vanuit Ur naar Haran, via een omweg dus ook weer. Daarna ging hij pas naar Kanaän, naar het beloofde land. Maar vanuit Kanaän is hij ook nog eens naar het buitenland gegaan; naar Egypte moest hij uitwijken. Dat is ook allemaal niet zonder betekenis. Maar ik wil u alleen maar prikkelen om dat eens na te kijken, maar daar ga ik nu ook niet op in.

Maar wat zegt God nou tot Abraham? "Ik zal jou tot een grote natie maken, tot een groot volk. En Ik zal jou zegenen en Ik zal jouw naam grootmaken, en word een zegen!" Sommige vertalingen zeggen hier: "Wees een zegen." Dan denk je: nou, dat moet je dan maar afwachten. Nee, "word een zegen". En zo zegt de Herziene Statenvertaling het, en de NBG zegt het ook zo onvoorwaardelijk: "Jij zult een zegen zijn." Dat is ook geen opdracht. Dat is gewoon het vaststellen van een feit, een voorzegging. Jij zult een zegen zijn. Net als dat de Heer bijvoorbeeld zegt tot de discipelen: "Jullie zullen Mijn getuigen zijn." En: "Ik zal zegenen die jou zegenen en wie jou vervloekt, zal Ik vervloeken. En in jou, Abraham, zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden."

Kijk, dat is de belofte die Abraham krijgt. In hem, daartoe was Abraham uitgekozen. In hem zouden alle geslachten van de aardbodem gezegend worden. En Abraham is tot een groot volk geworden. Maar er staat ook in Hebreeën over al die aardsvaders dat zij de belofte... dan zeg ik het volgens mij met de Statenvertaling zoals het in mijn hoofd zit... dat ze de belofte van verre gezien en begroet hebben, maar die niet hebben verkregen. Want Abraham woonde gewoon in tenten in het land. Als ze het aanbod kregen om een stukje land te kopen, zeiden ze: "Dat ga ik niet doen, want ik krijg het toch wel." Want God had het hem beloofd. Dat land heeft hij dus niet eens als bezit gehad, maar dat wordt natuurlijk uiteindelijk vervuld in de toekomst op een nieuwe aarde, waar alle geslachten van de aardbodem ook in Abraham gezegend zullen worden. En Abraham is dan ook een type of een model voor alle gelovigen. Want niet alleen in de brieven van de twaalf, maar ook in de brieven van Paulus wordt Abraham als voorbeeld gebruikt. Dan sla ik heel veel over, eigenlijk de hele Hebreeuwse Bijbel, en ga ik naar het Nieuwe Testament, want daar wil ik dan toch in terechtkomen.

1 Korinthe 1: God Kiest het Dwaze en Zwakke van de Wereld ↑ hoofdstukken

Want ik wil het ook hebben over onze uitverkiezing. Waartoe zijn wij uitverkoren? Waarom heeft God ons uitgekozen? Jou en mij, als we gelovigen zijn. Waarom hebben wij dan een streepje voor? Is dat dan niet in strijd met wat genade is, dat God zegt: "Jou wel en jij niet"?

Dan gaan we naar 1 Korinthe 1. Daar zegt Paulus – hij is de schrijver: "Kijk naar jullie roeping, broeders." Daar zijn de zusters in de Schrift overigens altijd bij ingesloten. "Niet vele wijzen naar het vlees, niet vele machtigen, niet vele edelen." Ik zeg er meteen bij: dat is dus geen uitsluiting van wijzen, machtigen en edelen, maar het zijn er niet velen. Dus God roept. Kijk naar jullie roeping: niet vele wijzen naar het vlees, niet vele machtigen en niet vele edelen. Dit is een lang hoofdstuk, en ook een heel mooi hoofdstuk trouwens. Het is een gedeelte dat je echt meerdere keren goed moet lezen om werkelijk door te krijgen wat er staat.

Paulus betoogt in het voorgaande over wijsheid en dwaasheid. Hij zegt bijvoorbeeld dat het kruis van Christus voor de wereld dwaasheid is. Het is natuurlijk de boodschap, het woord van het kruis – zo noemt hij dat ook in het hoofdstuk. Het woord dat God door iemand aan een kruis deze wereld gaat redden, is voor de wereld dwaasheid. Dat kan toch niet? Dat slaat toch nergens op? Dat is toch dwaasheid?

En de wereld in haar wijsheid... Kijk, dit is natuurlijk oorspronkelijk in het Grieks geschreven en daar kent men helemaal geen leestekens zoals wij die hebben, maar je zou het hoofdstuk eigenlijk eens over moeten schrijven en dan aanhalingstekens plaatsen waar Paulus het over zogenaamde "wijsheid" heeft. In dit hoofdstuk wordt bijvoorbeeld ook gezegd dat het Gods wijsheid is. God heeft in Zijn wijsheid besloten dat de wereld door haar wijsheid – en dat is natuurlijk haar zogenaamde wijsheid, die geen echte wijsheid is – dat de wereld door haar wijsheid God niet kent. Het is God die dat zo bepaald heeft; we gaan straks wel zien waarom.

