In 2 Koningen 11 (en 2 Kronieken 22 en 23) vinden we een bijzondere geschiedenis beschreven. Koningin Athalja moordt, nadat haar zoon koning Achazaja is overleden, het hele koningshuis van Juda uit om haar eigen dynastie te vestigen.
Maar Joseba, een zus van Achazja, neemt Joas, één van de zonen van Achazja, zodat hij ontkomt aan deze moordpartij. Ze verbergt Joas in de tempel. In het land regeert Athalja en het lijkt dan dat de stamboom van het huis van David aan wie God de beloften had gegeven dat uit zijn huis de Messias zou voortkomen, is afgesneden.
Maar in het zevende jaar komt Joas uit het heiligdom en wordt gepresenteerd als koning. Dit is een prachtige geschiedenis, maar nog mooier wordt het als we zien dat het een schitterend plaatje is van de toekomst, waarin de Zoon van David uit de hemel zal komen. Dood verondersteld door Israël blijkt Hij daar al die tijd verborgen te zijn. Israël zal zich verwonderen en juichen: de Koning leeft!
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Die beoogde koning bevindt zich dus in het huis van JAHWEH, in de tempel, onder de hoede van de priesterlijke familie. Kijk, daar zien we de prachtige typologie van deze geschiedenis.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie en de Keuze voor het Zondagsschoolverhaal
- De Typologische Betekenis van Oudtestamentische Geschiedenissen
- Atalia en de Schijnbare Ondergang van de Dynastie van David
- Jozeba en de Verborgen Erfgenaam van het Koningshuis
- De Tempel als Beeld van de Ware Tabernakel en de Hemel
- De Openbaring van Koning Joas in het Zevende Jaar
- De Ondergang van Atalia en het Valse Religieuze Systeem
- Samenvatting: het Nieuwe Verbond en het Naderende Vrederijk
Introductie en de Keuze voor het Zondagsschoolverhaal ↑ hoofdstukken
Een hele goede morgen allemaal. Het is leuk en goed om hier eens in jullie midden te zijn. Ik ben al voorgesteld door Gerard, maar ik ben Gerard Oudijn — dus ook een Gerard. Ik ben woonachtig in Hendrik-Ido-Ambacht, dat ligt ergens tussen Rotterdam en Dordrecht. Die reis heb ik vanmorgen niet helemaal hoeven maken, want zoals jullie hoorden verblijf ik momenteel wat dichter in de buurt, in Hunsbeek. In Hendrik-Ido-Ambacht woon ik met mijn twee kinderen, een zoon en een dochter van zestien en dertien jaar. Als jullie meer van me willen weten, dan hoor ik dat straks wel bij de koffie.
Ik ben hier natuurlijk nog nooit geweest, maar ik ken Herman een beetje via Facebook. Daardoor roert hij zijn staart wel eens. Zodoende hebben wij daar weleens contact gehad en ik heb Herman in september ontmoet op mijn Bijbelstudieconferentie. Af en toe kijk ik ook wel eens de video's van de samenkomsten hier. Gerard luistert naar Gerard, en Gerard ook weer naar Gerard. Toen ik eerst contact had met Herman, zei hij: "Als je toch eens in de buurt ben, zou ik het leuk vinden als jij eens komt spreken." En zo sta ik hier.
Ik was wel blij met de woorden van Gerard dat jullie hongerig zijn naar dit Woord. Het is altijd even aankijken wanneer je ergens voor het eerst komt; ik ken eigenlijk niemand hier — in ieder geval niet echt goed — behalve Herman een beetje via Facebook en jullie via de video's. Maar ja, waar ga je het dan over hebben? Dat is altijd lastig. Ik dacht: ik pak gewoon eens zo'n "zondagsschoolverhaal", zoals ik dat altijd maar noem.
Ik ben vroeger op een hele goede zondagsschool geweest. Ik zal geen rondje doen om te vragen wie deze geschiedenis kent, maar hoewel het niet de allerbekendste geschiedenis is, is het wel een hele mooie. Dus ik dacht: laat ik het hier eens over gaan hebben. De zondagsschool waar ik op zat, heette Timotheüs. Dat was een leerling van Paulus natuurlijk, dus dan zit je al goed. Ik zat ook op een basisschool waar op de gevel met hele grote letters stond: "School met den Bijbel". Ik ken dus nogal wat verhalen en deze geschiedenis kende ik ook wel. Daarnaast had ik nog een moeder die mij tussen de middag voorlas uit de kinderbijbel, en mijn vader las 's avonds na het eten voor uit de Statenvertaling. Daar begreep ik destijds nog niet zoveel van, maar die verhalen heb ik wel van jongs af aan meegekregen. En dit is wel echt zo'n zondagsschoolverhaal.
Het is wel een nogal uitgebreid verhaal. We vinden deze geschiedenis van koning Joas — of "de kleine koning Joas", zoals ik hem ook had kunnen noemen; daar komen we nog wel op — in 2 Koningen 11. Dat zijn zo'n eenentwintig of tweeëntwintig verzen, dus een aardig gedeelte. Het is nog uitgebreider beschreven in 2 Kronieken 22 en 23. Dat mag u zelf eens nalezen vanmiddag of later in de komende week. Ik ga het vandaag bespreken vanuit 2 Koningen 11, maar ook dat is een uitgebreid hoofdstuk. Ik ga dus ook echt wel wat dingen overslaan of sommige verzen alleen aanstippen. Ik wil namelijk de hoofdlijn in deze geschiedenis lezen en bestuderen, om aan jullie te laten zien waar hier over gesproken wordt.
