In de vorige blogs heb ik een aantal misverstanden over verzoening en alverzoening besproken, die vooral voortkomen uit onjuiste vertalingen of verkeerde interpretatie van bijbelse termen. Het zou te ver voeren om alle misvattingen die hierover binnen de christelijke wereld leven onder de loep te nemen, daarvoor zijn het er eenvoudigweg te veel. Wel wil ik een aantal voorbeelden bespreken die ik tegenkwam via een eenvoudige internetzoekopdracht met de vraag: “wat is alverzoening?”.
Op de website van de Verenigde Kerk van God:
Alverzoening gaat uit van de veronderstelling dat alle mensen, ongeacht of men God wil dienen of niet, nu reeds verzoend zijn.
Deze voorstelling is onjuist, nú zijn alle mensen nog niet verzoend. Zolang er sprake is van vijandschap en vervreemding van God, is er geen verzoening. Zolang ook maar één schepsel nog vijandig is, kan er geen sprake zijn van alverzoening. Alverzoening houdt juist in dat elk mens — en zelfs de gehele schepping — uiteindelijk verzoend zal worden.
van harte
Verzoenen betekent het wegnemen van vervreemding en vijandschap. Het kan daarom niet gaan om “ongeacht of men God wil dienen of niet”, want wanneer vijandschap is weggenomen, is er liefde tot God en zal men Hem van harte dienen.
Op de website van Got Questions:
De alverzoening, ook wel “universalisme” of “universele verlossing” genoemd, is het geloof dat alle mensen gered zullen worden.
Hier wordt verzoening gelijkgesteld aan redding, maar dat zijn twee verschillende begrippen. God zal de wereld die Zijn Zoon aan het kruis sloeg, juist door deze misdaad, leven schenken en redden. God is inderdaad de Redder van alle mensen (1 Tim.4:10), en dat behoort tot de uitkomst van alverzoening.
het heelal
Maar verzoening is niet hetzelfde als redding. Verzoening betreft het veranderen van vijandschap in vrede. Bovendien reikt alverzoening verder dan alleen “alle mensen”: de hele schepping zal met God worden verzoend.
Op de website van Cvandaag:
De alverzoening is de overtuiging dat niemand uiteindelijk verloren zal gaan of eeuwig tot de hel veroordeeld zal worden, omdat Gods liefde dit niet zal toelaten.
In deze uitspraak zit veel waarheid. Gods liefde zal inderdaad niet toelaten dat ook maar één van Zijn schepselen definitief verloren gaat.
duivels concept
Met “eeuwig tot de hel veroordeeld” bedoelt men doorgaans een eindeloze marteling in een plaats van vuur, waarin men niet sterft. Hoe wijdverbreid deze voorstelling ook is binnen het christendom, de Schrift kent geen hel. Het bestaan van zo’n duivels oord zou bovendien haaks staan op Gods wezen — iets wat zelfs een kind kan begrijpen.
aeonen
Ook kent de Bijbel geen abstracte “eeuwigheid”, maar spreekt zij over aeonen: tijdperken waarin God Zijn voornemen uitwerkt (Ef.3:11). Er zullen mensen verloren zijn voor de komende aeonen, maar dat verlies is nooit definitief.
Naar aanleiding van 2 Korinthe 5:19-20 staat op refoweb:
Wij lezen hier nu twee dingen: 1. God is verzoend. 2. Wij moeten verzoend worden. (…) In Christus is God geheel verzoend. Maar wij zijn het van nature niet maar moeten het worden (…)
Nergens zegt de Schrift dat God verzoend is, en dus ook nergens dat God in Christus “geheel verzoend” zou zijn. De eenvoudige reden is dat God nooit de vijand van de mens is geweest. God hoeft niet met Zijn schepping verzoend te worden, Hij verzoent Zijn vijanden met Zichzelf.
verzoening door voldoening
Deze gedachtegang is ingegeven door de klassieke theologische leer van verzoening door voldoening. Volgens deze leer droeg Jezus plaatsvervangend Gods toorn en de straf op de zonde, zodat God nu kan vergeven. Christus fungeert daarbij feitelijk als een soort bliksemafleider waarop God Zijn toorn kon afreageren. Gods rechtvaardigheid zou deze voldoening vereisen, waarna vergeving mogelijk wordt. Dit hele concept is echter vreemd aan de Schrift.
Dit zijn slechts enkele voorbeelden van misvattingen rond alverzoening; de lijst zou gemakkelijk verder uitgebreid kunnen worden. Om helder te krijgen wat (al)verzoening wél is, zullen we in de volgende blogs de Schriftplaatsen onderzoeken waarin Paulus spreekt over verzoening.