God redt dus door de dwaze boodschap van het kruis van Christus. Dat heeft Hij de hele Bijbelse geschiedenis door gedaan. Neem de ark: er was opeens een man een ark aan het bouwen. Dat was een symbool en ook een middel van redding. Of denk aan de slinger en het steentje van David. Die reus lachte zich een ongeluk toen hij dat zag. "Ben ik een hond ofzo," zei hij, "dat je naar me toe komt met een slinger en een steen?" Zo kun je nog wel even doorgaan: de driehonderd mannen met kruiken en fakkels bij Gideon. Dat was een enorm gedecimeerd gezelschap natuurlijk, want er waren er eerst tienduizenden, maar daar bleven er driehonderd van over. En God zei: "Zo ga ik het doen." Opdat zal blijken dat het mijn kracht is waardoor die overwinning tot stand wordt gebracht.

Kijk nu naar jullie roeping, broeders: niet vele wijzen naar het vlees, niet vele machtigen, niet vele edelen. Maar God kiest de dwazen van de wereld uit – aangenaam! – om de wijzen te schande te maken, en God kiest de zwakken van de wereld uit om de sterken te schande te maken. Dus als u denkt: "Die gemeenschap waar ik kom bestaat toch hoofdzakelijk uit dwazen en zwakken", dan klopt dat dus; dan hebben we het goed gezien. Maar ik zeg er altijd bij: niet vele wijzen. Dus als u zich niet aangesproken voelt, dan kan dat. Als u denkt: "Ik ben wel wijs, ik ben wel machtig, ik ben wel edel", dan kan dat. Die uitzonderingen hebben we gezien in het vorige vers. Het zijn er niet velen.

God kiest met name de dwazen uit om de wijzen te schande te maken, dus om de wijsheid van deze wereld te beschamen. En God kiest de zwakken van de wereld uit om de sterken te schande te maken. Wat zogenaamd in de ogen van de wereld sterk is, dat schuift God aan de kant en Hij kiest het zwakke uit. Zo is de boodschap van het kruis natuurlijk precies hetzelfde: Hij werd in zwakheid gekruisigd.

Waar gaat het over bij de uitverkorenen? In deze tijd bestaan zij met name uit onmachtigen, onedelen, dwazen, zwakken en verachten. Als u zegt: "Ik vind dat je me beledigt", dan zeg ik: "Nou, dan bent u er zo eentje uit vers 26; dan bent u die uitzondering." God kiest de onedelen van de wereld uit en de verachten, en hen die niets zijn, opdat Hij hen die wat zijn teniet zou doen. Het is allemaal om dat wat in de wereld zo hoog wordt aangeschreven, af te breken. Dat is eigenlijk wat Paulus hier zegt. God kiest precies het tegenovergestelde uit van wat in de wereld in aanzien is.

Waarom doet God dat? Dat heb ik eigenlijk al gezegd, maar het staat hier ook al: opdat Hij hen die wat zijn teniet zou doen. En in het volgende vers staat: "Zodat geen enkel vlees zich zal beroemen voor God." Een mens zal dus nooit aanspraak kunnen maken op zijn eigen wijsheid, op zijn eigen macht of op zijn eigen edelheid. Want God doet dat allemaal teniet en Hij kiest een zwak gezelschap uit. En met dat zwakke gezelschap...

Efeziërs 2: een Demonstratiemodel van Genade in de Komende Aionen ↑ hoofdstukken

Gaat Hij ook iets doen? En dat vinden we onder andere in Efeze 2. Daar staat: "Maar God..." Die haakjes die u ziet, dat zijn gedeeltes die ik weglaat. Ik heb er alleen even de tussenzin in gepakt, niet omdat de rest niet interessant is, maar omdat ik even de hoofdzin eruit wil halen. En ook die tussenzin heb ik misschien een andere keer al eens behandeld, want er staat natuurlijk genoeg in. Maar God maakt ons gelovigen samen levend met Christus, en Hij wekt ons samen op en Hij doet ons samen zitten in de hemel in Christus Jezus. Dus wij hebben deel aan Hem. Dat staat hier dan niet meer letterlijk, maar wij hebben deel aan Zijn dood en Zijn begrafenis, maar ook aan Zijn opstanding en zelfs aan het feit dat Hij gezet is in de hemel. Wij zijn daar in Christus gezet, in de hemel. Ons leven is verborgen met Christus in God.

En dan staat er in Efeze 2 bij waarom Hij dit doet. Waarom kiest God nou al dat zwakke en verachte en onmachtige gezelschap uit? En waarom geeft Hij hen de positie van Christus? Waarom doet Hij dat? Nou, dat staat er vervolgens: "Opdat Hij in de komende aionen" – in de komende tijdperken, het tijdperk van de duizend jaren en het tijdperk daarna, de komende aionen, de komende eeuwen zeggen de meeste vertalingen, de tijdperken – "opdat Hij in de komende aionen de overtreffende rijkdom van Zijn genade zal betonen in Zijn goedheid over ons, in Christus Jezus."

Dus wat hier staat, is dat God ons als ecclesia – dat verachte en onmachtige, onedele gezelschap – in die toekomende tijdperken gaat betonen en gaat gebruiken als demonstratiemodel van Zijn genade. Dus Hij gaat als het ware zeggen: "Van dat schorriemorrie, dat zootje ongeregeld wat Ik verzameld heb uit alle natiën en toegevoegd heb aan het lichaam van Christus, dat gaat Hij namelijk de allerhoogste positie geven die denkbaar is." Nou, als dat zo is, dan is dat niet vanwege uw of mijn prestaties. Want we hebben net gelezen dat wij eigenlijk niks hebben om ons op voor te staan. Het is juist ondanks onze prestaties, ondanks wie wij zijn, dat Hij ons heeft uitgekozen. En ik denk wel eens: juist omdat wij niets zijn, heeft Hij ons uitgekozen. Ja, dat zegt Paulus eigenlijk ook, maar dan wat uitgebreider. Juist het verachte en het zwakke en het onedele, dat heeft God uitgekozen. En die gaat Hij in Christus, samen met Christus dus... Wij ontvangen dezelfde positie als Christus.