De Typologische Betekenis van Oudtestamentische Geschiedenissen ↑ hoofdstukken
Eerst wil ik jullie eens meenemen naar wat woorden van Paulus over de geschiedenissen uit het Oude Testament, uit de Hebreeuwse Bijbel. Want ik weet niet in hoeverre dat bekend is, ook onder jullie, maar de geschiedenissen die we vinden — alle wetten, rituelen, maar ook geschiedenissen zoals die ik deze ochtend wil bespreken — zijn allemaal plaatjes, illustraties, voorbeelden van dingen die komen zouden.
Paulus zegt dat op verschillende plekken. Hij zegt dat bijvoorbeeld in 1 Korinthe 10, vers 6. Mijn PowerPoint staat op die laptop en ik heb hier natuurlijk mijn eigen laptop, dus ik moet af en toe even kijken of het synchroon gaat, maar dat komt goed. Paulus zegt in 1 Korinthe 10 vers 6 — ik laat de verzen die ik nu noem niet allemaal op het scherm zien, maar ik noem kort wat hij zegt zodat u het later kunt nazoeken — daar heeft hij het over de woestijnreis van het volk Israël. En daar zegt hij: "Deze dingen zijn geschied tot voorbeelden." Hij gebruikt daar het Griekse woord *typos*, waar ons woord 'type' van afgeleid is. Die geschiedenissen van het volk Israël in de woestijn zijn dus voorbeelden, typen voor ons. Het woord 'voorbeeld' is een mooi woord, want als je dat letterlijk neemt, is het een beeld dat van tevoren gegeven wordt over iets wat daarna zou komen. Een paar verzen verder zegt hij: "Deze dingen zijn hun overkomen tot voorbeelden." Weer een afleiding van het woord *typos*. Ze zijn typologisch. Dus die geschiedenissen zijn natuurlijk echt zo gebeurd zoals we ze beschreven vinden, in dat geval met name in het boek Exodus. Aan de oppervlakte zijn het gewoon verhalen, maar steken we een spade dieper, dan vertellen ze ons meer dan wat er letterlijk staat. Ze wijzen ons vooruit; het zijn voorbeelden van dingen die zouden komen.
Ook mooi is wat Paulus zegt in Galaten 4. Dit is een heel hoofdstuk, maar wellicht te gecompliceerd om hier nu helemaal uit te leggen, want dan zouden we de rest van de ochtend over Galaten 4 praten en dat wilde ik juist niet. Maar Paulus noemt daar de geschiedenis van Hagar en Ismaël, en Sara en Izak. Hij zegt daar tegen de Galaten — lees het maar na — die graag onder de wet wilden leven. Zij waren uit genade gered, maar nu waren er leraren in hun midden gekomen die hen weer onder de wet wilden brengen. Om rechtvaardig te leven zou je je moeten laten besnijden, de Joodse rituelen en feestdagen vieren, enzovoorts. Paulus zegt dan: "Zeg mij, u die onder de wet wilt zijn, begrijpt u de wet niet?" En dan pakt hij een voor ons bijna willekeurige geschiedenis van Hagar, Ismaël, Sara en Izak erbij en zegt: "Dit is beeldspraak." Hij gebruikt daar een woord in het Grieks waarvan ons woord 'allegorisch' is afgeleid. Beeldspraak dus, een allegorie. Wat hij doet, is die geschiedenis uitleggen: waar Sara een beeld van is, waar Izak een beeld van is, waar Hagar een beeld van is en waar Ismaël een beeld van is. Ik ga dat nu niet helemaal uiteenzetten, maar wat hij eigenlijk doet, is de Galaten verwijten dat zij niet wisten dat er een diepere betekenis achter zit. Dat die geschiedenissen beeldspraak zijn van dingen die later zouden komen; een voorafschaduwing of voorbeeld. Wij zouden dat ook moeten weten, en voor zover we dat niet weten, komen we bij elkaar om zo’n geschiedenis erbij te pakken en te kijken: wat zit daar nou achter? Wat bevindt zich daar onder de oppervlakte?
Dit is ook een mooie, uit de Hebreeënbrief: "De wet heeft een schaduw van toekomende goede dingen." Dat staat in het meervoud. Maar de wet is een breed begrip; het zijn niet alleen die tien geboden. De vijf boeken van Mozes worden ook 'de wet' genoemd. Zelfs als containerbegrip — om het even oneerbiedig te zeggen — voor het hele Oude Testament wordt vaak 'de wet' gebruikt. Maar de wet heeft dus een schaduw van toekomende dingen. Hier wordt ook weer gezegd dat de wet, met al die rituelen en die verhalen — die soms ook bloederig zijn, vaak zelfs — in zichzelf duister is, want het is een schaduw. Een schaduw is donker in zichzelf. Je ziet bij een sterke schaduw wel dat er iets is, maar je ziet het niet gedetailleerd. Als je een schaduw ziet, dan weet je één ding: er is iets, maar we zien het niet scherp, én er is licht, want er schijnt ergens licht op. Welnu, de wet is dus een schaduw van toekomende goede dingen, of je zou kunnen zeggen: een voorafschaduwing. In die wet, in al die rituelen en geschiedenissen, zit een oppervlakkige betekenis, maar als we echt gaan kijken naar wat het betekent, dan werpt het zijn schaduw vooruit. En daarom zouden wij dat ook moeten onderzoeken.
Gerard, jij noemde het net ook al even toen we daar zaten: dat Adam een type is van de Komende. De Komende is natuurlijk de laatste Adam, Christus. Zoals allen in Adam sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden. Dat staat in 1 Korinthe 15, maar ook in Romeinen 5 gaat Paulus daar veel dieper op in. Ik denk dat we allemaal wel weten dat de wet en het Oude Testament beelden bevatten. Ik noem altijd maar het offeren van een lammetje; de meeste christenen weten wel dat dit het offer van Christus uitbeeldt, het ware Paaslam. Dat zijn wat schriftgedeelten en teksten die ik jullie meegeef als 'huiswerk', om het zo even te zeggen. Dat is een beetje de zondagsschoolsfeer: zoek dat maar eens na.
