Gideon (inleiding)

Gideon is één van die bijbelse figuren waarvan de prachtige verhalen tot de verbeelding spreken en daarom niet zullen ontbreken in kinderbijbels. Het meest bekend is waarschijnlijk de geschiedenis waarin Gideon van God een leger van 32.000 Israëlieten moet terugbrengen tot een groep van slechts 300 man en waarin hij met fakkels, kruiken en bazuinen het grote leger van de Midianieten verslaat.

twaalf richters
Het boek Richteren telt 12 richters. Volgens een andere telling zijn het er meer, want sommigen tellen Barak mee, maar hij wordt geen richter genoemd. Uit Richteren 4 blijkt dat hij een legeraanvoerder was onder de richter Deborah. En ook de zoon van Gideon, Abimelech, wordt soms meegeteld in het aantal richters, maar ook hij wordt zo niet beschreven, wel als koning (Richt.9:6).

Buiten het boek Richteren vinden we nog twee richters: Eli (1 Sam.4:18) en Samuël (1 Sam.7:15). Een richter is hetzelfde als een rechter. De eerste keer dat het woord voorkomt in het boek Richteren, wordt meteen duidelijk wat een richter is: iemand die rechtzet en verlost (2:16).

meest uitgebreid
Gideon is één van de bekendere richters. De meest bekende is waarschijnlijk Simson en hoewel de geschiedenis van Simson vier hoofdstukken beslaat en die van Gideon slechts drie, is het verslag van het leven van Gideon nét iets langer, als je de verzen telt. Gideon is de richter die het meest uitgebreid wordt beschreven.

verlossing, maar nog geen koning
Richteren speelt zich af in de periode dat de verlossing onder Jozua had plaatsgevonden, maar het volk nog geen koning had. Typologisch spreekt het van de huidige tijd, tussen de eerste komst en de wederkomst van Christus. Jozua is een type van Jezus (Hebreeuws: Jehoshua). Hij heeft verlossing tot stand gebracht, maar in deze tijd is het volk Israël ongelovig en het Koninkrijk is nog niet tot stand gekomen.

ongeloof
In het boek Richteren vinden we als een refrein terugkeren dat Israël deed wat kwaad was in de ogen van JAHWEH (o.a. 2:11, 3:7), ze leefden in ongeloof. God stuurt daarop een vijandig volk dat hen verdrukt en als Israël vervolgens in hun benauwdheid de naam van JAHWEH aanroept (onder andere Richt. 3:9,15), stuurt God een richter om hen te verlossen, waarna het weer opnieuw begint. In Richteren 2:6–23 wordt deze cyclus als een samenvatting van het hele boek beschreven.

typen van Christus
Al deze 12 richters zijn op enige manier een uitbeelding van de ware Verlosser, Jezus Christus. In de toekomst zal er een einde komen aan het ongeloof van Israël en zal een overblijfsel de naam van JAHWEH aanroepen en door Hem verlost worden (Zach. 13:9-14:5).

Is het in dit verband ook niet opmerkelijk hoe het boek Richteren aanvangt?

Richteren 1
1 Het geschiedde na de dood van Jozua (…)

de Man van smarten
Israël kent Jehoshua slechts als degene die stierf, daar houdt het voor hen op. Voor hen is Hij “de Man van smarten” (Jes. 53:3). Maar Hij is niet dood, Hij leeft, alleen heeft het Joodse volk daar geen weet van. Waar is Hij nu? Daar geven de brieven van Paulus antwoord op. Hij is verhoogd en gezeten aan Gods rechterhand. God voert in deze tijd een plan uit, buiten Israël om, dat aeonen en generaties verborgen is gebleven, maar nu via de apostel Paulus wordt geopenbaard (Ef.3:5; Kol.1:26).

Israël kent Hem nog niet als de Zoon van Gods rechterhand. De opgewekte Christus werd door hen verworpen en daarom werd Israël terzijde gesteld en ging redding naar de natiën. Het Koninkrijk werd niet openbaar. Even opmerkelijk als het begin van het boek Richteren, is dan ook het einde ervan.

Richteren 21
25 In die dagen was er geen koning in Israël; ieder deed wat goed was in zijn ogen.

Richteren spreekt typologisch over de tijd tussen de dood en opstanding van Jezus Christus en de openbaring van het Koninkrijk.