Wij delen nu al in Zijn positie, maar dat is verborgen, dus dat zien we nu nog niet. Maar straks, als Hij geopenbaard zal worden in heerlijkheid, zullen wij met Hem geopenbaard worden. En als Hij het heelal zal onderschikken en besturen en regeren, dan is dat samen met ons. Want vanaf de wegrukking, waar Herman het zojuist over had in 1 Thessalonicenzen 4, staat er: "alzo" – na dat moment van de wegrukking – "zullen wij altijd samen met de Heer wezen." Dus waar Hij is, zijn wij. Wij delen in Zijn positie. En daar heeft God dus dit gezelschap voor uitgekozen. Daartoe zijn wij uitverkoren.

Dat staat hier al, maar ik ga straks ook nog naar Efeze 1. En dan staat er ook: "Uit Hem is het dat jullie in Christus Jezus zijn." Ja, want het is genade. Dus dat is ook uitverkoren. Dat heeft niets met het vlees te maken waarop wij ons zouden kunnen voorstaan. Uit Hem is het dat jullie in Christus Jezus zijn, die van God wijsheid voor ons werd, en de rechtvaardigheid en heiliging en verlossing. Dus het is allemaal uit Hem. Deze dingen: rechtvaardiging, heiliging en verlossing. We zijn gerechtvaardigd. Nu heiligt Hij ons; Hij zet ons apart. En in de toekomst, bij de verlossing van ons lichaam, worden wij verlost. Dus het spreekt ook over verleden, heden en toekomst. Alles is Zijn werk. Dat is wat Paulus hier zegt. Dat is het gedeelte waar ik toch ook vrij uitgebreid bij stil wil staan.

Efeziërs 1: Voorbestemd tot Zoonschap en het Delen in Gods Lotbezit ↑ hoofdstukken

In mijn inleiding haalde ik al even aan dat het hier ook over onze uitverkiezing gaat. Waartoe zijn wij nou uitgekozen? Ik begin in hetzelfde vers als waar ik een paar weken geleden op die avond begon, in Efeziërs 1 vers 3: "Gezegend zij de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, die ons zegent in alle geestelijke zegen in de hemel, in Christus."

De NBG — ik weet niet of iemand meeleest in de NBG — heeft hier 'allerlei geestelijke zegen'. De vertalers vonden het waarschijnlijk wat te gortig dat het echt 'alle' geestelijke zegen is. Maar dat staat er echt; er staat 'alle' of 'iedere'. Er is geen geestelijke zegen in de hemel en in Christus die wij niet ontvangen, of niet hebben ontvangen. Alles is ons deel. Eigenlijk is het heel makkelijk als je eenmaal weet hoe het zit: dat is zo omdat alles Hém toekomt, namelijk Christus, en wij daarin delen. Als je dat eenmaal weet en begrijpt, dan is dit ook logisch: dat we gezegend zijn met alle geestelijke zegen en dat er niets ontbreekt, want de Vader geeft Hem alles.

Ik zei dus al: hier staat dat we gezegend zijn met alle geestelijke zegen in de hemel, in Christus. Wat Paulus in het vervolg doet, is dat hij dat gaat uitpakken. Dit is het pakket, dit is alles, en nu wordt het in de volgende verzen uitgepakt. Ja, die zegen, en die, en die. Ik ga ze niet allemaal langs; misschien hebben we het een andere keer over de andere zegeningen. Maar de eerste waarmee hij begint, is onze uitverkiezing: "Zoals Hij ons uitkiest in Hem." De meeste vertalingen zeggen hier "zoals Hij ons uitverkoren heeft". Dat is datzelfde woord: uitverkoren, uitverkiezing, uitkiezen. U herkent het misschien nog wel in het Griekse woord *eklexato*, waar ook ons woord *election* vandaan komt. Het heeft met kiezen te maken.

"Zoals Hij ons uitkiest in Hem, vóór de grondlegging van de wereld." Dat is ook nog een dingetje. Letterlijk staat er zoiets als de 'nederwerping' van de wereld. Daar wordt wat verschillend over gedacht, wanneer dat nou precies is. Ik wil het voor nu maar even parkeren; daar ga ik het nu niet over hebben. Is de grondlegging de geboorte van de wereld, of wordt er gerekend met de zondeval, het neerwerpen van de wereld? Hoe dan ook: ver voordat wij geboren waren, heeft God ons uitgekozen in Hem. Daar blijkt al uit dat het niets te maken heeft met onze werken of onze prestaties. Hij kiest ons uit in Hem, van tevoren, voor de grondlegging of de nederwerping van de wereld. Uitverkiezing gaat dus vooraf aan alles wat een mens is of doet.

We hadden het van tevoren even over Jakob en Esau. Daar gaat Romeinen 9 over. In Romeinen 9 vers 11 staat: "Want toen de kinderen..." — en dan gaat het over Jakob en Esau — "...nog niet geboren waren en nog niets goeds of slechts hadden verricht..." en dan komt er een tussenzin: "...opdat het voornemen van God zou blijven naar uitverkiezing, niet uit werken, maar uit Hem die roept." Uitverkiezing is dus inderdaad uit Hem, uit God die roept, en niet uit werken. Het komt dus niet vanuit de mens. Want toen de kinderen nog niet geboren waren en nog niets goeds of slechts hadden gedaan, had God Zijn keuze al gemaakt.