Maar met deze kennis wil ik de geschiedenis van koning Joas gaan lezen. Ik val midden in het boek, in 2 Koningen 11. Ik hoop dat jullie allemaal goed geslapen hebben vannacht en een beetje wakker zijn, want er worden nogal wat namen en familiebetrekkingen genoemd in deze geschiedenis. Dat kan het wat ingewikkeld maken, maar ik probeer jullie een beetje te hulp te zijn en ook een stamboom te laten zien. Hier wordt geopend met
Atalia en de Schijnbare Ondergang van de Dynastie van David ↑ hoofdstukken
Ene Atalja, dat was de moeder van Achazja, en zij zag dat haar zoon dood was. Achazja is hier dus overleden en zijn moeder merkt dat op. Laat ik even een stamboompje zien, want dat is belangrijk. Ik draai me even om; ik weet niet of het misschien niet zo leuk voor de camera is, maar aan de linkerkant zie je het Koninkrijk van Israël. Ik ga ook een beetje uit van bepaalde Bijbelkennis, maar om het kort te zeggen: koning David regeerde over twaalf stammen en zo Salomo ook nog. Maar na koning Salomo werd dat Koninkrijk van Israël verdeeld in twee koninkrijken. Er was een noordelijk rijk, en dat noordelijke rijk kreeg daarna de naam Israël mee. Dat is een beetje verwarrend natuurlijk, want de twaalf stammen heetten ook al Israël, maar oké. En er was een ander rijk, het tweestammenrijk, het zuidelijke rijk: dat was het koninkrijk Juda. Die hadden allebei een ander koningshuis en allebei een koning.
De koningen Omri en Erbaal slaan we even over, maar die Achab, die kennen we allemaal wel, met name uit de geschiedenissen van Elia. Dat was een goddeloze koning, Achab, koning van Israël. En zijn vrouw, die daarnaast staat, is Izebel. Ik kan het zelfs aanwijzen. Izebel is nog beruchter, want zij wordt tot in het boek Openbaring genoemd als een vrouw die verleidt tot afgoderij. Deze koningin vergeten we even, zij zijn al overleden. Dat is ook wat verwarrend, want aan de andere kant vinden wij ook dezelfde namen weer terug, dus deze mogen we even vergeten. Maar Atalja was dus een dochter van Achab en Izebel. Je leest ook ergens dat zij wandelde in de voetsporen van haar moeder, dus dan weten we: dat is niet goed. Zij verleidde ook tot afgoderij.
Kijkend naar dit koningshuis: Joram, Jozef van Asa, en als ik verder naar boven zou gaan, dan zouden jullie daar natuurlijk koning David en koning Saba hebben. Dit is dat koningshuis van David. Nou, Atalja... Als ik nu een beetje uit de tijd loop, dan weten jullie hoe het komt, hè? Dat doe ik, excuseer me alvast. Maar Atalja, de moeder van Achazja, die zag dat haar zoon dood was. Zij stond op en zij bracht al het zaad van het koninkrijk om. Zij wandelde in de voetsporen van haar moeder, zo lezen we, en verleidde het volk tot afgoderij. Haar naam betekent 'gekweld door YAHWEH'.
Ik loop een beetje voor de muziek uit, maar ik ga alvast zeggen waar zij mij aan doet denken. Kijk, Atalja is degene die verleidt tot afgoderij. In het boek Openbaring wordt dat gezegd van Satan, van de valse profeet en van het beest. Nou, dan weten we in welke boeken we moeten zoeken; in Openbaring 20 vind je dat het beest, de valse profeet en de duivel in de poel van vuur worden geworpen en gekweld worden tot in de aionen van de aionen. Dat is mooi: Atalja, de moeder van Achazja, zag dat haar zoon dood was. Die zoon is dus dood, maar die zoon draagt de naam Achazja, wat betekent: 'YAHWEH houdt vast'.
Wat hier staat, is eigenlijk heel aangrijpend. We lezen een zin: 'Zij bracht al het zaad van het koninkrijk om.' Maar wat zij dus omgebracht heeft, is haar eigen familie. Haar eigen zonen en haar eigen kleinzonen. Zij was de moeder van Achazja en zij zag dat Achazja, de koning op dat moment, dood was. Wat heeft ze gedaan? Ze heeft de rest van de familie uitgemoord. Haar eigen zonen en kleinzonen heeft ze omgebracht. En dat is, als je de belofte kent die God gegeven had aan het koningshuis van David, werkelijk dramatisch. Want als dat hele koningshuis uitgeroeid wordt, als die dynastie van David wordt afgesneden en uitgemoord... ja, uit die lijn van Juda zou de Messias voortkomen.
Dus als het echt waar is wat hier staat, wat gebeurt er dan met Gods belofte? God had beloofd aan het koningshuis van Juda, de dynastie van David: 'Uit jouw zaad zal de Messias geboren worden, de Zoon van David.' Nou, dat werd hier dus verhinderd door deze Atalja. Er zijn vele beloften; ik heb een paar schriftplaatsen genoteerd, maar ik heb er 'enzovoort' achter gezet. Die kun je met vele teksten uitbreiden, waar die belofte aan het huis van David wordt herhaald. Hier wordt echter het koningshuis van David uitgemoord, die lijn waaruit de Messias voort zou komen.
