Wat nu volgt, is de uitleg van de Heer waarom Hij in gelijkenissen sprak. Het volk zou ziende niet zien. We hebben eerder al besproken dat wat zij zagen een diepere betekenis heeft. Zij zagen de Heer in een schip, vanaf de zee, spreken tot het land. Dat is een uitbeelding van onze tijd, waarin Christus Zich onder de natiën bevindt (Kol.1:27) en het woord vanuit de natiën tot Israël komt.
Dit was bij de Hebreeuwse profeten verborgen en is een omkering van wat de openlijk door de profeten voorzegd was. Israël zou immers het hoofd van de natiën zijn (Jer.31:7) en via Israël zou het Koninkrijk gevestigd worden over alle volkeren (Dan.2:44; 7:27). Een belofte die in de toekomst alsnog vervuld zal worden.
13 Daarom spreek Ik tot hen in gelijkenissen, dat zij ziende niet zien, en horende niet horen, noch begrijpen.
14 En in hen wordt de profetie van Jesaja vervuld, die zegt: Met het gehoor zullen jullie horen, en jullie zullen het absoluut niet begrijpen, en ziende zullen jullie zien, en het absoluut niet waarnemen.
15 want het hart van dit volk is vet geworden, en met hun oren horen zij zwaar, en hun ogen sluiten zij toe, opdat zij niet met hun ogen zullen waarnemen, en met hun oren zullen horen, en met hun hart zullen begrijpen, en zullen omkeren, en Ik hen gezond zou maken.
horende niet horen
Het volk zou naast ‘ziende niet zien’ ook ‘horende niet horen, noch begrijpen’. Zij hoorden een verhaal over een zaaier, maar zij begrepen de strekking niet van dit verhaal. Wat zij zagen en hoorden, werd weliswaar geregistreerd door hun zintuigen, maar ze begrepen er niets van.
vervuld of aangevuld?
Het woord dat hier vertaald is met vervuld, is een ander woord dan dat doorgaans gebruikt wordt. Als profetieën worden vervuld, wordt meestal het woord pleroo (G4137) gebruikt, dat te maken heeft met vol maken, compleet maken (o.a. Matth.1:22; 2:15).
Het woord dat hier gebruikt wordt, is anapleroo (G378), en dat wordt elders vertaald met aangevuld (1 Kor.16:17).
meerdere vervullingen
Het idee is dat het spreken van de gelijkenissen een vervulling is van wat Jesaja had geprofeteerd in Jesaja 6:9-10. En als Israël de Messias aanvaard zou hebben, zou dit de enige vervulling zijn geweest. Maar Israël verwierp tot twee maal toe de Heer als Messias. Eerst tijdens Zijn leven op aarde en daarna na Zijn opstanding. Het is dan ook later, ná de opstanding en hemelvaart van Christus, dat Paulus deze woorden van Jesaja een definitieve en complete vervulling geeft.
redding naar de natiën
In het boek Handelingen zien we hoe Israël en de Twaalf steeds meer naar de achtergrond verdwijnen en Paulus en zijn evangelie voor de natiën steeds meer op de voorgrond komt. In Handelingen valt de deur in het slot voor Israël. Paulus roept als gevangene in Rome de voornaamste van de Joden bij zich en haalt dan dezelfde profetie van Jesaja aan als Jezus in Mattheüs 13 doet.
Handelingen 28
25 En zij, het oneens zijnde met elkaar, gingen uiteen, als Paulus dit ene woord spreekt: De heilige geest heeft op goede wijze gesproken door Jesaja, de profeet, tot jullie vaders,
26 zeggende: Ga tot dit volk, en zeg: Met het gehoor zullen jullie horen, en jij zullen het absoluut niet begrijpen, en ziende zullen jullie zien, en jullie zullen het absoluut niet waarnemen;
27 want het hart van dit volk is vet geworden, en met de oren horen zij op zware wijze, en hun ogen sluiten zij toe, opdat zij niet met de ogen zullen waarnemen, en met de oren zouden horen, en met het hart zullen begrijpen, en zij zich zouden omkeren, en Ik hen gezond zal maken.
28 Laat het dan aan jullie bekend zijn, dat deze redding van God tot de natiën werd gezonden, en zíj zullen horen.
totdat
In tijd van Israëls ongeloof zou God Zich een volk uit de natiën verzamelen (Hand.15:14). Maar in de toekomst zal Israël tot bekering komen en hersteld worden. Ook dit vinden we terug in de profetie van Jesaja 6. Jesaja vraagt daar aan God: “hoe lang Heer?” Hoe lang zou het volk blind en doof zijn in ongeloof? God antwoord hem en zegt: “totdat…” (Jes.6:11)
Romeinen 11
15 Want indien hun verwerping de verzoening van de wereld is, wat zal hun aanneming anders zijn dan leven uit de doden?