Er werd tot haar gesproken — dat is de moeder van Jakob en Esau, Rebekka — en daar staat letterlijk: "De meerdere zal slaaf zijn voor de mindere." De normale volgorde in de Bijbel is dat de oudste het eerstgeboorterecht heeft en dat de jongere die daarna komt, dienstbaar is aan die oudere. Maar in de Bijbel wordt het meestal omgedraaid, in ieder geval in het boek Genesis. Over Jakob en Esau werd al voor de geboorte tegen Rebekka gezegd dat de meerdere — de oudste — de mindere zou dienen. Die rollen werden dus omgedraaid. En dan staat er nog achter in vers 13: "Zoals beschreven staat: Jakob heb ik liefgehad, maar Esau heb ik gehaat."

Daar hadden we het zojuist ook even over. Ik ga dat nu niet uitgebreid toelichten; op mijn website staat een boekje dat ik erover heb geschreven, getiteld *Esau gehaat?*. Mocht u daarin geïnteresseerd zijn, dan moet u dat eens opzoeken. Maar in het Hebreeuws is dat begrip 'haten' veel breder dan bij ons. Wij denken bij haten misschien aan nijd, maar in de Bijbel is het een achterstellen of op de tweede plek stellen. Jakob kreeg een andere plek, een hogere plek, gegeven dan Esau. Esau werd daarmee achtergesteld, op een tweede plaats gezet. Ik heb daar voorbeelden van genoemd uit de Hebreeuwse Bijbel. Natuurlijk had God Esau ook lief, alleen ten opzichte van Jakob is dit wat er staat: de een zou de ander dienen. De een zou voorgetrokken en vooropgesteld worden ten opzichte van de ander. Dat is 'haten' in de Schrift.

Dat wilde ik toch even gezegd hebben. Maar nu weer verder naar Efeziërs 1. "Zoals Hij ons uitkiest in Hem, voor de grondlegging van de wereld — laat ik dat dan maar even aanhouden — om heiligen en smettelozen te zijn voor Zijn aangezicht." Let wel: niet om heiligen en smettelozen te *worden*. Hij kiest ons uit en Hij geeft ons die positie van heilig en smetteloos. Zoals Paulus in de brief aan de Kolossenzen zegt: "Jullie zijn in Hem volmaakt." Dat is dus geen doel om naartoe te werken, maar het is ons uitgangspunt. Zo ziet Hij ons. Ik kan dat misschien niet zeggen over mezelf, maar de Heer ziet ons zo en de Heer rekent zo. Dat is ook weer logisch: wij zijn in Christus, en wij worden gerekend zoals Christus wordt gerekend. Wij zijn dus heiligen en smettelozen voor Zijn aangezicht, in liefde.

Dat 'in liefde' is altijd een beetje een dingetje: hoort dat nou bij dit vers of hoort dat bij het volgende vers? Ik heb het bij het volgende vers gezet: "In liefde ons tevoren bestemmend tot zoonstelling." Dat is mooi, hier heb je het dus: we hebben het over uitverkiezing, en we hadden het in de inleiding al over uitverkiezing en predestinatie, uitverkiezing en voorbestemming. Hier gaat het over onze voorbestemming. We zijn van tevoren uitverkoren voor de grondlegging van de wereld, en in liefde heeft Hij ons tevoren bestemd. Dit is onze predestinatie.

En waartoe zijn wij dan gepredestineerd, om het met die theologische termen te zeggen? Waartoe zijn we voorbestemd? Tot zoonstelling. Wat is dan zoonstelling? In de interlineair zie je dat hier 'zoonschap' staat. Dat is mijn kritiek op de interlineair, en trouwens ook op de gangbare Bijbelvertalingen, want daar zal meestal iets staan over 'aanneming tot kinderen'. Het gaat echter niet om kinderen, het gaat om zonen. En het gaat niet om 'schap' of 'aanneming', maar om *plaatsing*. Het Griekse woord *huiothesia* bestaat uit *huios* (zoon) en *thesia*. Dat laatste kennen we van woorden als hypothese of synthese; het heeft met 'stellen' of 'plaatsen' te maken. Ook het woord *theos* is hiervan afgeleid: Hij is de Plaatster. Wij worden in de positie van zonen geplaatst. En wat is nou een zoon? De Bijbel maakt echt een onderscheid tussen kindschap en zoonschap. Een zoon wordt in de positie geplaatst van een erfgenaam — tussen aanhalingstekens, want dat woord erfgenaam kennen we allemaal uit onze vertalingen.

Erfdeel en erfgenaam, dat kennen wij ook uit ons praktische leven. Als iemand overlijdt, dan kunnen we een erfenis ontvangen. Dan hebben we te maken met een erflater en erfgenamen. Maar dan moet er eerst iemand overlijden, en dat is in dit geval natuurlijk niet zo.

Wij worden aangesteld tot zonen en een beter woord voor de erfgenaam of de erfenis is een lotbezitter. Wij ontvangen dus geen erfenis, maar een lotsdeel of lotbezit. En daar klinkt in door wat ook in de uitverkiezing doorklinkt: dat we worden uitgekozen, eruit gepikt. Als door het lot ontvangen wij ons aandeel, ons lotsdeel, ons lotbezit.