Als ik het in termen van de oudtestamentische profetie zou zeggen: hier werd de tronk van Isaï afgehouwen. De stamboom waaruit de Messias zou voortkomen, die wordt hier afgehakt. Dat vinden we in Jesaja 11, de profetie over het feit dat die stamboom zou worden afgehouwen. Dat spreekt natuurlijk van de dood van de Messias. Er zal een rijsje of een twijgje voortkomen uit die tronk van Isaï. Dus die tronk van Isaï, de vader van David, eveneens in die lijn, die zou afgehouwen worden. De stamboom zou voor het oog beëindigd worden, maar er werd al gezegd dat er een rijsje, een twijgje of een loot zou voortkomen uit die afgehouwen tronk van Isaï. Een scheut uit zijn wortel zal vrucht dragen.
In Daniël 9 vind je ook nog een profetie. Daar ga ik nu niet diep op in, want dat is een uitgebreid verhaal over de zeventig weken van Daniël, maar er staat dat na tweeënzestig weken, na een bepaalde tijd dus, de Messias afgesneden zal worden. Dat is wat er in de geschiedenis hier met Atalja ook gebeurt. Ook in Handelingen 15 vinden we weer een ander beeld over dat koningshuis van David: 'Na dezen zal Ik wederkeren en Ik zal de tent van David, die gevallen is, weer opbouwen, en de dingen die daarvan naar beneden gekeerd zijn, zal Ik weer opbouwen.' Hier wordt het koningshuis van David voorgesteld als een vervallen hut die voor het oog afgebroken is. Een afgesneden, afgehouwen tronk. Maar God had beloofd dat er een tijd zou komen dat die afgehouwen tronk of die vervallen hut weer opgericht zou worden. Dat daar nieuw leven uit voort zou komen. Dat vinden we in beeld beschreven in de geschiedenis van Joas, en daar gaan we nu naar kijken.
Jozeba en de Verborgen Erfgenaam van het Koningshuis ↑ hoofdstukken
We lezen verder en vinden daar weer een nieuwe naam: Jozeba. Afhankelijk van je vertaling kom je ook de naam Jozebat tegen. Jozeba was de dochter van koning Joram en de zuster van Achazja. Zoals ik al zei, vinden we in deze geschiedenis nogal wat familiebetrekkingen. Als we naar de stamboom kijken, zien we Jozeba staan. Zij was dus de zus van koning Achazja, de koning die overleed. Hun moeder, Atalja, was getrouwd met koning Joram, die ook al was overleden, evenals hun zoon Achazja.
Het is interessant om te zien dat Jozeba getrouwd was met Jojada. In de stamboom heb ik daar een rood streepje gezet, want dit was een heel bijzonder huwelijk. Waar de meeste vrouwen in deze lijn met koningen trouwden, was Jozeba getrouwd met een priester. Houd dat even vast, want daar kom ik later nog op terug. Jozeba was dus, net als Achazja, een kind van koning Joram; ze waren broer en zus. En zij was getrouwd met de priester Jojada.
Jozeba is een prachtige naam. We zagen net al dat Achazja betekent: 'JAHWEH houdt vast'. Terwijl die koning wordt gedood, staat daar die naam die getuigt dat JAHWEH vasthoudt. Maar waar houdt JAHWEH dan aan vast? Welnu, de naam Jozeba betekent: 'JAHWEH heeft gezworen'. JAHWEH houdt vast aan wat Hij gezworen heeft. Wat had Hij dan gezworen? Hij had gezworen dat er altijd een koning zou zijn uit het huis van Juda, een uiteindelijke Zoon van David die op de troon zou zitten en Zijn koninkrijk zou vestigen over deze hele wereld. Die belofte aan het koningshuis van David heeft God bekrachtigd met een eed. Vandaar: JAHWEH heeft gezworen en JAHWEH houdt vast. In deze geschiedenis lijkt het erop dat het koningshuis is uitgemoord en dat er een einde komt aan al de beloften van God, maar de namen Jozeba en Achazja herinneren ons eraan dat JAHWEH vasthoudt aan Zijn eed.
Zo gaan we verder. Jozeba, de dochter van koning Joram en de zus van Achazja, neemt Joas, een zoon van Achazja. Zij steelt hem als het ware weg uit het midden van de zonen van de koning die gedood worden. De naam Joas heeft ook weer een mooie betekenis: 'JAHWEH heeft gegeven'. In de meest gebruikte vertaling staat dat zij hem heimelijk wegbracht. Wat gebeurt hier precies? Atalja is blijkbaar vergeten om een van haar kleinkinderen te vermoorden. Misschien wist ze niet van zijn bestaan af, of had ze zoveel kleinkinderen dat ze er één over het hoofd heeft gezien. Een erg goede oma zal ze in ieder geval niet geweest zijn. Maar ze was er blijkbaar één vergeten: Joas. En Jozeba, de vrouw van de priester, neemt hem weg. Op dat moment was Joas nog een heel jong ventje, een baby. Zij bracht hem heimelijk weg, in het geheim.
In het geheim wordt de beoogde koning weggenomen en wordt Joas verborgen. Als u een beetje kennis heeft van de brieven van Paulus, dan slaat u natuurlijk direct aan op woorden als 'heimelijk', 'geheim' en 'verborgen'. Wij kennen immers ook Iemand, een Zoon van David, die momenteel verborgen is. Waar is de Zoon van David die de wereld niet kent? Israël zegt vaak: "Jullie geloven wel in de Messias, maar wij weten dat als de Messias komt, Hij Zijn koninkrijk opricht. Dat is een geopenbaard koninkrijk; Hij zal in Jeruzalem op de troon zitten." Wij weten echter dat die Zoon van David Zich al heeft aangediend en dat Hij leeft, maar dat Hij verborgen is voor het oog, in de hemel.
Deze Joas wordt hier ook heimelijk weggenomen. In het geheim, als de beoogde koning, wordt hij verborgen. Waar wordt hij dan verborgen? Als we weer naar de stamboom kijken, zien we dat Joas door Jozeba wordt verborgen, waarbij ook de priester Jojada een rol speelt. Zij stal hem uit het midden van de zonen van de koning die gedood werden, samen met zijn voedster. Zo ging dat aan het hof: er was een 'nanny', iemand die hem de borst gaf en verzorgde. Zij brachten hem naar de kamer van de rustbanken. U moet weten dat het tempelcomplex een groot complex was waar ook kamers waren voor de priesters. Er was blijkbaar een kamer met rustbanken waar zij sliepen of hun middagdutje deden.
Wáár die rustkamer precies was, lezen we in het volgende vers. Ze verborgen hem daar voor het aangezicht van Atalja, waardoor hij niet ter dood werd gebracht. Er is dus toch een erfgenaam uit het huis van David, uit de stam van Juda, die de slachting heeft overleefd. Het leek alsof de dynastie van David was afgesneden, maar toch is er een Zoon van David. Het is precies zoals de profeet had gezegd: de Messias wordt afgesneden, de afgehouwen tronk van Isaï, de vervallen hut van David. Maar toch is er een Zoon. Hij regeert op dat moment nog niet als koning in het openbaar, maar hij is er wel.
Hij wordt verborgen, en waar gebeurt dat? Het volgende vers vertelt ons dat hij bij haar verborgen was in het huis van JAHWEH. Dat was logisch, want Jozeba was getrouwd met Jojada, de priester. Die beoogde koning bevindt zich dus in het huis van JAHWEH, in de tempel, onder de hoede van de priesterlijke familie. Kijk, daar zien we de prachtige typologie van deze geschiedenis.
De Tempel als Beeld van de Ware Tabernakel en de Hemel ↑ hoofdstukken
Die verborgen koning is er dus al, maar voor Israël is hij verborgen. Israël veronderstelt dat hij dood is. Israël ziet hem niet; hij is onttrokken aan het oog. Er is dus een koning die verborgen is in de tempel. Je zou kunnen zeggen: als je in de tempel komt, wat vind je daar dan? Nou, priesters. Toch is daar iemand die de beoogde koning is.
Als jullie de Hebreeënbrief kennen, dan weten jullie nu waar ik het over heb. Daar wordt gesproken over Christus, die weliswaar onder het oude verbond geen priester kon zijn. Want onder het oude verbond waren de priesters uit de stam van Levi, terwijl Jezus natuurlijk werd geboren uit het huis van Juda. Daar hebben we het de hele tijd al over. Hij kon onder het oude verbond dus geen priester zijn. Maar toch zegt de Hebreeënbrief: Christus is priester. Alleen op een andere wijze, naar een andere orde, en dat noemt de Hebreeënbrief de ordening van Melchizedek.
Ik hoorde net van Gero dat jullie hongerig zijn. Ik zeg nu echt heel veel, want eigenlijk gaat de hele Hebreeënbrief hierover: over Christus, de Hogepriester naar de ordening van Melchizedek, die dus Koning is, zal zijn en Priester. Dat komt niet onder het oude verbond, maar dat zal Hij zijn onder het nieuwe verbond naar de orde van Melchizedek. Melchizedek is overigens iemand die we ook al helemaal in het begin van de Hebreeuwse Bijbel vinden, in Genesis 14. Daar zijn het maar een paar verzen, drie of vier verzen, waarin hij verschijnt om iemand tegemoet te komen na een veldslag. De hele Hebreeënbrief legt uit wie die figuur van Melchizedek is. Die Melchizedek was een hogepriester en koning, en Christus is Koning en Hogepriester naar de ordening van die Melchizedek.
Hier vinden we dus Joas, ook een zoon van David, die een uitbeelding is van de Zoon van David. Waar is hij? Israël ziet hem niet. Israël denkt dat hij dood is, maar er is een gezelschap dat weet dat hij leeft. Hij is verborgen in de tempel. Waar is die tempel dan een beeld van? Ik neem jullie even mee naar de Hebreeënbrief. Ik moet dat een beetje snel doen, maar ik heb een vers gepakt waarvan de schrijver zelf zegt: "Dit is de hoofdsom." Dit is de samenvatting, het belangrijkste. "Dit is de hoofdsom van de dingen die er gezegd zijn: Wij hebben zulk een hogepriester, die gaat zitten aan de rechterhand van de troon der Majesteit in de hemelen." Dit is de hoofdsom, de hoofdzaak van de dingen die hier gezegd zijn.
In plaatjes van de tabernakel zien we dit ook terug. Joas bevindt zich in een tempel, maar in de tijd van het volk Israël was er een mobiele tempel, de tabernakel: een tent voor de praktische toeleiding tijdens de reis door de woestijn. Het volk had geloof ik 38 of 40 standplaatsen in die woestijn, dus elke keer moest dat weer opgebroken en meegenomen worden. Dat was de tent; daar kon je moeilijk met stenen en pilaren gaan sjouwen. Dit was dus de mobiele tempel van weleer, voordat de eerste tempel er was. De tabernakel. Wat de schrijver echter uitlegt, is dat Hij een Hogepriester is die gaat zitten aan de rechterhand van de troon van de Majesteit in de hoogste hemelen. Hij is een Dienstverrichter van de heilige plaatsen en van de ware tent, die de Heer opzet en niet een mens.
Ik ga er even snel doorheen, maar ik probeer het kort uit te leggen. Op Grote Verzoendag ging de hogepriester dat heiligdom binnen, de tabernakel. Dat deed hij eenmaal per jaar voor de zonden van het volk, en hij handelde daar wat rituelen af. De Hebreeënbrief zegt dat het binnengaan van die hogepriester op de Grote Verzoendag in die tent — in het gedeelte waar hij onttrokken werd aan het oog van het volk — een uitbeelding is van de Heer Jezus Christus. Hij stond op uit de dood en ging ook eenmaal binnen, namelijk in het ware heiligdom: de hemel zelf.