Maar een lotbezitter — of van mijn part een erfgenaam, maar dan moeten we wel weten waar het in de Bijbel over gaat — is iemand die deelt in het bezit van de Vader. Wij worden aangesteld tot zonen van de Vader, van God de Vader, en dat betekent dat wij gaan delen in het bezit van de Vader. En wat is het bezit van de Vader? Alles. Ja, wat niet? De hele schepping is het bezit van de Vader en daar gaan wij in delen. Natuurlijk in Christus, want Hij is dé Zoon aan wie God alles geeft.

Maar God heeft meerdere zonen. Wij worden gesteld, geplaatst als zonen van God. Ik zal daar straks nog wat meer over laten zien, want Romeinen 8 gaat daar voor een groot deel ook over.

Nog even dit. Ik had het net over dat 'in liefde'. Hij bestemt ons tevoren tot die zoonstelling in liefde. In liefde voor wie? In liefde voor wie? Dan denken wij, als mensen die heel erg op onszelf gericht zijn: ja, voor mij, of misschien nog breder, voor ons. Maar het gaat hier over Gods liefde voor heel de schepping. Want Hij heeft ons tevoren bestemd, voorbestemd tot zoonstelling.

Romeinen 8: de Openbaring van de Zonen Gods Ter Bevrijding van de Schepping ↑ hoofdstukken

Maar wat gaan die zonen Gods doen? Wat gaan die doen? Nou, Romeinen 8 — ik zei het al — Romeinen 8 gaat daar bijvoorbeeld over. In Romeinen 8 staat dat wij lotbezitters zijn van God. Dat is eigenlijk een ander woord voor zoon: het delen in de erfenis. Een zoon is degene die aangesteld wordt in de positie om te delen in het bezit van de Vader. Wij zijn dus samen mede-erfgenamen, zoals we in de vertalingen zien staan. We zijn erfgenamen van God en mede-erfgenamen van Christus. Of iets scherper gezegd: wij zijn lotbezitters van God, namelijk delend in Zijn bezit. Maar dat bezit geeft Hij in de eerste plaats aan de Zoon, Jezus Christus. Omdat wij delen in Zijn bezit en in Zijn positie, daarom zijn we samen lotbezitters.

Die zonen Gods gaan in de toekomst deze hele schepping bevrijden van de vergankelijkheid. Dat is wat Romeinen 8 zegt. Dat is iets wat ik nu niet allemaal ga laten zien. Als ik Romeinen 8 er ook nog helemaal bij zou betrekken... dat is een geweldig hoofdstuk en ook nog eens lang. Dan staan we hier vannacht nog, denk ik. Maar er staat in Romeinen 8 dat de schepping reikhalzend uitkijkt naar de onthulling, de openbaring van die zonen Gods. Want wij zullen straks door God in de positie geplaatst worden als zoon. Die positie hebben wij nu de facto, feitelijk, nog niet, maar we hebben wel de Geest voor een zoonstelling ontvangen.

De Geest die wij hebben, heeft meer dan één naam. In Romeinen 8 worden er al een stuk of zeven, acht verschillende aspecten van die Geest genoemd: de Geest die Jezus uit de dood heeft opgewekt, de Geest van God, de Geest van Christus. Natuurlijk is dat allemaal één Geest. Wij hebben die Geest nu al ontvangen en die Geest wordt in Romeinen 8 de Geest van de zoonstelling genoemd. Dat is namelijk de Geest die ons leidt op het pad naar die zoonstelling, om het zo maar te noemen. We zijn nu zonen in opleiding. We hebben die Geest al ontvangen als een zegel en een garantie, zoals ook Efeze 1 zegt. Wij hebben die Geest ontvangen met het oog op het feit dat we aangesteld zullen worden als zonen van God.

Wanneer gebeurt dat dan, dat we in die positie van zonen van God geplaatst worden? Daarover zegt Romeinen 8: dat is bij de verlossing van ons lichaam. Ik zei zojuist al dat de schepping reikhalzend uitziet naar dat moment. Dat is natuurlijk niet bewust, maar er staat in Romeinen 8 dat de hele schepping zucht onder de vergankelijkheid. Het wordt voorgesteld als een zwangere vrouw; de hele schepping zucht onder de vergankelijkheid en het lijden van de huidige tijd. Daarom kijkt die schepping reikhalzend uit naar de onthulling, de openbaring van de zonen van God. Want, zoals ik al zei, de zonen van God gaan de schepping bevrijden van de slavernij van de vergankelijkheid. Daar spreekt Romeinen 8 over.

Dat is een geweldige taak, en die taak is in de eerste plaats natuurlijk gegeven aan Christus, dé Zoon van God. Maar er staat ook verderop in Romeinen 8 — je moet dat hoofdstuk echt eens goed doorlezen en tot je nemen — dat Christus de Zoon van God is, opdat Hij de Eerstgeborene zou zijn. Hij is de Eerste met de hoogste positie, maar Hij is de Eerstgeborene onder vele broeders. Hij is de Zoon, maar Hij heeft veel broers. Dat staat hier. En die broeders, dat zijn wij. Hij is de eerstgestelde Zoon, de Eerstgeborene, maar dus onder vele broeders. Want wij zullen aangesteld worden als zonen van God, of als samen-lotbezitters, om het anders te zeggen. Dat wordt op meerdere manieren naar voren gebracht in de Schrift. Hij zal als Hoofd, samen met Zijn lichaam, de schepping van de slavernij van de vergankelijkheid bevrijden.