Christus is er niet ingegaan in een plaats met handen gemaakt, zoals die tent of die tempel door mensen is gemaakt. Nee, Hij is ingegaan in de tegenbeelden — 'antitypo's' staat hier — in het tegenbeeld van de ware dingen. Niet alleen in een afbeelding, maar in de hemel zelf. Dat betekent dat de tent zoals die geregeld was aan Israël, de tabernakel, maar ook de tempel, niet het ware zijn. Dat blijkt ook wel, want ze zijn allemaal tot stof vergaan. Het zijn echter beelden van de ware dingen. Wat is dan het ware ding? De hemel zelf. Dus als Joas daar verborgen wordt in die tempel, dan spreekt dat van de ware dingen, namelijk van de hemel zelf.
Joas wordt verborgen in de tempel, onttrokken aan het oog van Israël. Het is een plaatje van onze tijd, de tijd waarin wij leven. Waar is de Zoon van David nu? In de hemel, waar die tempel een beeld van is. Weet Israël daarvan? Nee, daar weten zij niet van. Hij is onttrokken aan het oog. Zij denken dat Hij ooit hier op aarde heeft geleefd, gestorven is, en daarna heeft niemand meer wat van Hem gehoord. Maar wij weten dat Hij daar is: verborgen en onttrokken aan het oog, net als die hogepriester die de tent binnenging.
En hij was met haar verborgen in het huis van JAHWEH. Dat is prachtig. Met de Hebreeënbrief-gedachte die ik al noemde: de beoogde koning bevindt zich onder de priesterlijke familie in het heiligdom. Hij was met haar verborgen in het huis van JAHWEH, zes jaar lang. En Atalja regeerde over het land. Zes jaar lang heeft Israël er totaal geen weet van dat er wel een koning is, dat er nog een twijg uit de stamboom van de stam van Juda is. Atalja regeerde over dat land en voerde een schrikbewind. Zes jaar is die jongen verborgen. En dan lees je dat hij daarna — en ook dat is weer typologisch — na de zes, op de zevende, openbaar zal worden. Dat gaan we nu lezen. Ik ben bij mijn vers 24; het hoofdstuk heeft zo'n 21 of 22 verzen.
De Openbaring van Koning Joas in het Zevende Jaar ↑ hoofdstukken
Maar nu gaat het gebeuren: in het zevende jaar zond Jojada. Dat vers zegt nog veel meer, maar dat sla ik dan even over. En hij liet hen de zoon van de koning zien. Dus na de zes, in het zevende jaar, wordt die koning openbaar. Dan moet u weten dat de Schrift, of laat ik zeggen dat God rekent in dagen van duizend jaren. Als het gaat over de wederkomst, schrijft Petrus daarover na de dood en opstanding van Christus. Petrus dacht eerst dat het heel snel zou gebeuren, dat lezen we in Handelingen. Hij predikt ook tot het volk: als jullie je bekeren, dan zal God Zijn Christus vanuit de hemel zenden en dan zal Hij alles herstellen waarvan de profeten gesproken hebben. En dat was ook de situatie in die dagen. Alleen Israël bekeerde zich niet, geloofde niet.
Toen later, zo zegt Paulus en in 2 Petrus 3 heeft hij het ook van Paulus gehoord, begreep hij dat de wederkomst, zoals wij het noemen, wel wat langer op zich zou laten wachten. Hij haalt daar heel cryptisch een profetie aan uit Hosea, eigenlijk haalt hij het aan uit de Psalmen. Hij zegt dat we niet moeten denken in dagen van vierentwintig uur, maar in dagen van duizend jaar: één dag is bij de Heere als duizend jaar en duizend jaar is als één dag. In Hosea staat: "Na twee dagen zal Hij ons herstellen en op de derde dag zal Hij ons genezen." Petrus zegt dan dat u dus niet in dagen van vierentwintig uur moet rekenen, maar in dagen van duizend jaar. Hij noemt daar dus twee dagen van duizend jaren. Dat is gerekend vanaf het moment van de opstanding van Christus. Maar rekenen we verder terug tot Adam, dan is het na zesduizend jaar. Dus zes dagen is deze Joas verborgen en in het zevende jaar stond Jojada daar. En hij liet hen de zoon van de koning zien.
Hier wordt de koning openbaar. Hij komt uit het heiligdom waar hij verborgen was. Dat is ook mooi, het was ook nog eens op een sabbat. Het is op een zevende dag in het zevende jaar. Je leest dat drie keer; als je de ene aanwijzing mist, dan heb je de andere nog, dat het op een zeven was. Wij leven nu bijna zesduizend jaar na Adam en de Zoon van David is verborgen in het heiligdom, namelijk het ware heiligdom, de hemel zelf. Binnenkort, binnen een afzienbare tijd, zal Hij geopenbaard worden. Dan zal God zeggen: "Ja, dit is Mijn Koning." En dan zal ook Israël de Zoon van de Koning zien.
Dat wordt hier geïllustreerd. Het spreekt van de grote sabbat, zo noem ik het maar, die laatste dag van duizend jaar die gaat aanbreken waarin satan gebonden zal zijn. Voordat die duizend jaar aanbreekt, wat ook de komende eeuw wordt genoemd, dan zal de Heere Zijn voeten zetten op de Olijfberg. Dan zal Hij uit het heiligdom komen en Zijn voeten zetten op de Olijfberg en verschijnen aan het volk Israël. In het zevende jaar. Ja, Jeruzalem hoor ik hier, dit speelt zich inderdaad af in Jeruzalem. Dus Hij zal ook weer Zijn voeten zetten op de Olijfberg aan de oostkant van Jeruzalem.
In het zevende jaar stond Jojada op. Hij nam de oversten over honderd van de lijfwacht en van de garde. Ik sla wel dingen over, maar die honderd is een mooi getal, want dat spreekt altijd van de vervulling van Gods beloften. Abraham ontving Izak, het zaad van Abraham — ook zo’n dubbelzinnige term — toen hij honderd jaar oud was. Bij het kruis was er een hoofdman over honderd die zei: "Waarlijk, deze was Gods Zoon." Zo zou ik er heel veel kunnen noemen, maar ik lees even verder omwille van de tijd. Hij bracht hen bij zich in het huis van JAHWEH en sloot met hen een verbond. Hij doet hen zweren in het huis van JAHWEH en liet hen de zoon van de koning zien.
De koning uit het huis van David wordt dus geopenbaard. Dat is een prachtig beeld. Denk aan de tabernakel en hoe de hogepriester op Grote Verzoendag weer dat heiligdom uitkwam. De hogepriester ging op Grote Verzoendag het heiligdom in, daar was hij een tijd verborgen en verrichtte daar allerlei rituelen. Het was altijd de vraag: komt hij weer terug? Want als hij zich niet aan de voorschriften hield, dan zou hij dat niet overleven. Het volk Israël stond dus te wachten. Dat is een plaatje van de toekomst. Straks komt onze Hogepriester uit dat heiligdom, nadat Hij verzoening heeft gedaan voor de zonde van het volk. Zo zal Hij verschijnen uit het ware heiligdom, achter dat voorhangsel vandaan, en dan zal Hij Zich bekendmaken aan Zijn broeders. Moet u dan ook niet denken aan de geschiedenis van Jozef, die zich ook bekendmaakte aan zijn broeders? Ook dat is een plaatje van wat er in de toekomst zal gebeuren.
We lezen even verder. De oversten over honderd deden alles wat Jojada als priester als instructie gaf. De priester gaf aan de oversten over honderd de speer en de borstharnassen die van koning David waren geweest. Die worden dus expliciet genoemd: koning David. Dat is een uitbeelding van het koningshuis van David dat in ere wordt hersteld. Die wapens waren in het huis van JAHWEH. Even een zijlijn: van David kennen we ook de geschiedenis dat hij als koning de tabernakel binnenging en daar de toonbroden opeiste. Hij gedroeg zich daar als een priester, terwijl de wet zegt dat dit helemaal niet mag. Maar toch gebeurde dit en dat is niet voor niks: ook dat is een plaatje van de Heere Jezus Christus als Koning en Priester.
Nu, hij bracht de zoon van de koning naar buiten en zette hem de kroon op en gaf hem het getuigenis. Volgens mij is dat iets wat je in de boeken van Mozes vindt, waar een koning een bepaald getuigenis kreeg. En zij maakten hem koning en zij zalfden hem, klapten in de handen en zeiden: "Leve de koning!" Het woord zalven is in het Hebreeuws het woord 'Mashiach'. Zij maakten hem dus tot Messias, of in het Grieks Christus: de Gezalfde. Zij klapten en zeiden: "Leve de koning!"
Die koning werd dus doodgewaand, maar hij blijkt een periode verborgen te zijn geweest. Hij leeft! Het is natuurlijk een uitbeelding van de Heere Jezus Christus, van Wie men denkt dat Hij er niet is. Israël denkt dat Hij dood is, maar Hij is de Mashiach. Na een periode van zes dagen zal Hij geopenbaard worden, namelijk in het zevende jaar, op de zevende dag van duizend jaren. Dat spreekt allemaal over die komende duizend jaren waarin de Messias inderdaad zal gaan zitten op de troon. Dat wordt van deze jongen, Joas, ook gezegd. Hij wordt tot koning gezalfd, ze maken hem koning. Hier staat in onze vertalingen "Leve de koning!", maar voor mij staat er ook gewoon: "De koning, hij leeft!" Het is een uitroeping van verbazing. Want Israël zal ook verbaasd zijn. Ze zullen zien Wie zij doorstoken hebben en uitroepen: "Hè? Jezus Christus, Hij leeft!" En dan natuurlijk ook: "Leve de koning!"
Toen Atalja het geluid van de garde en van het volk hoorde...
De Ondergang van Atalia en het Valse Religieuze Systeem ↑ hoofdstukken
Atalja hoorde de stem van de garde en van het volk en zij kwam naar het volk bij het huis van JAHWEH. Daar zag zij dat de koning bij de zuil stond, zoals dat de gewoonte was, en de oversten en de trompetten waren bij de koning. Die zuilen, dat is overigens nog een heel verhaal apart. De tempel had namelijk twee pilaren die beiden een specifieke naam hadden gekregen: de ene heette Boaz en de andere heette Jachin. Als u daar eens echt het fijne van wilt weten, dan zou u dat eigenlijk aan André Piet moeten vragen, want hij heeft zijn zoon niet voor niets Boaz genoemd.
Boaz is de linkerpilaar en die spreekt van de vernederde Christus. Links wordt in de Schrift vaker geassocieerd met vernedering; rechts heeft immers voorrang en 'links laten liggen' spreekt boekdelen. De linkerzuil staat voor de Christus die in de dood is gegaan en daarna het heiligdom is binnengegaan. Ik denk dan ook dat Joas bij de linkerzuil stond, bij Boaz, omdat dit type spreekt van de Christus die opstond uit de dood en het heiligdom is binnengegaan. De rechterpilaar, Jachin, spreekt daarentegen juist van de verhoging. Rechts heeft voorrang, terwijl links 'left behind' is, om het zo te zeggen. Jachin wijst naar de verhoogde Christus die uit dat heiligdom weer naar buiten zal komen als de grote Koning op die grote sabbat. Alles in de tempel spreekt immers van Christus.