Dat is dus de zoonstelling. Het is niet zomaar dat we aangenomen zijn als kind van God of zoiets; nee, dit gaat over veel meer. Het gaat over onze positie. Ziet u nu ook wat uitverkiezing is? Dat het helemaal niets met hemel en hel te maken heeft, en ook niet met een eindeloze bestemming? God heeft ons uitgekoren in Hem, vóór de grondlegging van de wereld, om de hele schepping van de slavernij te gaan bevrijden. Zoals dat in Romeinen 8 staat, maar in Efeze 1 staat nog iets anders en dat wil ik ook nog laten zien. Maar eerst nog even dit: "in liefde ons tevoren bestemmend tot zoonstelling, door Christus Jezus tot in Zichzelf." We worden elke keer — het staat er telkens bij — van tevoren bestemd vóór de grondlegging van de wereld in Hem. Dus hier staat het ook: door Christus, tot in Zichzelf. In overeenstemming met het welbehagen van Zijn wil. God had er een welbehagen in om het zo te doen. Ik zou er nog veel meer over moeten zeggen, maar dat ga ik niet doen, want ik wil nog even het punt maken dat Paulus hier in vers 10 maakt over onze uitverkiezing.

Het Geheim van Gods Wil: het Al Samengevat Onder Één Hoofd in de Christus ↑ hoofdstukken

En dan sla ik een paar verzen over en kom ik bij vers 8: "In alle wijsheid en verstandigheid maakt Hij aan ons het geheim van Zijn wil bekend." Let goed op wat er niet staat. Er staat niet: "In alle wijsheid en verstandigheid maakt Hij aan ons Zijn wil bekend." Hier staat dat Hij het geheim, de verborgenheid van Zijn wil bekendmaakt. Kijk, wat God van plan was met Zijn schepping, dat kun je ook gewoon in het Oude Testament lezen: dat heel deze schepping onderworpen zou worden, ondergeschikt zou worden aan de Messias, aan de Heer Jezus Christus. Dat is wat de Jood ook verwacht, en God gaat dat in de toekomst inderdaad doen via het uitgekoren volk Israël.

Maar het geheim dat Paulus bekendmaakt, is dat de Christus niet slechts één persoon is, maar een gezelschap dat Hij uitroept in deze tussentijd. In de tijd waarin Israël tezijde staat, tot aan het moment waarop God de draad weer oppakt met Israël, kiest God Zich een gezelschap uit de natiën van zwakken, onedelen en onmachtigen. Die gaat Hij de hoogste positie geven, namelijk in Christus, als Zijn ene lichaam. Dat was onbekend voordat Paulus dat bekendmaakte. Ik wilde bijna zeggen dat je dat nergens in de eerdere Geschriften vindt, maar dat is niet waar; je vindt het overal in de Geschriften, maar daarvoor moest het wel eerst bekendgemaakt worden. Nu de bedekking ervan is afgenomen, kun je het ook op andere plaatsen terugvinden. Dat is natuurlijk weer een onderwerp op zich, maar God maakt dus in alle wijsheid en verstandigheid dat geheim van Zijn wil aan ons bekend.

Wat is dat geheim dan precies? "Naar Zijn welbehagen, dat Hij Zich voornam in Hem." Het was een voornemen. In dit Griekse woord zit 'pre' of 'pro', wat 'voor' betekent, en een woord voor 'plaatsen'. God had het van tevoren zo geplaatst; dat is Zijn voornemen. We zeiden net al iets over het dogma in de protestantse kerk, maar in de evangelische wereld heeft men dat vaak helemaal overboord gegooid. Daar zegt men dat het uiteindelijk toch allemaal van de mens afhangt, want die moet kiezen en die moet willen. Maar ik hoop dat u goed heeft meegelezen, want elke keer gaat het over 'van tevoren'. God heeft het zo bepaald. Hij doet dat; het is allemaal Zijn werk. Verleden, heden en toekomst – alles is uit Hem, opdat geen vlees zou roemen. Iedereen die zegt: "Ik heb toch maar voor Jezus gekozen," is aan het roemen in het vlees. Dan kun je je afvragen hoe echt dat is, als Paulus zegt dat geen vlees zal roemen. Daarover wil ik een andere keer dieper op ingaan.

Dan komt vers 10: "Tot beheer van de volheid van de tijdperken." In het Grieks staat daar: "tot in het beheer van de volheid van de tijden". Het woord voor beheer is oikonomia; 'oikos' is een huis en 'nomos' is een norm of wet. Je zou het kunnen vertalen met een huishouding; een huishouding waarbinnen bepaalde regels gelden. Wij leven nu in de huishouding van de genade, zoals Paulus dat noemt. Maar hier gaat het over het beheer van de volheid van de tijdperken. Dus als straks de tijdperken voleindigd worden: de voleinding van de eeuwen of de aeonen. Als u daar nog nooit van gehoord heeft, dan wordt het wellicht nu een beetje duidelijk.

Wat zijn dat dan voor tijdperken? Er zijn vijf aeonen en die aeonen krijgen een bepaalde beschrijving mee in de Schrift. Er was een tijd vóór de aeonen en er zal een tijd zijn dat de aeonen voleindigd worden. Daar heeft Paulus het over als hij spreekt over het beheer van de volheid van de tijdperken. Wij leven nu in deze aeon, de tegenwoordige aeon of de huidige aeon. De aeon van deze wereld wordt in Galaten 1 vers 4 de 'boze aeon' genoemd. Dat is het boze tijdperk waarin de god van deze aeon regeert. Maar hierna komt het tijdperk van de duizend jaren, de komende aeon. Daarna volgt nog een tijdperk dat ook wel 'het Heilige der Heiligen' van de tijdperken wordt genoemd: de aeon van de aeonen, de meest overtreffende aeon. Dat is het tijdperk van de nieuwe hemelen en de nieuwe aarde. Voordat het tijdperk waarin wij nu leven beëindigd is, zullen we Hem tegemoet gaan in de lucht en zullen we altijd met Hem zijn. Dat is ook het moment dat de hele schepping aan Hem onderworpen zal worden. Daar gaat het in Efeze 1 over: het beheer van de volheid van de tijdperken, de voleinding van die aeonen.

Wat gaat God doen tot in die voleinding van de tijdperken? Er staat: Hij gaat het al samenvatten in de Christus. Wat betekent dat precies, het al samenvatten of samenbrengen in de Christus? De NBG-vertaling is hier heel mooi. In het Griekse woord zit namelijk het woordje 'hoofd' besloten. Het is opgebouwd uit delen die 'opwaarts', 'hoofdpunt' en 'veroorzaken' betekenen. Wij kennen dat principe ook: samenvatten doen wij vaak in een kop. Een koptekst vat samen wat daaronder uitgebreid is beschreven. God gaat de hele schepping onder één Hoofd, namelijk Christus, samenvatten of samenbrengen. Het heelal, want dat staat er: om in het beheer van de volheid van de tijdperken het al samen te vatten.

En dan staat er: "in de Christus". Er staat niet "in Christus", maar "in de Christus". Wat is de Christus? Daarvoor moeten we bij Paulus zijn. Het is prachtig zoals hij dat in 1 Korinthe 12 zegt: "Want net zoals het lichaam één is en vele leden heeft, en al de leden van het ene lichaam, die vele zijn, één lichaam zijn..." Dan zou je verwachten dat hij zegt: "Zo ook het lichaam van Christus." Want hij heeft het over een lichaam dat één is, met vele leden zoals armen en benen, die samen toch dat ene lichaam vormen. Maar dan zegt hij heel kort: "Zo ook de Christus."

De Christus is dus de benaming voor Hoofd en lichaam samen, voor het geheel. In de huishouding van de volheid van de tijdperken gaat God dus het al, het heelal, alles samenbrengen onder één Hoofd in de Christus. In Hoofd en lichaam. Dat is de positie waarin wij delen en waartoe wij uitverkoren zijn. Hij heeft ons uitverkoren in Christus om de hele schepping te gaan zegenen. Want dat is uitverkiezing. Zoals Abraham uitgekozen werd opdat alle geslachten van de aardbodem in hem gezegend zouden worden, zo zijn wij uitverkoren opdat God het al gaat samenbrengen onder één Hoofd, namelijk in de Christus. Zowel wat in de hemelen als wat op de aarde is.

Wat wij niet zien en wat toch bestaat, alle geestelijke machten, die gaan wij in Christus, als de Christus, samenbrengen en bij God brengen. Onder één hoofd staan we onder Hem. Dus het al, dat zijn de hemelen en de aarde. Alles gaat samengebracht worden onder Hem. Wij delen in Zijn positie en daartoe zijn wij uitgekomen. Dat is dus ook weer een uitverkiezing. Niet omdat God... Kijk, uitverkiezing is exclusief, hè? De één wordt uitgekozen, de ander niet. Maar het doel van God is inclusief. Namelijk om allen te bereiken en erbij te brengen. Daartoe zijn wij uitverkoren.

Als het gaat om uitverkiezing in de Schrift, wat is dan de betekenis? Het gaat er niet om dat een heel klein groepje niets met de rest te maken heeft. Nee, dat hele kleine groepje wordt gebruikt om de rest te gaan zegenen. Dan staat er ook nog... Ik ga even een beetje tempo maken, ik heb nog een paar dia's.

In Filippenzen staat: "Daarom heeft God Hem ook uitermate verhoogd en begunstigt Hij Hem met de naam boven alle naam, opdat in de naam van Jezus alle knieën zich zullen buigen." Hier staat het nog wat scherper: van hemelsen, van aardsen en van onder-aardsen. Degenen die in de hemelen zijn, die op de aarde zijn en die onder de aarde zijn. Ieder die ooit... Ja, die zijn ooit wel op de aarde geweest natuurlijk. En alle tong zal van harte belijden dat Jezus Christus Heer is, tot heerlijkheid van God de Vader.

Dus God gaat het al samenbrengen onder één hoofd in de Christus, zowel wat in de hemelen als wat op de aarde is; het heelal. "In Hem, in wie ook ons lotsdeel werd toebedeeld." De Nederlandse Concordante Vertaling heeft: "door loting aangewezen". Dat is uitverkiezing ook, dat is ons lot. En dat heeft niets te maken met wie wij zijn of, zoals over Jakob en Ezau wordt gezegd, of we iets goeds of kwaads hebben gedaan. Wij zijn daartoe voorbestemd. Ons lotsdeel, ons erfdeel, is dus ook in Hem. Dat staat er ook: "In Hem, in wie ook ons lotsdeel wordt toebedeeld."