Terwijl de koning daar bij de zuil stond, waren de oversten en de trompetten bij hem. Al het volk van het land verheugde zich en men blies zo hard op de trompetten dat het niet 'te zuinig' was. Ook dat blazen op de trompetten heeft natuurlijk een direct verband met de wederkomst van Christus. Toen Atalja dit alles zag en hoorde, scheurde zij haar kleren en riep zij: "Samenzwering, samenzwering!" of "Verraad, verraad!". Een Amerikaanse vertaling gebruikt hier het woord 'conspiracy'. Het is in ieder geval geen nieuwe uitvinding. Zij die zelf het hele koningshuis wilde ombrengen, roept nu moord en brand over een samenzwering. Uiteindelijk sloegen de manschappen de handen aan haar en werd zij ter dood gebracht.
Ik volg hier de hoofdlijn, maar wat we hier in beeld zien gebeuren, is wat we met nieuwtestamentische woorden het einde van de wetteloze noemen, degene die tot afgoderij verleidt. In de toekomst zal de mens der wetteloosheid zich verheffen, een tempel inrichten en zich laten aanbidden alsof hij zelf God is. Hij zal bijna het hele volk Israël verleiden om het beest te aanbidden. Hier in de geschiedenis van Joas wordt degene die tot afgoderij verleidde gedood. En hoewel het hier om een vrouw gaat, wordt in de Openbaring het laatste wereldrijk dat door het beest geregeerd wordt eveneens voorgesteld als een hoer, een ontuchtige vrouw.
Nadat Atalja ter dood was gebracht, sloot Jojada een verbond tussen JAHWEH, de koning en het volk, opdat zij een volk voor JAHWEH zouden zijn. Er werd ook een verbond gesloten tussen de koning en het volk. Hier zien we dus een nieuw verbond ontstaan, precies zoals de Heer dat in de toekomst zal sluiten met Zijn volk wanneer Hij uit het heiligdom komt en op de troon in Jeruzalem zal zitten als Koning en Hogepriester.
Vervolgens kwam heel het volk van het land naar het huis van de Baäl. Zij braken het huis af en verbrijzelden de altaren en de beelden grondig. Ook Mattan, de priester van de Baäl, werd gedood. Als u het mij vraagt, is deze Mattan weer een type van de valse profeet die we in Openbaring tegenkomen; hij is immers de aanvoerder van de afgodendienst. Nadat dit alles was geschied, verheugde heel het volk zich en de stad werd rustig. Het is een prachtige uitbeelding van hoe het Koninkrijk van de Messias, de Zoon van David, gevestigd zal worden. Er kwam rust en vrede, wat ook in het Oude Testament het 'verbond van de vrede' wordt genoemd.
Joas was een zoon van zeven jaar toen hij koning werd. Na zes dagen van duizend jaar wordt op de zevende dag de Zoon van David, de Twijg of de Lood uit de afgehouwen tronk van Isaï, Koning. Dat was nogal een geschiedenis die hier in dit laatste vers tot een einde komt.
Samenvatting: het Nieuwe Verbond en het Naderende Vrederijk ↑ hoofdstukken
Ik vat het nog even voor jullie samen. Kijk naar die stamboom: de afgehouwen tronk van Isaï, die lijkt te zijn afgesneden. Alle zonen van de koning zijn gedood, maar hij is daar weggebracht en nu omhooggebracht. Alle erfgenamen zijn dus gedood; er lijkt geen erfgenaam meer te zijn van de droom van David. Een erfgenaam in de Bijbel is trouwens een zoon. En een zoon hoeft niet per se een biologische zoon te zijn; die kan zelfs aangenomen worden tot zoon. Maar een zoon is in de eerste plaats een erfgenaam.
En toch is daar nog een zoon van David, en die leeft! Hij zit weliswaar niet op de troon, maar hij is verborgen. Hij bevindt zich in het heiligdom, wat een uitbeelding is van de hemel. Ik heb dat gelezen over die kamer van de rustbanken, maar daar heb ik eigenlijk niet zoveel commentaar op gegeven. Van de Heere Jezus Christus lees je echter dat Hij niet staat aan Gods rechterhand, maar dat Hij is gezeten in de positie van rust aan Gods rechterhand. Vandaar, denk ik, ook die rustbanken; dat is een mooie gedachte. Hij is in de hemel en Hij kijkt naar dit wereldgebeuren — of het nu ons persoonlijke leven is of het grote wereldgebeuren — maar Hij heeft rust. Vandaar dat Paulus ook zegt dat als wij Hem kennen en Hem erkennen als God, en alles bij Hem neerleggen met dankzegging dat Hij God is, dat dan een vrede die elk denken te boven gaat, onze gedachten en ons hart ook zal bewaren. Hij heeft rust, en de vrede en de rust die Hij heeft, die ontvangen wij daarmee.
Op de zevende dag zal hij uit het heiligdom naar buiten komen. Er zal vreugde zijn, gejuich en bazuingeschal. Hij zal koning zijn over zijn volk en de grote vijand, Satan, zal hij verslaan. Dan komt er rust en vrede in Jeruzalem, want het verbond van de vrede zal aanbreken. Het is weliswaar geen Bijbelse term, maar dat rijk dat komt als Satan duizend jaar gebonden is, wordt vaak het duizendjarig vrederijk genoemd. Ik zeg dat dit geen Bijbelse term is, maar het is toch niet voor niets dat men dat zo noemt. God zal een nieuw verbond met Israël sluiten en dan wordt dat het verbond van de vrede; dan is er inderdaad rust en vrede in Jeruzalem. Dat is natuurlijk waar de naam Jeruzalem voor staat, ook al is het daar nu zo’n chaos en eigenlijk al zo lang. Dan zal de stad Jeruzalem, de naam Jeruzalem, ook echt eer aangedaan worden. Goed, daar wilde ik het over hebben vanmorgen en hierbij wil ik het ook laten.