Hij is degene die alles ontvangt en wij ontvangen ons aandeel, ons lotsdeel, ons lot-bezit in Hem. Wij worden tevoren bestemd naar het voornemen van Hem. Hoe vaak heb ik nu al gezegd dat het tevoren een voornemen is, dat we voorbestemd zijn? We zijn uitgekozen in Hem vóór de grondlegging van de wereld. Hij bestemt ons tevoren tot zoonstelling. We hebben gelezen van het geheim van Zijn wil, dat Hij Zich voornam in Hem. En hier lezen we dat wij tevoren bestemd worden naar Zijn voornemen. Ja, dat is dus uitverkiezing en predestinatie, om het zo maar te zeggen. Allemaal door Hem bestemd, maar inderdaad exclusief — nú exclusief — maar met het doel van inclusiviteit, om het geheel erbij te brengen. Hij werkt in het al naar de raad van Zijn wil.

In het heelal werkt God alles naar Zijn bedoeling. Er gaat niets fout, er gaat niets buiten Zijn bedoeling om. Dan lees ik toch nog even verder: "Opdat wij zouden zijn tot lof van Zijn heerlijkheid, wij die een vóór-hoop hebben in de Christus." Maar we weten nu toch wat die vóór-hoop is? De meeste vertalingen zeggen zoiets als een 'eerdere verwachting'. Dat is op zich ook prima, maar letterlijk staat hier: een vóór-hoop hebbende. Wij hebben een vóór-hoop in Christus, in de Christus.

Dat betekent dat wij als leden van Zijn lichaam deel hebben aan Zijn positie en met Hem als eersteling gesteld worden over heel de schepping. De hoop, de verwachting van bevrijd worden van de slavernij van de vergankelijkheid — zoals Romeinen 8 dat zegt — die gaat heel de schepping ten deel vallen. Maar wij hebben daarin een vóór-hoop. Onze verwachting wordt als eerste vervuld, namelijk bij de verlossing van ons lichaam. Vandaar dat wij een vóór-hoop hebben in de Christus.

Het is niet alleen zo dat wij eerder daarin zijn, maar we ontvangen ook de allerhoogste positie, namelijk de positie van Hem. En dat is nog een veel hogere positie dan die het volk Israël ten deel zal vallen. Nou, ik heb iets te veel dia's gemaakt. Ik heb er nog twee.

1 Timotheüs 4: de Redder van Alle Mensen, maar Vooral van Gelovigen ↑ hoofdstukken

Want ik wilde deze tekst nog eens laten zien. Deze kennen jullie allemaal wel, denk ik. Herman in ieder geval ook, heb ik gemerkt. Eigenlijk gaat dit vers ook over uitkiezen, hè? Dit is een betrouwbaar woord en alle aanneming waardig, zegt Paulus. Want hiervoor zwoegen wij en worden wij gesmaad: dat wij onze hoop hebben gevestigd op de levende God, die de Redder is van alle mensen, maar vooral van gelovigen.

Dus Hij gaat allen redden, maar nu is er een enkeling die Hij heeft uitgekoren, die al gered zijn en die Hij gaat gebruiken om het geheel te bereiken of te brengen waar Hij het hebben wil. En dat is dus ook... Kijk, dat begrip uitkiezing wordt volgens mij veel meer in de theologische context gebruikt, maar je vindt het overal in de Schrift, dat uitkiezen.

En wat staat er nog bij? Geef opdracht en onderwijs deze dingen. Ik vind het altijd wel leuk als ik dit vers laat zien om dit te zeggen, want ik vind het altijd een beetje eng om het te hebben over 'onze kringen'. Maar we begeven ons allemaal in een kring, een kring van mensen die we vaak zien omdat we naar dezelfde samenkomst gaan. Ik merk wel eens dat in onze kringen, om het dan maar zo te noemen – ik weet niet of het hier zo is, want daar kom ik hier te weinig voor – dat vooral het accent komt te liggen op het feit dat God de Redder is van alle mensen. En dat is schitterend. Daar zeg ik 'amen' op en dat vind ik ook fantastisch. Dat is goed, dat is het Evangelie.

Maar Paulus zegt hier: geef opdracht. En dat wordt meestal vertaald met: 'geef opdracht en onderwijs dit', of: 'beveel en leer dit'. Maar er staat letterlijk een meervoud: 'geef opdracht en onderwijs deze'. In het meervoud, dus dan moet je er zoiets als 'deze zaken' of 'deze dingen' bij denken. Maar wat zouden wij nou onderwijzen? Ik wil het er bijna instampen, maar dat klinkt zo... wat zouden wij nou in het onderwijs stellen? Dat God de Redder is van alle mensen, maar ook vooral van gelovigen. Dat zou dus ook onderdeel zijn van het onderwijs.

En waarom is Hij dan vooral de Redder van gelovigen? Ja, daar hebben we het eigenlijk deze ochtend over gehad: dat wij delen in Zijn positie. Dat wij met Christus gesteld zullen worden over de hele schepping en dat we een vóór-hoop hebben in de Christus. Dat we niet alleen maar eerder gered zijn, maar dat we ook een geweldig hoge positie hebben ontvangen als gelovigen. Daarom dat 'vooral van gelovigen'. Hij is de Redder van alle mensen, dat is inclusief. Maar nu? Ja, vooral van gelovigen. Daarvoor zijn wij uitgekozen en uitverkoren. Volgens mij is het de hoogste tijd, en daarom ga ik hier ook stoppen.

📖 Categorie: Studies